تازه ترين گزارش سازمان جهاني تجارت از وضعيت تجارت بين‌الملل

 

   تازه ترين گزارش سازمان جهاني تجارت درخصوص تجارت بين‌الملل روز 2 مه 2002 (12 ارديبهشت 81)منتشر شد. مهمترين يافته هاي اين گزارش درخصوص روندهاي تجات جهاني به شرح زير است:

1-برخلاف سال 2000 كه هم تجارت و هم توليد (جهاني) نرخهاي رشد فوق‌العاده‌اي داشتند، ارزش و حجم صادرات جهاني (به عنوان معياري براي سنجش تجارت  جهاني) در سال 2001 كاهش يافت. در سه ماهه چهارم سال 2001 حجم صادرات جهاني نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن 6 درصد كاهش نشان مي‌دهد.

2-سه عامل عمده را مي‌توان به عنوان عوامل اصلي كاهش بيش از انتظار يادشده نام برد: نمايان شدن ناگهاني حباب فن‌آوري اطلاعات ؛ ركود تقاضا در اروپاي غربي و تا درجه بسيار كمتري حوادث 11 سپتامبر.

3-كاهش سرمايه‌گذاري بازرگاني ، كاهش سرمايه گذاري در سهام شركتها ، و رشد ضعيف مصرف خصوصي در همه بازارهاي كشورهاي صنعتي بزرگ منجر به افت مشابهي در تجارت جهاني در سال 2001 گرديد.

4-كشورها و مناطقي كه متحمل بيشترين زيان و كاهش صادرات در اين سال شدند، كشورهايي بودند كه بخش عظيمي از صادرات آنها را محصولات مرتبط با فن آوري اطلاعات تشكيل مي‌داد، همچون ايالات متحده و كشورهاي شرق آسيا.

5-در نقطه مقابل، كشورها و مناطقي كه از بهبود قيمت نفت و گاز در سالهاي 2000-1999 منتفع شدند، در سال 2001 رشد بالاي توليد ناخالص داخلي و واردات بالايي را ثبت كردند (ازجمله اقتصادهاي در حال گذار و خاورميانه).

6-ارزش دلاري صادرات كالايي جهان با 4 درصد كاهش به 6 تريليون دلار در سال 2001 رسيد كه نرخ تنزل آن بسيار بيشتر از صادرات خدمات تجاري (5/1 – درصد ) بوده است. ارزش صادرات خدمات تجاري در اين سال به 44/1 تريليون دلار بالغ گرديد.

7-صادرات كالايي كشورهاي در حال توسعه 6 درصد كاهش داشت كه مقداري بيش از ميانگين كاهش صادرات كالايي جهاني است.

8-درسال 2001 با عضويت چين در سازمان جهاني تجارت، اين كشور به چهارمين تاجر بزرگ دنيا تبديل شد (در اين رتبه‌بندي اتحاديه اروپا به عنوان يك كشور در نظر گرفته شده است و صادرات و واردات كالايي و خدمات بازرگاني نيز محاسبه شده‌اند).

9-انتظار مي‌رود تجارت جهاني از سه ماهه اول سال 2002 به بعد بهبود حاصل كند.

10-سهم بخش فن‌آوري اطلاعات در تجارت جهاني بيشتر است تا در توليد جهاني . از اينرو تاثير منفي اين بخش بر تجارت جهاني بيش از تاثير آن بر توليد جهاني بوده است. به طور سنتي، هميشه رشد تجارت سريعتر از رشد توليد بوده است. اما انتظار مي‌رود فاصله آنها در سالهاي آتي كمترشود چرا كه انتظار مي‌رود رشد تقاضا و سرمايه‌گذاري در بخش فن آوري اطلاعات كاهش يابد.

11-در ميان كشورهاي در حال توسعه، همچنان شمار صادركنندگان مواد اوليه بيش ازشمار صادر كنندگان كالاهاي ساخته شده است.

12-مقايسه  ساختار صادرات ‌كشورهاي ‌در  حال توسعه  طي   دوره ‌هاي 70-1968  و 2000-1998 روشن مي‌سازد كه از 103 كشور در حال توسعه، تنها 27 كشور انتقال موفقيت آميز از صادرات كالاهاي اوليه به صادرات كالاهاي ساخته شده داشته‌اند.