معاونت برنامه‎ريزي و بررسيهاي اقتصادي
 
نشريه
نماگرهاي بازرگاني 
 
ماهنامه
 
گزيده‎اي از آمار و اطلاعات بازرگاني ـ اقتصادي ايران و جهان
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
پيش شماره‎هاي  13 و 14
 
ماههاي تير و مرداد 1382
 
 
82.268 شماره ثبت اسناد معاونت   دفتر آمار و اطلاع‎رساني
 
   
82/8/17   گروه اطلاع‎رساني
 
  آبان ماه 1382
   
پيام مقام محترم وزارت به مناسبت روز آمار و برنامه‌ريزي 
’’ روز آمار و  برنامه‌ريزي گرامي باد‘‘
    تحليل وضعيت موجود و پيش‎بيني وضعيت آينده در بخشهاي مختلف اقتصادي مستلزم  وجود داده‌هاي آماري دقيق، جامع و به روز است. بنابراين آمار و اطلاعات يكي از عوامل مؤثر و ضروري براي برنامه‌ريزي، ارزيابي عملكردها و تصميم‌گيري در سطوح مختلف مديريت بوده و سياستگزاران، برنامه‌ريزان و كارشناسان براي تدوين راهبردها، سياستگزاري و تعيين خط مشي، برنامه‌ريزي، نظارت، هماهنگي و هدايت برنامه‌ها و نيز فعالان اقتصادي و تجار در فرآيند ارتقاء جايگاه كشور در بازار جهاني به داده‌هاي آماري نياز دارند. استفاده از اين ابزار اساسي و مطمئن به نحوي مورد توجه قرار گرفته كه ميزان توسعه‌يافتگي كشورها ارتباط تنگاتنگي با حجم و كيفيت آمار و اطلاعات توليد شده توسط آنها دارد. تهيه و توليد اطلاعات آماري صحيح و ارايه بهنگام آن به منظور رفع نيازهاي آماري جامعه به ويژه برنامه‌هاي توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور و همچنين تغذيه پايگاه اطلاعات آماري از جمله مهمترين هدفهاي نظام آماري كشور مي‌باشد.
     وزارت بازرگاني با توجه به گستردگي حوزه فعاليت در زمينه‌هاي بازرگاني و اقتصادي مي‌تواند نقش مهمي در جهت تامين نيازهاي آماري برنامه‌هاي توسعه و ايجاد رويه‌هاي يكسان جمع‌آوري داده‌ها وساماندهي اطلاعات داشته باشد. اين اطلاعات با ارايه وضعيت موجود در تصميم‌سازيها و تصميم‌گيريهاي راهبردي كشور موثر خواهد بود.
    با تشكيل منظم جلسات كميته آمارهاي بازرگاني در راستاي نظام آماري كشور، مقرر است وزارت بازرگاني با هماهنگي و همكاري مركز آمار ايران طرحهاي آماري از قبيل ’’آمارگيري از اصناف توليدي و خدمات فني‘‘، ’’آمارگيري از كارگاههاي خرده‌فروشي‘‘، ’’بهنگام‌سازي چارچوب كارگاهي‘‘ و ’’تعيين، تعريف، ساماندهي و توليد آمارهاي ثبتي‘‘ را  اجرا  نمايد.
     با اجراي طرحهاي آماري فوق و ساماندهي آمارهاي ثبتي در مجموعه وزارت و با استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات در تدوين پايگاههاي آماري و اطلاعاتي و انتقال اطلاعات گام بسيار مهمي در جهت تكميل و ارتقاء سطح فعاليت‌هاي آماري، افزايش سطح اطمينان آمار و اطلاعات جمع‌آوري شده، تامين نيازهاي آماري شبكه جامع اطلاع‌رساني بازرگاني و توسعه كاربري فناوري اطلاعات و ارتباطات برداشته خواهد شد.
بدين‌روي انتظار دارد كليه معاونتها، سازمانها و شركتهاي تابعه بنا به ضرورت امر ضمن همكاري و هماهنگي با معاونت برنامه‌ريزي و بررسيهاي اقتصادي بعنوان متولي بخش آمار و برنامه‌ريزي اين وزارت، نسبت به ساماندهي آمارهاي ثبتي اهتمام ورزيده و در اجراي طرحهاي آماري بخش بازرگاني اقدامات لازم را بعمل آورند.
اينجانب ضمن تبريك روز برنامه‌ريزي و آمار (اول آبان ماه) به كليه دست‌اندركاران ساماندهي و توليد آمارهاي ثبتي و طرحهاي آماري كشور بخصوص در اين وزارت، اميد دارد با تلاش و پويايي همه‌جانبه در ارايه اطلاعات دقيق، به روز و بهنگام، شاهد تامين نيازهاي آماري تجار و فعالان در بخش بازرگاني و استفاده از داده‌هاي آماري در سياست گزاريها و برنامه‌ريزيهاي اقتصادي ـ اجتماعي باشيم.
 
مقدمه‌
  آمار و اطلاعات پايه و اساس هر تحقيق، پژوهش، تصميم گيري، برنامه ريزي و سياستگزاري است. از اينرو سياستگزاران، برنامه ريزان و كارشناسان براي تدوين برنامه‌ها، سياستگزاري‌ها و تصميم گيري‌ها به داده‌هاي آماري ويژهاي نياز دارند كه براساس آنها تحليل‌هاي خرد و كلان خود را شكل دهند. برخي فعالان اقتصادي به داده‌هاي آماري صنعت يا بازار خاصي توجه دارند، حال آنكه برخي ديگر علاوه بر آمارهاي موردي به داده‌هاي آماري متغيرهاي كلان اقتصادي توجه مي‌كنند. همچنين پژوهشگران به طيف گسترده‌اي از داده‌هاي آماري نياز دارند.
  كاربران آماري بخش بازرگاني كشور علاوه بر موارد ذكر شده به داده‌هاي آماري اقتصاد بين‌الملل و منطقه‌اي نيز نياز دارند. از سوي ديگر دولتمردان و فعالان اقتصادي كشورهاي شريك تجاري ايران به داده‌هاي آماري مربوط به بخشهاي مختلف اقتصاد كشورمان از جمله بخش  بازرگاني توجه دارند.
عليرغم تلاشهاي ارزندهاي كه براي توليد و انتشار آمار در مركز آمار ايران و ساير دستگاههاي اجرايي ذيربط صورت مي گيرد، تمام نيازهاي كاربران بخش بازرگاني تامين نمي‌شود. همچنين كاربران اين بخش به داده‌هاي آماري نياز دارند كه اطلاعات را به روز ارايه نمايد، ولي آمارهاي منتشره معمولاً سالانه بوده و لذا انتشار داده‌هاي زماني در دوره هاي كوتاهتر به ويژه ماهانه ميتواند روند و نوسانات متغيرهاي اقتصادي را نمايان كند. از اينرو تهيه و انتشار مجموعه اي كه نيازهاي كاربران داخلي را تامين و اطلاعات لازم را در اختيار شركاي تجاري ايران قرار دهد، بيش از پيش احساس ميشود.
  شورايعالي برنامه ريزي و سياستگزاري وزارت بازرگاني با درك اين نياز و شناخت وضعيت موجود در راستاي نوين سازي بخش بازرگاني كشور و بسترسازي براي بخش آماري شبكه جامع اطلاع رساني بازرگاني كشور موضوع ماده 116 قانون برنامه سوم توسعه و بنا به پيشنهاد معاونت برنامه ريزي و بررسيهاي اقتصادي،"طرح نشريه شاخصهاي بازرگاني" را در جلسه مورخ 18/3/1381 تصويب و به استحضار مقام محترم وزارت رساند. مقام محترم وزارت نيز با تصويب طرح و تاكيد بر پيگيري موضوع، دست اندركاران نشريه را از راهنمايي ارزنده خود بهره مند ساخته و بر تقويت هر چه بيشتر نشريه بعنوان بستر آماري و اطلاعاتي شبكه جامع اطلاع رساني بازرگاني كشور تاكيد نموده اند. نشريه شاخصهاي بازرگاني با هدف اطلاع‌رساني در پي  تامين نيازهاي آماري كاربران داخلي و بين المللي بخش بازرگاني است.
 عليرغم مشكلات عديده در گردآوري و تنظيم و پردازش آمار و اطلاعات، تلاش همكاران ما در پربارترنمودن نشريه، تكميل و به روزرساني آن است.
 تا بحال 12 پيش شماره از نشريه تحت عنوان نماگرهاي بازرگاني منتشر شده و اينك پيش شماره هاي 13 و 14 كه مربوط به ماههاي تير و مرداد 1382 مي باشد با همكاري واحدهاي ذيربط انتشار مي يابد. بدينوسيله ضمن تشكر از همكاري كليه واحدهايي كه نسبت به ارسال گزارش اقدام نموده اند، انتظار دارد با تكميل و تداوم اين همكاري، ديگر واحدها نيز به جمع ارسال كنندگان گزارش براي درج در نشريه بپيوندند. همچنين از همكاران محترم دفتر آمار و اطلاع رساني به ويژه گروه اطلاع رساني صميمانه تشكر و تقدير ميشود.
اميد است‌ با ساماندهي‌ آمارهاي‌ ثبتي‌ در مجموعه‌ وزارت‌ بازرگاني‌ در راستاي‌ نظام‌ آماري‌ كشور و با دسترسي‌ به‌ آمار اقتصاد بين‌الملل‌ از يكطرف‌ و كسب‌ نقطه‌نظرات‌ كارشناسان‌ اين‌ بخش‌ و همكاري‌ كليه‌ سازمانهاي‌ ذيربط‌ از طرف‌ ديگر، بتوان‌ در آينده‌ نزديك‌ اولين‌ شماره‌ آزمايشي‌ نشريه‌ را به‌ صورت‌ مجموعه‌ كاملتري‌ انتشار داد. 
 
 
              فرهاد دژپسند                                                                                                                                                           
  معاون‌ برنامه‌ريزي‌ و بررسيهاي‌ اقتصادي  
 
 
 
 
 
    فهرست‌ مطالب‌
   
   
    نمودارها
  گزيده‌اي‌ از آمار و اطلاعات‌ بازرگاني‌ ـ اقتصادي‌ جهان‌ 
  گزيده‌اي‌ از آمار و اطلاعات‌ گمرك‌ ايران‌ ج.ا.ايران (ارديبهشت و خرداد ماه)
  (گزيده‌اي‌ از آمار و اطلاعات‌ بازرگاني‌ ـ اقتصادي‌ ايران‌ (تير‌ ماه‌
  (گزيده‌اي‌ از آمار و اطلاعات‌ بازرگاني‌ ـ اقتصادي‌ ايران‌ (مرداد‌ ماه‌