^{تحولات بازار ارز}

كاهش ارزش ريال در برابر ارزهاي معتبردر تيرماه1381

 

ارزش ريال در برابر ارزهاي معتبر جهان به ويژه ارزهاي اروپايي در تيرماه سال جاري به سرعت كاهش يافت و در همين حال بهاي سكه بهار آزادي در معاملات طلا در بازار تهران با افزايش مواجه شد.

كاهش سريع ارزش ريال در برابر ارزهاي اروپايي به ويژه يورو، پوند انگليس و مارك آلمان ناشي از افزايش سريع ارزش آنها در برابر دلار آمريكا در بازارهاي اروپايي وآمريكا بود. رسوايي‌هاي مالي در چند شركت بزرگ آمريكايي كه موجبات سقوط ارزش سهام در بازارهاي جهان به ويژه بورس سهام نيويورك را فراهم ساخت، موجي از نگراني در سرمايه‌گذاران خارجي در اقتصاد آمريكا ايجاد كرده است. بيم از سقوط بيشتر دارايي‌هاي مالي در آمريكا موجب شده كه فروش سهام افزايش يابد و خروج سرمايه‌ها از آمريكا تداوم پيدا كند و در مقابل تقاضا براي ارزهاي اروپايي جهت سرمايه‌گذاري‌هاي جديد در بيرون از آمريكا تقويت شود.

افزايش بي‌سابقه ارزش يورو در بازارهاي ارز به ويژه در قبال دلار آمريكا، گرچه دور از انتظار كارشناسان اقتصادي نبود، اما موجب شد كه براي نخستين بار پس از رواج يورو در بازارهاي جهاني و سقوط مستمر ارزش آن در يك سال نخست، ارزش يورو نه‌تنها با دلار آمريكا برابري كند، بلكه در روزهاي اواخر تيرماه از آن پيشي گرفت.

سرمايه‌گذاران خارجي در بازار آمريكا به ويژه در بازار سهام كه در سال‌هاي اخير از رونق حباب‌گونه‌اي برخوردار بود، در تيرماه سال جاري ميليون‌ها دلار متضرر شده‌اند. با اين حال اكنون نگراني از افزايش بي‌سابقه ارزش يورو، سياستگزاران اقتصادي در اروپاي متحد را نيز به وحشت انداخته است، زيرا كه پايداري ارزش يورو در سطحي برابر با دلار آمريكا به صادرات اروپا لطمات زيادي وارد خواهد كرد و در نهايت به نفع اقتصاد اروپا نيست.

گزارش‌هاي دريافتي از بازار غيررسمي ارز تهران حاكي است، ارزش دلار در برابر ريال در تيرماه سال جاري حداقل به 7960 ريال در اواخر ماه و حداكثر به 7990 ريال در اوايل ماه رسيد. سرانجام در پايان تيرماه هر دلار آمريكا با 7980 ريال در معاملات بازار غيررسمي مبادله شد كه نسبت به ارزش آن در آغاز اين ماه (به ميزان 7990 ريال)
12/0 درصد كاهش داشت.

ارزش يورو در برابر ريال كه در آغاز تيرماه در معاملات بازار غيررسمي تهران به ميزان حداقل 7720 ريال بود، در پايان اين ماه به حداكثر 8010 ريال رسيد كه به اين ترتيب افزايش ارزشي به ميزان 75/3 درصد داشت.

معاملات بر روي پوند انگليس نيز با كاهش شديد ارزش ريال تداوم داشت. هر پوند انگليس كه در آغاز تيرماه با حداقل 11750 ريال دادوستد مي‌شد، در پايان ماه با حداكثر 12450 ريال مبادله شد و به اين ترتيب ارزش پوند در برابر ريال طي يك ماه به ميزان 95/5 درصد افزايش يافت.

معاملات مارك آلمان در بازار غيررسمي ارز تهران طي تيرماه سال جاري با افزايش ارزش مارك همراه بود. بر اساس گزارش‌هاي دريافتي از معامله‌گران بازار، هر مارك آلمان كه در آغاز تيرماه به حداقل قيمت معادل 3800 ريال معامله مي‌شد، در پايان ماه با حداكثر ارزش به ميزان 4000 ريال دادوستد شد كه افزايش ارزشي به ميزان 26/5 درصد را ثبت كرد.

معاملات ارز در بازار رسمي و بر اساس نرخ‌هاي مرجع اعلام شده از سوي بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران نيز با كاهش ارزش ريال در برابر ارزهاي معتبر همراه بود. ارزش هر يورو در آغاز تيرماه به ميزان حداقل 7639 ريال ثبت شد كه به حداكثر 8048 ريال در روزهاي پاياني ماه رسيد. سرانجام در پايان تيرماه هر يورو با 8020 ريال دادوستد شد كه ارزش آن نسبت به آغاز اين ماه حدود 5 درصد افزايش داشت.

هر دلار آمريكا كه در نظام بانكي ايران در آغاز تيرماه به بهاي 7925 ريال عرضه مي‌شد، از اواسط ماه به نرخ 7926 ريال عرضه گرديد كه به اين ترتيب 01/0 درصد افزايش نشان داد.

معاملات سكه بهار آزادي در بازار طلاي تهران به گفتة دست‌اندركاران اين بازار با رونق نسبي و افزايش قيمت همراه بود.

بهاي هر قطعه سكه بهار آزادي طرح قديم با تصوير امام خميني (ره) كه در آغاز تيرماه 600 هزار ريال بود، در پايان اين ماه با 3/1 درصد افزايش به 608 هزار ريال رسيد. حداكثر قيمت سكه بهار آزادي در تيرماه سال جاري 615 هزار ريال گزارش شد.

به گفتة دست‌اندركاران بازار ارز و طلا،‌تداوم افزايش ارزش يورو در برابر دلار آمريكا و حفظ ارزش آن در سطحي بالاتر يا برابر با دلار آمريكا تا پايان سال ميلادي جاري (10 دي 1381) انتظار مي‌رود و از اين رو به نظر نمي‌رسد كه روند بازار تغييرات چشمگيري را در جهت سقوط ارزش ارزهاي اروپايي و تقويت دلار نشان دهد. مگر آنكه موضوع حمله نظامي آمريكا به عراق جدي‌تر شود و تحقق پيدا كند.

به عقيدة آنها بازار طلا و سكه بهار آزادي نيز همچنان از استحكام برخوردار خواهد بود.