اختلافات مطرح شده در سازمان جهاني تجارت از نگاه آمار و ارقام

 

در چند شماره گذشته ”خبرنامه رويدادها و تحولات سازمان جهاني تجارت“ فهرست اختلافاتي كه از زمان آغاز به‌كار سازمان جهاني تجارت تا ماه مه 2002(ارديبهشت 81) در ركن حل اختلاف اين سازمان مطرح شده به چاپ رسيد. در اين شماره تحليلي آماري نسبت به برخي از مهمترين جنبه‌هاي اختلافات فهرست مزبور، ارائه مي‌شود.

*****

تا 7 مه سال 2002، در مجموع 256 اختلاف به ركن حل اختلاف سازمان جهاني تجارت ارجاع شده‌است.

         

بدين ترتيب ملاحظه مي‌شود كه كمترين ميزان اختلافات در سال 1995 مطرح شده و بيشترين اختلافات در سالهاي 1997 و 1998 طرح گرديده‌است.

از سوي ديگر آمار و ارقام بيانگر اين است كه بيشترين دعاوي توسط ايالات متحده امريكا مطرح شده و اتحاديه اروپا بيشترين سهم را در شركت در دعاوي بعنوان خوانده داشته‌است.

همچنين در سال 1995 كشورهاي توسعه يافته و درحال توسعه تقريباً به يك ميزان طرح دعوا كرده‌اند اما به تدريج طرح دعوا از طرف كشورهاي توسعه يافته بيشتر و از طرف كشورهاي درحال توسعه كمتر شده‌است تا سال 1999 كه اين امر به اوج خود رسيده است. در سال 2000 ميزان طرح دعواي كشورهاي توسعه يافته و درحال توسعه تقريباً برابر شده و جالب است بدانيم كه در سال 2001 كشورهاي درحال توسعه 21 دعوا طرح كرده‌اند درحالي كه كشورهاي توسعه يافته صرفاً خواهان 7 دعوا قرار گرفته‌اند. اين اعداد و ارقام نشان دهنده افزايش هرچه بيشتر اعتماد كشورهاي درحال توسعه به نظام حل اختلاف سازمان جهاني تجارت و فعاليت اين كشورها در اين ساز و كار مي‌باشد.

از نظر موضوعاتي كه مبناي دعاوي مطرح شده در سازمان جهاني تجارت قرار گرفته اقدامات ضد دامپينگ با 40 مورد مقام اول را به خود اختصاص داده‌است. پس از آن اقدامات حفاظتي 28 مورد، صدور غير خودكار مجوزها حدود 22 مورد، حمايت از حقوق مالكيت فكري حدوداً 20 مورد، اقدامات بهداشتي و بهداشت نباتي و موانع فني فرا راه تجارت حدوداً 18 مورد، يارانه‌ها حدود 18 مورد، اقدامات جبراني حدود 14 مورد، تعرفه‌ها و سهميه‌هاي تعرفه‌اي حدود 13 مورد، مالياتهاي داخلي حدود 11 مورد، ضوابط خدماتي حدود 9 مورد، ارزشگذاري گمركي حدود 7 مورد، سهميه‌ها حدود 5 مورد، ممنوعيت‌ها حدود 4 مورد، هزينه هاي اضافي 3 مورد، خريدهاي دولتي 3 مورد، قواعد مبدأ 3 مورد، تجارت دولتي 2 مورد، طبقه‌بندي تعرفه‌اي 2 مورد و سياستهاي رقابتي يك مورد.

لازم به ذكر است كه بحث اخير در خصوص مهمترين اقدامات مورد دعوي در پرونده‌هاي ارجاعي به ركن حل اختلافات سازمان جهاني تجارت مي‌باشد. بنابراين در جايي كه يك قضيه حاوي چند اقدام مشخص است براي هر اقدام يك گزينه در نظر گرفته شده‌است. بعنوان مثال در قضيه اصلاحيه بايرد كه هم اكنون در سازمان جهاني تجارت مطرح است 2 اقدام مشخص ضد دامپينگ و يارانه‌ها در نظر گرفته شده و محاسبه شده‌است.