شسياست ها  و مواضع جديد تجاري 

 

انتقاد دبيركل انكتاد از طرح پيشنهادي آمريكا براي حذف تعرفه كالا‌هاي صنعتي

طرح پيشنهادي آمريكا براي حذف كامل تعرفه كالاهاي صنعتي با واكنش سرد‌‌كشورهاي در حال توسعه و انتقاد دبير كل آنكتاد مواجه شد.

آمريكا در دوم دسامبر سال ميلادي گذشته(11 آذر 81) رسماً پيشنهاد خود مبني بر حذف كامل تعرفه كالاهاي صنعتي را در سازمان جهاني تجارت مطرح كرد. بر اساس اين طرح، حذف تعرفه كالاهاي صنعتي در دو مرحله و تا پايان سال 2015 انجام مي‌شود. در مرحله اول كه تا سال 2010 ادامه دارد، تعرفه كالاهاي صنعتي با نرخ 5 درصد يا كمتر به صفر مي‌رسند و تعرفه‌هاي بالاتر نيز به نرخ حداكثر 8 درصد تقليل مي‌يابند. در مرحله دوم، اعضاي سازمان جهاني تجارت تا پايان سال 2015 فرصت دارند، تعرفه‌هاي باقيمانده را با كاهشهاي سالانه به صفر برسانند.

تقريباً تمامي كشورهاي در حال توسعه با عبارتهاي مختلف اين طرح را بلند پروازانه و غير واقع بينانه قلمداد كردند و آمريكا را متهم كردند كه در طرح پيشنهادي خود از مفاهيم« كمتر از رفتار كامل متقابل»[1] و رفتار ويژه و متمايز مربوط به كشورهاي در حال توسعه غافل شده است. بعضي از آنها اين سوال را پيش‌روي آمريكا قرار داده‌اند كه چرا فقط كالاهاي صنعتي و نه محصولات كشاورزي ؟

نماينده برزيل در اين مورد گفت چگونه مي‌توان پذيرفت تعرفه كالاهاي صنعتي صفر شود در حالي كه در بخش كشاورزي محدوديتها به طور جدي به شكل تعرفه و ساير موانع همچنان حفظ شده است. وي افزود ساختار تعرفه‌اي مختلف كشورها نشان دهنده شرايط و سطوح مختلف توسعه در اين كشورهاست و هماهنگ‌سازي تعرفه‌ها در دستور كار دوحه وجود ندارد.

نماينده كره جنوبي نيز گفت بخشهاي مختلف صنعتي كشورهاي توسعه‌يافته و در حال توسعه بنا به سطوح مختلف توسعه اين كشورها، حساسيتهاي متفاوت دارند و نمي‌توان انتظار داشت همه تعرفه‌ها حذف شود. وي فشار كاهش تعرفه بر كشورهاي در حال توسعه را بسيار بيشتر از كشورهاي توسعه يافته دانست.

نماينده مالزي نيز ضمن تأكيد بر حساسيت مختلف بخشها و كالاهاي صنعتي گفت مالزي به دنبال اين است كه روزي از جمله كشورهاي توسعه يافته باشد بنابراين نياز دارد از بعضي صنايع خود حمايت كند. علاوه بر اين درآمدهاي گمركي در اين كشور براي نيل به برخي اهداف اجتماعي بسيار مهم است.

هرچند نماينده آمريكا ادعا كرده كه ايالات متحده آماده است با كشورهاي درحال توسعه درباره اعطاي رفتار ترجيحي به آنها به خاطر كاهشهاي درآمدي كه احتمالاً به دنبال حذف كامل تعرفه‌ها گريبانگير آنها خواهد شد گفتگو كند ولي اين نگراني به طور جدي توسط كشورهاي در حال توسعه مطرح شده است.

نماينده ژاپن نيز طرح آمريكا را بسيار آرمان گرايانه خواند و خواستار آن شد كه واقع‌بيني و انعطاف پذيري در اين طرح لحاظ شود. نماينده نروژ نيز اين طرح آمريكا را بلند‌پروازانه دانست و پذيرفت كه پذيرش آن براي كشورهاي در حال توسعه بسيار دشوار است.

اما با اينحال تعدادي از كشورها از اين طرح حمايت كردند نماينده زلاندنو ضمن واقع‌بينانه خواندن اين طرح در صورتي كه حذف تعرفه‌ها در طول زمان صورت گيرد گفت بيشتر موانع تجاري كه يك كشور در حال توسعه با آن مواجهه است توسط ساير كشورهاي در حال توسعه وضع مي‌شود. بنابراين بر اين كشورها لازم نيست تعرفه‌هاي خود را كاهش دهند. نماينده سنگاپور نيز اين طرح را مثبت و بزرگ دانست و از اينكه هيچ كالا يا بخشي استثنا نشود ، استقبال كرد.

روبيننر رويكوپرو، دبيركل آنكتاد در اين مورد گفت: اگر انتظار اين باشد كه با كشورهاي مختلف در سطوح متفاوت توسعه رفتار يكسان شود، اين موضع باعث مي‌شود مذاكرات تجاري در مقابل هرگونه استراتژي توسعه قرار گيرد. وي افزود: در مذاكرات تجاري سه جزء اساسي بايد در نظر گرفته شود. اولاً از كشورهاي در حال توسعه و مخصوصاً كشورهاي دركمترين درجه توسعه يافتگي نبايد انتظار داشت كه با حذف تعرفه‌هاي خود رفتار كاملاً متقابل را رعايت كنند. ثانياً نرخ ميانگين مي‌تواند گمراه كننده باشد و به بالاترين تعرفه‌ها (Tariff Peaks)  نيز بايد توجه كرد.

وي گفت : با لحاظ كردن كل واردات آمريكا ميانگين تعرفه‌هاي مورد عمل اين كشور 5/1 درصد است. با اينحال ميانگين تعرفه‌هاي آمريكا بر كالاهاي بنگلادش 12 درصد است در حالي اين رقم براي كالاهاي فرانسوي 1/1 درصد است چرا كه آمريكا بالاترين نرخهاي تعرفه‌اي خود را در مورد كالاهايي به كار مي‌برد كه صادرات عمده بنگلادش به اين كشور را تشكيل مي‌دهد . ثالثاً تعرفه‌ها مهمترين مؤلفه سياستهاي حمايتي نيست. بلكه مثلاً به حفاظتها نيز بايد توجه كرد.

به گفته وي در حال حاضر صنعت منسوجات آمريكا با اينكه سهميه‌ها در اين بخش همچنان باقي است درخواست استفاده از حفاظتهاي خاص كرده است. وي اضافه كرد اگر نماينده تجاري آمريكا بخواهد مذاكرات تعرفه‌اي انجام دهد، طبق «اختيار ارتقاي تجارت » (TPA)  بايد پنج ركن مختلف كنگره را مطلع كند و با آنها مشورت نمايند و قبل از آن لازم است از كميسيون تجارت بين المللي بخواهد در مورد هر محصول موضوع مذاكره هم از جهت تأثير كاهش تعرفه بر آن محصول و هم از جهت تأثير آن بر كل اقتصاد مطالعات خاص خود را انجام دهند و نتايج را به وي منعكس نمايند. به علاوه طبق مفاد «اختيار ارتقاي تجارت» نماينده تجاري آمريكا حق مذاكره درخصوص 520 قلم تعرفه‌اي كه محصولات كشاورزي حساس محسوب مي‌شوند را ندارد.