پيشنهاد اتحاديه اروپا براي تسهيل مقررات سازمان جهاني تجارت

در مورد تجارت دارو

 

اتحاديه اروپا پيشنهاد كرد ، به منظور تسهيل دسترسي كشورهاي كم‌در‌آمد به داروهاي خارجي براي مقابله با بحران هاي بهداشتي همچون ايدز، مقررات سازمان جهاني تجارت در ارتباط با حمايت از حق اختراع تسهيل شود . بنا به گفته مقامات اتحاديه اروپا اين پيشنهاد با هدف پركردن شكاف ميان دودسته از كشورهاي توليد كننده و مصرف كننده دارو ارائه شده است.

     مطابق توافقي كه در نشست دوحه صورت گرفت و مورد حمايت شركتهاي بزرگ داروسازي و قدرتهاي عمده و كشورهاي در حال توسعه واقع شد، كشورهاي فقير مي توانند در صورت اضطرار ، سفارش توليد داروهاي تحت حمايت حق اختراع را ، تحت شرايطي كه به آن پروانة ا‌جباري گفته مي‌شود ، بدهند . اما توافق مزبور در ارتباط با  مشكل كشورهايي كه توان توليد آن داروها را ندارند، سكوت كرده است.

در طرح اتحاديه اروپا براي رفع اين مشكل ، با توصيه بر اصلاح برخي از مقررات مربوطه، اجازه توليد اين دسته از داروها در كشور ثالث و با اخذ پروانة اجباري داده شده است . پس از توليد اين داروها در كشور ثالث ، داروها مي‌توانند تحت كنترلهاي دقيق كه مانع از سوء استفاده و يا انتقال آن به بازارهاي ديگرگردد ، به كشوري كه پروانه توليد به نام او صادر شده است ، انتقال يابند . همچنين در پيشنهاد اتحاديه اروپا آمده است اعضاي سازمان جهاني تجارت مي توانند موافقتنامه جنبه هاي تجاري حقوق مالكيت فكر (TRIPS) مصوب سال 1994 را به گونه اي تفسير نمايند كه اجازه توليد دارو تحت پروانه اجباري را در هر جاي دنيا و سپس صدور آن به كشور نيازمند را بدهد. برنامه صدور پروانه اجباري با زير پاگذاشتن حق انحصاري اختراع به كشور خواستار آن، اجازه مي دهد تا داروهاي ضروري را با پرداخت قيمتي معادل هزينه توليد و يا در حدود هزينه توليد ، بدون آنكه حقوق صاحب اختراع به او پرداخته شود ، بدست آورند .

در متن پيشنهادي اتحاديه اروپا از شوراي جنبه هاي تجاري حقوق مالكيت فكري خواسته شده است، سه حوزه را مد نظر داشته باشد. اين سه حوزه عبارتند از :

-نياز به ايجاد حفاظت هايي در برابر صادرات به كشورهايي كه با مشكلات جدي در زمينه بهداشت عمومي مواجه نمي باشند.

-نياز به ايجاد حفاظت هايي در برابر صادرات مجدد از كشورهاي مقصد، به ويژه به كشورهاي ثروتمند . چنين حفاظتي مانع از ايجاد بازار سياه براي محصولات دارويي مربوطه مي گردد .

-نياز به شفاف سازي سيستم ، به منظور اينكه براي اعضاي سازمان جهاني تجارت امكان اطلاع از اينكه چه كشوري از اين پيشنهاد استفاده مي‌كند ، وجود داشته باشد .