 |
|
|||||||
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|||
 |
||||||||
| > خبرنامه رويدادها و تحولات سازمان جهاني تجارت > خبرنامه شماره 40 |
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||
وزراي
بازرگاني 25 كشور عضو سازمان جهاني تجارت در روزهاي چهاردهم و پانزدهم نوامبر (23
و 24 آبان ماه) سالجاري ميلادي در سيدني استراليا گردهم آمدند تا در يك نشست غير
رسمي ديدگاههاي خود را در خصوص روند مذاكرات تجاري دور جديد دوحه طرح و از
اختلافات موجود بكاهند. اين نشست در ميان تدابير شديد امنيتي در هتل المپيك پارك
سيدني برگزار شد. طي مدت برگزاري اين نشست هزاران تن از مخالفان جهاني شدن كه از
سراسر جهان به سيدني آمده بودند، مخالفت خود را با سياستهاي جهاني شدن ابراز
كردند كه اين مخالفتها در مواردي به زد و خورد با پليس ضد شورش و دستگيري تعدادي
از تظاهر كنندگان انجاميد. نمايندگان تجاري و وزراي بازرگاني 25 كشور از جمله
رابرت زوليك نماينده تجاري آمريكا، پاسكال لامي كميسيونر تجاري اتحاديه اروپا،
وزراي بازرگاني ژاپن، استراليا، سوئيس، نيوزيلند و 18 كشور در حال توسعه در خصوص
موضوعات مختلف دستور كار دور جديد از جمله يارانههاي كشاورزي و آزادسازي بيشتر
بخش كشاورزي و دسترسي آزادانهتر و ارزانتر كشورهاي در حال توسعه فقير به داروهاي
حياتي به تبادل نظر پرداختند.
مهمترين دستوركار نشست سيدني بحث پيرامون چگونگي كمك به
دسترسي كشورهاي در حال توسعه فقير به داروهاي ارزان قيمت و حياتي براي مبارزه با
بيماريهاي مهلك چون ايدز، سل و مالاريا بود كه با شركت چند كشور افريقايي از جمله
نيجريه، سنگال و لسوتو كه اخيراً براي مبارزه با بيماريهاي مذكور مجبور به واردات
پر هزينه داروهاي مورد نياز از غرب هستند و نيز با حضور دكتر سوپاچاي مديركل
سازمان جهاني تجارت برگزار شد. از زمان چهارمين نشست كنفرانس وزيران سازمان جهاني
تجارت در دوحه كه نوامبر سال گذشته ميلادي برگزار شد، اين اولين نشستي بود كه در
سطح وزيران و با هدف دستيابي به توافق پيرامون نحوة كمك به دسترسي كشورهاي جهان
سوم و در حال توسعه فقير به داروهاي ارزان قيمت و حياتي براي مبارزه با ايدز و سل
و همچنين هموار نمودن توافقات كنفرانس بعدي وزيران كه قرار است سال آينده ميلادي
در كانكون مكزيك تشكيل شود برگزار شد.
بعد از دوراروگوئه و انعقاد موافقتنامه جنبههاي تجاري حقوق
مالكيت فكري (TRIPs) همواره يكي از انتقادات جدي كشورهاي در حال
توسعه به موافقتنامه مزبور مربوط به تأثيرات منفي اين موافقتنامه بر قيمت داروها
و مشكلات و موانع ايجاد شده بر سر راه دسترسي ارزان و آزادانه اين كشورها به
داروهاي حياتي كه براي تضمين سلامتي و حيات شهروندان خود نياز مبرم به اين داروها
دارند، بودهاست. اجراي موافقتنامه جنبههاي تجاري حقوق مالكيت فكري پرداخت حق
ثبت اختراع داروهاي جديد را كه عمدتاً توسط شركتهاي داروساز آمريكايي و اروپايي
توليد ميشوند ضروري ميسازد و حقوق
انحصاري آن را تحت پوشش خود دارد، دسترسي كشورهاي در حال توسعه به اين داروها را
بسيار پر هزينه ساخته و در عمل تامين اين هزينهها را براي كشورهاي فقير غير ممكن
نمودهاست. با پافشاري كشورهاي در حال توسعه اين موضوع در دستوركار جديد دور
مذاكرات دوحه قرار گرفت و در نشست دوحه اين اجازه به كشورهاي در حال توسعه داده شد
كه در مواقع بحراني و در مواردي كه اين كشورها براي مبارزه با بيماريهاي مهلك نياز
به توليد داروهاي ژنريك و ارزان قيمت دارند از طريق صدور مجوز اجباري براي
كارخانجات داروساز داخلي خود اقدام نمايند.
اما با توجه به منع كشورها
از صدور داروهاي ژنريك خود به ساير
كشورها، مشكل براي كشورهايي كه فاقد ظرفيت هاي
لازم براي توليد اين داروها هستند، همچنان
پا بر جا ماند و مقرر شد در اين خصوص توافق جديدي صورت گيرد.
طبق دستور كار مذاكرات جديد، پايان سالجاري ميلادي مهلت
توافق در خصوص نحوه كمك به كشورهاي فقير در دسترسي به داروهاي ارزان قيمت و حياتي
خاتمه مييابد.
در نشست سيدني يك مقام رسمي اروپايي اعلام كرد دو موضوع،
محور اصلي گفتگوها و اختلافات را تشكيل ميدهد. يكي اينكه چه نوع بيماريهايي ميتواند
تحت پوشش اين كمكها قرار گيرد و ديگر آنكه چه كشورهايي ميتوانند از اين داروهاي
ارزان استفاده كنند. وزير بازرگاني استراليا نيز اعلام كرد كه تمامي طرفين در
اينكه بيماريهاي ايدز، سل و مالاريا تحت پوشش قرار گيرند اتفاق نظر دارند. اما
نمايندگان تجاري كشورهاي صنعتي كه داراي شركتهاي بزرگ داروسازي هستند نميخواهند
كه بيماريهايي نظير سرطان و ديابت در فهرست اين توافقنامه بگنجد.
كوفي عنان دبيركل سازمان ملل متحد در پيامي به نشست وزيران
25 كشور عضو سازمان جهاني تجارت در سيدني و با خاطر نشان ساختن اهميت موضوع و
اينكه در حال حاضر ميليونها انسان در سراسر جهان با بيماريهاي مهلكي نظير ايدز،
سل، مالاريا و ساير بيماريهاي كشنده دست و پنجه نرم ميكنند، از اين سازمان مصرانه
خواسته است بدون هيچگونه تعلل و تاخيري نسبت به ارايه يك راه حل بلند مدت در اين
زمينه مبادرت كنند. وي تاكيد ميكند اين يك وظيفه اخلاقي و از طرفي يك ضرورت
اجتماعي، اقتصادي است. بر اساس آخرين اخبار رسيده از نشست سيدني، در خصوص نحوه كمك
به دسترسي كشورهاي فقير به داروهاي ارزان قيمت پيشرفتهاي خوبي بين طرفين حاصل شدهاست.
وزرا در اين نشست توافق كردند كه تا انتهاي سالجاري ميلادي كه مهلت زماني دستيابي به توافق در اين زمينه نيز
خاتمه مييابد، پيشنهادي را براي ارايه به نشست بعدي وزيران تهيه كنند كه به موجب
آن كشورهاي در حال توسعهاي كه از درجه پيشرفت بيشتري برخوردارند اجازه يابند
داروهاي ژنريك توليد داخلي خود را به كشورهاي فقير صادر نمايند، مشروط بر اينكه اقدامات حفاظتي لازم به منظورحصول اطمينان از عدم راهيابي اين
داروها به بازارهاي كشورهاي غرب اتخاذ گردد. همچنين وزير تجارت استراليا اعلام كرد
وزرا توافق كردند كه سطح پوشش داروهاي مورد نظر تابعي از ميزان شيوع بيماريها از
قبيل ايدز، مالاريا و سل باشد، اما اينكه چه كشورهايي را شامل شود و با چه سازو
كاري اين كمكها صورت پذيرد در پيشنهاد تفصيلي خواهد آمد.
نشست سيدني از دستيابي به پيشرفت محسوس و قابل ملاحظهاي در
ساير زمينهها و موانع موجود بر سر راه دور جديد مذاكرات بويژه مذاكرات كشاورزي و
كاهش يارانههاي كشاورزي باز ماند. پاسكال لامي كميسيونر تجاري اتحاديه اروپا در
خاتمه نشست اعلام كرد كه اختلافات اساسي در اين زمينه همچنان پا برجا ماندهاست.
وي افزود اين نشست صرفاً به درك بهتر وزرا
از مواضع يكديگر كمك كرد و سطح آمادگيهاي لازم براي دستيابي به توافق در
آينده را روشن ساخت.