ارمنستان يكصدوچهل و ششمين عضو سازمان جهاني تجارت مي‌شود.

 

شوراي عمومي سازمان جهاني تجارت، روز نوزدهم آذرماه (10 دسامبر 2002) موافقت نامة الحاق ارمنستان به سازمان جهاني تجارت را تصويب كرد. پس از اين تصميم شوراي عمومي، وزير تجارت و توسعه اقتصادي ارمنستان در مراسمي با حضور سوپاچاي پانيچ پاكدي، مدير‌كل سازمان، پروتكل الحاق ارمنستان را امضا كرد تا فرايند مذاكرات رسماً كامل گردد.

نخست وزير ارمنستان در سخناني خطاب به شوراي عمومي، الحاق اين كشور به سازمان جهاني تجارت را رويدادي تاريخي خواند و گفت كه كشورش پس از اعلام استقلال، سياست اقتصادي و تجارت خارجي خود را متوجه ادغام در اقتصاد جهاني، افزايش صادرات، جذب سرمايه‌گذاري و گسترش همكاري با سازمانهاي بين‌المللي كرده است. سوپاچاي نيز با تبريك پايان يافتن مذاكرات الحاق ارمنستان، آنرا رويدادي بسيار مهم براي ارمنستان و نظام تجارت چند جانبه خواند.

همچنين اتحاديه اروپا ضمن استقبال از الحاق ارمنستان، آنرا زمينه‌اي براي بهره‌مندي ارمنستان از منافع نظام تجارت جهاني خواند. پاسكال‌لامي نماينده تجاري اتحاديه اروپا، در اين خصوص گفت: ارمنستان سرانجام توانست تعهداتي را به اعضاي سازمان عرضه دارد كه متوازن و نيز در خور ظرفيت‌هاي اقتصادي اين كشور است.

مذاكرات الحاق ارمنستان، سال گذشته، در بحبوحة انتقادات كشورهاي عضو سازمان جهاني تجارت از كندي اجراي اصلاحات بازار در اين كشور و ضروري شمردن انجام اين اصلاحات پيش از عضويت در سازمان، متوقف گرديده بود اما مجلس ارمنستان ظرف ماههاي اخير توانست انبوهي از مقررات تجاري را به منظور گسترش دسترسي به بازار براي عرضه كنندگان خارجي كالاها و خدمات به تصويب رساند.

ارمنستان در نوامبر 1993 درخواست الحاق خود را تسليم سازمان‌ جهاني تجارت كرد و در دسامبر همان سال گروه كاري الحاق اين كشور، با رياست‌استراليا، تشكيل شد. ارمنستان در آوريل 1995 يادداشت رژيم تجاري خود را تسليم كرد و پرسش و پاسخ بر سر آن در سپتامبر همان سال صورت گرفت. نخستين نشست گروه كاري در ژانويه 1996 برگزار شد و با سه نشست ديگر دنبال گرديد. پرسش و پاسخ هاي تكميلي تا آوريل 1997 ادامه يافت. جداول كالايي و خدمات در ژوئن 2002 تكميل گرديدو گزارش گروه كاري پس از تهيه چندين پيش نويس، در همين سال نهايي شد.

ارمنستان كشوري كوچك در شمال غربي ايران و در منطقه قفقاز با مساحت 28 هزار كيلومتر مربع و جمعيتي نزديك به 4 ميليون نفر است كه از سال 1994 رشد متوسطي نزديك به 6 درصد را تجربه كرده بود. در سال 2001 نرخ  رشد سالانه اين كشور به 6/9  درصد رسيد و انتظار مي‌رود اين رقم در سالجاري به 12 درصد برسد. اما هنوز نيمي از جمعيت در زير‌خط فقر به سر مي‌رند و وضعيت اشتغال نگران كننده است. واردات ارمنستان در سال گذشته به 874 ميليون دلار رسيد اما صادرات آن از 343 ميليون دلار فراتر نرفت.

با تصويب پروتكل الحاق ارمنستان توسط شوراي عمومي، اين كشور بايد اين پروتكل را به تصويب پارلمان خود برساند تا 30 روز پس از ابلاغ تصويب پارلمان به سازمان جهاني‌تجارت رسماً به عضويت اين سازمان در‎آيد. در اين صورت ارمنستان پس از قرقيزستان،لتوني، استوني،گرجستان، ليتواني و مولداوي، هفتمين جمهوري سابق شوروي خواهد بود كه به اين سازمان مي‌پيوندد. هفت جمهوري ديگر شوروي سابق (روسيه، روسيه‌سفيد، اوكراين، ازبكستان، قزاقستان، آذربايجان و تاجيكستان) هنوز بايد مذاكرات الحاق را دنبال كنند. تركمنستان تنها جمهوري سابق شوروي است كه از سازمان جهاني تجارت تقاضاي الحاق نكرده است.

” مقدونيه“ ، دو ماه قبل از ارمنستان، توانست پروتكل الحاق خود را به تصويب شوراي عمومي سازمان جهاني تجارت برساند اما هنوز آنرا به تصويب پارلمان خود نرسانده است. «وانوآتو» نيز پس از برگزاري نشست‌نهايي گروه كاري الحاق اين كشور و نهايي شدن گزارش گروه كاري، روند الحاق خود را به حال تعليق درآورده است. اما هنوز 25 كشور ديگر مذاكرات الحاق به سازمان جهاني تجارت را دنبال مي‌كنند.

نشست اخير شوراي‌عمومي در روز دهم دسامبر (19 آذر) درخواست الحاق ايران را نيز براي دهمين بار مورد بررسي قرار داد و به دنبال سخنان نماينده امريكا و نمايندة مالزي(از سوي گروه غير رسمي كشورهاي در حال توسعه ) شوراي عمومي توافق كرد تا در نشست بعدي خود اين درخواست را بار ديگر بررسي كند. ايران در سال 1996 درخواست الحاق خود را تسليم سازمان جهاني تجارت كرده است. از آن زمان به بعد اين درخواست 5 بار در سال 2001 و 5 بار در سال 2002 مورد بررسي شوراي عمومي قرار گرفته و هر بار به جهت موضع امريكا و عدم حصول اجماع بررسي اين درخواست به نشست بعدي موكول گرديده است. نشست آتي شوراي عمومي در فوريه سال 2003 ، براي يازدهمين بار، اين درخواست را مورد بررسي قرار خواهد داد.