كنفرانس دوحه و رويكرد جديد به كمكهاي فني

 

از زمان برپايي چهارمين كنفرانس وزيران سازمان جهاني تجارت در دوحه ، اين سازمان مبادرت به انجام برنامه اي در جهت حمايت از كشورهاي درحال توسعه نموده است . افزايش قابل توجه بودجه سازمان ،   كمكهاي مالي فراوان به سازمان از سوي كشورهاي عضو ، بهبود چشمگير در هماهنگي با ديگر سازمانهاي بين المللي و دوبرابر شدن تعداد نمايندگان كشورها كه مي توانند در برنامه‌هاي آموزشي سازمان حضور يابند ، امكان كمك فني و ظرفيت سازي را در حمايت از كشورهاي در حال توسعه به سازمان جهاني تجارت مي دهد . اهم اهداف و برنامه هاي سازمان در جهت ارائه كمك هاي فني به كشورهاي مزبور به قرار زير است .

*همكاري هاي فني و ظرفيت سازي از اهم وظايفي است كه در اين راستا در دستور كار سازمان قرار دارد . كمك به مقامات كشورهاي در حال توسعه در تلاش هايشان براي فهم بهتر رويه ها و مقررات سازمان جهاني تجارت و اينكه اين رويه ها و مقررات به سود كشورهاي در حال توسعه مي‌باشد از مهم ترين ابعاد وظايف سازمان است .

*اگر چه طي سالهاي اخير فعاليتهاي مربوط به كمك هاي فني و تامين هزينه اين كمك ها به نحو چشمگيري در سازمان افزايش يافته است ، ليكن اين منابع به تنهايي براي پاسخگويي به نيازهاي كشورهاي در حال توسعه به كمك هاي فني كفايت نمي كنند . از اينرو دبيرخانه سازمان جهاني تجارت در ارتباط بسيار نزديك با كاركنان و مقامات ديگر سازمان هاي بين المللي همكاري مي نمايد.

*از سال 1998 به اين سو ، تعداد فعاليتهاي سازمان در زمينه كمك‌هاي فني  66 درصد افزايش يافته است . اين ميزان رشد ، بيشتر مرهون تقاضاي فزاينده كشورهاي در حال توسعه عضو بوده است . تقريباً كليه فعاليتهاي مرتبط با كمك هاي فني سازمان در نتيجه تقاضاي كشورهاي عضو صورت پذيرفته و افزايش بسيار زياد تعداد اين كمك ها حاكي از اهميت دادن كشورها به دريافت كمك هاي فني است .

*منابع مالي فعاليت هاي مربوط به همكاريهاي فني همسو با افزايش تقاضا براي اين كمك ها از سال 1998 ، به ميزان 244 درصد افزايش يافته و به 30 ميليون فرانك سوئيس بالغ گشته است .

در همين راستا در 7 مارس 2002 (16 اسفند80) كشورهاي عضو در يك كنفرانس دوستانه اي شركت كردند كه در آن كشورهاي كمك كننده ، اعتباري بيش از 30 ميليون فرانك سوئيس را به برنامه توسعه كنفرانس دوحه اعطا كردند. اين رقم بيش از دوبرابر رقم مورد نظر در سال 2001 است .

*از سال 1997 ، دبيرخانه سازمان جهاني تجارت اقدام به تاسيس مراكز مرجع[1] در كشورهاي در حال توسعه كرده است . اين مراكز به مقامات دولتي اجازه دسترسي آني به مدارك ضروري را از طريق پايگاه اينترنتي سازمان مي دهد . دبيرخانه سازمان به دولتها سخت افزار ، نرم افزار و آموزش هاي لازم دسترسي موثر به چنين اسنادي را ارايه مي دهد . تا ماه مارس 2002 ، تعداد 109 مركز مرجع در88 كشور تاسيس شده اند كه از اين تعداد 54 مركز در افريقا ، 16 مركز در حوزه كارائيب ، 17 مركز در آسيا ، 10 مركز در خاور ميانه ، 10 مركز در حوزه پاسيفيك،  3مركز درامريكاي لاتين و 2 مركز در اروپاي شرقي بوده اند .

*موسسه آموزشي جديد التاسيس سازمان جهاني تجارت دوره هايي را درباره موضوعات مربوط به سازمان جهاني تجارت براي نمايندگان دولتها برگزار مي‌كند. اين دوره هاي آموزشي كه در مقر سازمان در ژنو برپا مي‌شود ، در مدت 12 هفته به همه موضوعات مربوط به سازمان جهاني تجارت مي پردازد. بسياري از شركت كنندگان در اين دوره ها ، بعدها به عنوان سفير و نماينده كشورشان در سازمان به ژنو منتقل شده اند . در سال 1995 تعداد شركت كنندگان در اين دوره ها 99 نفر بود كه در سال 2002 به 300 نفر افزايش يافته است .

گذشته از آن ، سازمان جهاني تجارت به دنبال توافقاتي كه در نشست دوحه در زمينه توسعه و موضوع خاص كشورهاي در حال توسعه صورت پذيرفت ، يك برنامه كاري را هم براي كشورهايي با اقتصاد هاي كوچك و آسيب پذير در نظر گرفت . شوراي عمومي در اين باره ، در موارد زير به توافق رسيد :

*موضوع اقتصاد هاي كوچك در دستور كار شوراي عمومي باقي بماند.

*كميته تجارت و توسعه جلسات مجزايي را در اين مورد برپا نمايد و به شوراي عمومي گزارش نمايد.

*در پرتو نتايج اين كار ، تشكيلات وابسته مربوطه بايد به منظور تدوين پاسخهايي براي موضوعات مرتبط با تجارت كه در كميته تجارت و توسعه طرح شده اند ، به شوراي عمومي پاسخگو باشند.