واكنش كشورهاي درحال توسعه به طرح پيشنهادي امريكا براي حذف كامل تعرفه كالاهاي صنعتي

 

امريكا اخيراً در راستاي دستور‌كار مذاكرات دور توسعه دوحه و تعهدات آزادسازي كه در اين دور از مذاكرات شد، طرحي را در زمينه به صفر رساندن تعرفه همه كالاهاي صنعتي پيشنهاد كرده است. اين طرح‌، حذف تدريجي تمام تعرفه‌ها را بر كالاهاي صنعتي و محصولات مصرفي تا سال 2015 پيشنهاد كرده است.

اين پيشنهاد، واكنش‌هاي متفاوتي را در بين كشورها و گروه‌هاي مختلف برانگيخته است. نماينده امريكا در سازمان جهاني تجارت در ژنو با ادعاي اينكه كالاهاي صنعتي حدود 89 درصد صادرات كشورهاي در حال توسعه را تشكيل مي‌د‌هند، اين طرح را به نفع اين دسته از كشورها دانست. به گفته وي « طبق اين طرح پيشنهادي، كشورهاي در حال توسعه مي‌توانند طي يك دوره پنج ساله، دسترسي تثبيت شدة بدون تعرفه به بازار محصولات غير كشاورزي كشورهاي توسعه يافته داشته باشند. در حال حاضر دسترسي به اين بازارها براي محصولات ياد شده ، با نرخ تعرفه‌اي پايين‌تر از 5 درصد ميسر است. وي افزود: در طرح پيشنهادي امريكا، حذف همه تعرفه‌هاي غير كشاورزي 145 عضوسازمان جهاني تجارت تا سال 2015 و طي دو مرحله پيش بيني شده است. مرحله اول در بردارنده كشورهايي است كه همه تعرفه‌هاي] صنعتي[ 5 يا زير 5 درصدشان را تا سال 2010 به صفر مي‌رسانند.آنگاه‌، اعضاي سازمان جهاني تجارت در مرحله‌دوم از 2010 تا 2015، تعرفه‌هاي باقيمانده را طي كاهش هاي مساوي ساليانه به صفر مي‌رسانند.

نماينده ايالات‌متحده ادعا كرد امريكا بخش‌‌هاي حساس خود از جمله منسوجات‌، تن پوش، كفش و ظروف بلوري را به طرز بي‌سابقه‌اي مشمول كاهش‌هاي تعرفه‌اي قرار داده است. وي در پاسخ به برخي دغدغه‌هايي كه كشورهاي در حال توسعه در مورد از ميان رفتن درآمدهاي حاصل از تعرفه مطرح ساخته اندگفت: ايالات متحده امريكا به فكر نگراني هاي درآمدي اين كشورها بوده است و آماده است درباره رفتار ترجيحي ويژه با اعضاي اين سازمان براي پاسخگويي به نيازهايشان گفتگو كند.

روبنز ريكوپرو، دبير كل انكتاد هدف اين پيشنهاد امريكا را منحرف كردن اذهان از موانع عديده اي دانست كه ايالات متحده فراراه كالاهاي كشورهاي فقير گذاشته است. وي كه در يك كنفرانس خبري سخن مي‌‌گفت اين پرسش را مطرح كرد كه چرا فقط كالاهاي صنعتي و نه كالاهاي كشاورزي در اين طرح جاي داده شده است؟ علت حذف محصولاتي كه كشورهاي در حال توسعه در آنها رقابتي اند چه بوده است‌؟

ريكوپرو گفت: نبايد از كشورهايي كه تحت فشار فقر هستند انتظار رفتار متقابل در زمينه حذف تعرفه‌هاي كالاهاي صنعتي داشت، چرا كه اين كشورها از اين مجرا درآمدهاي زيادي كسب مي كنند. رعايت رفتار متقابل از سوي كشورهاي فقير در واقع آزادسازي تجاري را در نقطه مقابل استراتژيهاي توسعه قرارمي‌دهد. وي افزود: تعرفه‌ ها مهم‌ترين  عنصر سياست‌هاي حمايت‌گرايانه نيستند. در اين زمينه وي به تاكتيك‌هاي مختلف امريكا براي حفاظت توليدكنندگانش از رقابت باكشورهاي درحال توسعه اشاره كرد. در اين راستا او از عوارض ضددامپينگ، قواعد مبداء، گواهي بهداشت، انطباق با استانداردها و محدوديت ورود به جهت «حفاظت ها» كه در صورت به خطر افتادن يك صنعت داخلي از ناحيه واردات، اعمال مي شود، نام برد. بنابر اظهارات ريكوپرو، حتي تحت «اختيار توسعه تجارت» (TPA)1 كه در تابستان گذشته رئيس جمهور امريكا موفق شد از كنگره بگيرد، حدود 520 قلم كالاهاي كشورهاي فقير وجود دارند كه همچنان با موانع بوروكراتيك عديده‌اي براي گنجانده شدن در موافقتنامه‌هاي تجاري مواجهند.

بسياري از كشورهاي در حال توسعه اعلام كرده اند كه نمي‌توانند از اين طرح امريكا پشتيباني نمايند. وزير بازرگاني بنگلادش نيز اعلام كرده است كه اين كشور 30 تا 40 درصد از درآمدهايش را از تعرفه‌ها كسب مي نمايد و بنابراين نمي تواندبا طرح امريكا موافقت كند. اين گروه از كشورها، ضمن آنكه طرح ياد‌شده را غير واقع بينانه دانستند، مدعي شدند كه اين طرح نيازهاي]توسعه اي[ آنها را پاسخ نمي‌دهد. نماينده هند در اين زمينه گفت به صفر رساندن تعرفه‌ها، براي كشورهاي در حال توسعه غير منصفانه است. اين طرح به هيچ وجه نيازهاي توسعه‌اي وبودجه‌اي اين كشورها را در نظر نگرفته است. وي افزود تعرفه‌ها و درآمدهاي ناشي از آن براي دولت‌ها نقشي  محوري  دارند.  پاكستان، مالزي  و  فيليپين نيز  به  اين  نكته  اشاره كرده اند. نماينده هند در سخنان خود، با ارائه آماري در اين زمينه گفت: درآمدهاي ناشي از تعرفه هاي گمركي، رقمي بين30 تا 40 درصد از كل درآمدهاي مالياتي كشورهاي در حال توسعه را به خود اختصاص مي دهد حال آنكه در مورد ايالات متحد اين رقم در حدود يك درصد است.در مقابل كشورهاي نيوزيلند، اروگوئه، سنگاپور و استراليا از اين پيشنهاد امريكا حمايت كرده اند.