اقبال جهانيان به جهاني شدن همراه با نگراني آنها

در باره اشتغال، فقر و محيط زيست است

 

   آخرين نظر سنجي انجام شده درخصوص ارزيابي ديدگاه مردم جهان درباره جهاني شدن حاكي از آن است كه نظر آنها نسبت به اين پديده در مقايسه با گذشته مثبت تر شده است. با اين حال نتايج اين نظر سنجي هنوز نشان از نگرانيهاي جدي مردم كشورهاي مختلف در باره آثار و پيامدهاي جهاني شدن به ويژه مسائلي ازقبيل اشتغال، فقر و نابودي محيط زيست دارد.

   نتايج اين نظر سنجي كه در 25 كشور دارنده 67 درصد جمعيت جهان و به عنوان جزئي از اولين بررسي جامع جهاني پس از حادثه 11 سپتامبر در ماههاي آخر سال 2001 ميلادي انجام شده، همزمان با برگزاري سي و دومين نشست مجمع اقتصاد جهاني كه روزهاي 10 تا 15 بهمن در نيويورك برگزار شد، منتشر گرديده است. اين نتايج واقعيتهاي زير را آشكار مي كند:

 

1-  اكثر مردم در غالب كشورهاي بررسي شده پيش بيني مي كنند كه گسترش جهاني شدن اقتصاد براي آنها و خانواده هاي آنها سودمند خواهد بود. در سطح جهان، بيش از شش نفر از هر ده شهروند جهان، جهاني شدن را سودمند و يك نفر از هر پنج نفر آن را زيانبار مي دانند.

2-  نگاه مثبت به جهاني شدن در سال گذشته بخصوص در آمريكاي شمالي و اروپا گسترش يافته است.

3-  شهروندان بخصوص در كشورهاي فقيرتر انتظارات بالايي در مورد ثمرات جهاني شدن در برخي زمينه هاي اقتصادي و غير اقتصادي دارند.

4-  با اين حال ، شهروندان همچنين اعتقاد دارند كه جهاني شدن باعث بدتر شدن وضعيت زيست محيطي و فقر در جهان خواهدشد و سطح بيكاري را در كشورهاي آنها افزايش خوهد داد.

5-  بخصوص در كشورهاي عضو گروه هفت (G-7) ، اكثر شهروندان معتقدند كه كشورهاي فقير به اندازه كشورهاي ثروتمند از جهاني شدن و تجارت آزاد سود نخواهند برد. ولي در كشورهاي با توليد ناخالص داخلي پايين، نظر شهروندان عكس اين قضيه است.

 

در اين نظر سنجي كه از طرف مجمع اقتصاد جهاني انجام گرفته، 25 هزار نفر از 25 كشور – كه عمدتاً جزو 20 اقتصاد برتر جهان هستند – به صورت حضوري يا مصاحبه تلفني شركت داشته اند. اين نظرسنجي بين ماههاي اكتبر تا دسامبر سال 2001 توسط موسسات تحقيقاتي معتبر كشورهاي مذكور و تحت نظارت يك موسسه نظرسنجي كانادايي انجام شده است. طبق يافته هاي اين نظرسنجي اكثر شهروندان 19 كشور از 25 كشور مورد بررسي پيش بيني كرده اند كه گسترش جهاني شدن اقتصاد براي آنها و خانواده هاي آنها سودمند خواهد بود. اگرچه بيش از شش نفر از هر ده نفر شهروند جهان (62 درصد) جهاني شدن را سودمند مي دانستند، ولي فقط يك نفر از هر هفت نفر از اين امر اطمينان داشتند. حاميان دو آتشه جهاني شدن را اتباع شمال اروپا، آمريكاي شمالي و كشورهاي فقيرتر آسيا تشكيل مي دادند. برعكس، يك نفر از پنج شهروند جهان (22 درصد)معتقد بودند كه جهاني شدن روي خود آنها تاثيري منفي خواهدگذاشت . مخالفان دو آتشه جهاني شدن را اتباع دو كشور تركيه وآرژانتين تشكيل مي دادند كه با مشكلات اقتصادي روبرو بودند.

در سال گذشته ، برداشت مثبت از جهاني شدن بخصوص در آمريكاي شمالي و اروپا افزايش يافته است. در 18 كشوري كه در دوسال 2000 و 2001 مورد پرسش اين نظر سنجي قرار گرفته بودند، برداشت مثبت از جهاني شدن در 9 كشور (بخصوص در آلمان و كره جنوبي) در سطح بسيار بالايي ولي در 5 كشور (بخصوص در تركيه) در سطح پاييني بود.

اكثر افراد بررسي شده پيش بيني كرده اند كه از ميان 15 عامل مطرح شده ، 8 عامل بخصوص عوامل زير بهبود خواهد يافت : دسترسي بيشتر به بازارهاي جهاني، كالاهاي ارزانتر ، بهبود زندگي فرهنگي ، بهبود كيفيت زندگي ، تقويت حقوق بشر ، تقويت اقتصاد ملي و افزايش درآمد فردي.

با وجود اين ، تعدادزيادي از افراد بررسي شده هم از اين بيم دارند كه جهاني شدن روي برخي حوزه ها بخصوص روي كيفيت محيط زيست ، فقر و اشتغال ، شكاف موجود بين ثروتمندان و فقيران ، صلح  و ثبات جهاني ، حقوق كارگران و كيفيت مشاغل ، تاثيري منفي بگذارد. بيشترين نگراني به محيط زيست مربوط مي شود و اكثر اتباع ده كشور از جمله بخش وسيعي از اروپا پيش بيني مي كنند كه گسترش جهاني شدن باعث تنزل و تخريب محيط زيست خواهد شد.

شهروندان جهان معتقدند كه كشورهاي فقير به اندازه كشورهاي ثروتمند از تجارت آزاد و جهاني شدن سود نخواهند برد. تقريباً يك نفر از هر دو شهروند 25 كشور مورد بررسي با اين جمله مخالفند كه ”جهاني شدن منافع يكسان براي كشورهاي فقير و ثروتمند در بر دارد“. اين نظر بخصوص در كشورهاي عضو گروه هفت رايج است و در اين كشورها شش نفر از هر ده نفر با جمله مذكور مخالفند . با وجود اين ، در كشورهاي داراي توليد ناخالص داخلي پايين كه مورد بررسي قرار گرفته اند، اكثر شهروندان معتقدند كه كشورهاي فقير هم به همان اندازه ساير كشورها از جهاني شدن سود مي برند.

حمايت زيادي هم از مخالفان مسالمت جوي جهاني شدن مي شود. تقريباً يك نفر از هر دو شهروند به طور كلي و اكثر شهروندان نيمي از 25 كشور مورد بررسي گفته‌اند كه ”از تظاهر كنندگان مسالمت جو بر عليه جهاني شدن حمايت مي كنند ، زيرا آنها از منافع من حمايت مي كنند“. حمايت از اين مخالفان در آمريكا تا حدودي كمتر است (چهار نفر از  هرده نفر) و نسبت به قبل از حادثه 11 سپتامبر ده در صد كاهش يافته است.

چارلز مك ليان ، مدير ارتباطات مجمع اقتصاد جهاني، در مورد نتايج نظر سنجي فوق گفت: ”نتايج اين تحقيقات براي هر دو طرف بحث جهاني شدن حاوي بيمها و اميدهايي است . «مجمع» به نوبه خود خرسند است كه نظرات شهروندان عادي سراسر دنيا را وارد اين بحث كرده است“. او ادامه داد، ”اعضاي «مجمع» بايد اين نظر سنجي را گواهي بر درك فزاينده منافع جهاني شدن تلقي كنند . با اين حال، آنها بايد به حساسيت زمان و انتظارات بزرگ جهانيان هم توجه كنند“.

ريچار سامانز ، مدير مسائل جهاني ”مجمع اقتصاد جهاني“، گفت: ”مردم در مورد ابعاد مهم جهاني شدن قضاوت مي كنند. در حالي كه دستور كار جهاني شدن در سال قبل ماموريت عمومي خود را مشخص كرده است، اين نظرسنجي نشان مي دهد كه ما با چالشهاي سختي روبرو هستيم. خوشبختانه، دستور كار بين المللي امسال – شامل كنفرانسهاي مهم سازمان ملل متحد در مونتري (مكزيك) و ژوهانسبورگ (آفريقاي جنوبي) و نشست سران ”گروه هشت“ در كانادا – فرصتهاي عالي براي رهبران جهان فراهم مي سازد تا به بررسي مبرم‌ترين مسائل يعني فقر ، رشد اشتغال ، دسترسي به بازار و حمايت از محيط زيست بپردا‌زند. براي تحكيم حمايت عمومي از همگرايي جهاني، اتخاذ تعهدات و اقداماتي جدي درحوزه هاي مذكور ضروري است“.

داوگ ميلر ، رئيس شركت اينروايرونيكس اينتر نشنال گفت: ”در دنياي پس از 11 سپتامبر ، شهروندان كشورهاي ثروتمند بيش از پيش احساس مي‌كنند كه بايد شهروندان كشورهاي فقير را مطمئن ساخت كه منافعي ملموس از جهاني شدن به دست خواهند آورد. جامعه جهاني هنگامي در يك لحظه تاريخي قرار خواهد گرفت كه درك اهميت مقابله با فقر جهاني ، با توانايي و تمايل به اين كار همراه شود. شركتها بايد در اين امر شركت كنند . تحقيقات نشان مي دهد كه مصرف كنندگان از شركتهاي جهاني انتظار دارند كه در اجراي راه حلهاي جهاني در حوزه هاي اجتماعي ، اقتصادي و زيست محيطي ، نقشي ايفا كنند. شركتهاي جهاني با ايفاي نقشي فعال و مناسب در حل مسائل جهاني مي‌توانند بدبيني موجود نسبت به خود را كاهش داده‌، ‌جذابيت محصولات خود را افزايش داده ونگرش مثبت به جهاني شدن را تقويت كنند“.

در نظر سنجي فوق كه يكي از نظرسنجي‌هاي سالانه شركت مذكور است  در هر كشور ، نمونه اي شامل حدود 1000 نفر شركت داشته اند و اين نظر سنجي به طور حضوري يا از طريق مصاحبه تلفني بين ماههاي اكتبر و دسامبر 2002 انجام شده است.