معرفي نهادهاي بين‌المللي اقتصادي - بازرگاني

سازمان خواربار وكشاورزي سازمان ملل متحد  (FAO)

(قسمت دوم)

اشاره:

 سازمان‌هاي بين‌المللي از جمله سازمان خواربار و كشاورزي سازمان ملل متحد از سازمان‌هاي تخصصي و بسيار مهم تلقي مي‌شوند كه بر تأمين امنيت جهاني غذا و راه‌هاي حصول آن تأكيد دارد. فائو در سال‌هاي فعاليت خود مطالعات و كمك‌هاي بسياري به ايجاد امنيت غذايي در سطح جهان به ويژه كشورهاي درگير با سوءتغذيه كرده است.

در شماره گذشته نشريه «بررسي‌هاي بازرگاني» با نحوة تأسيس و شروع فعاليت سازمان خواربار و كشاورزي (فائو) و بخشي از فعاليت آن آشنا شديم. در اين شماره ديگر فعاليت‌هاي فائو را از نظر مي‌گذرانيم

 

محيط زيست

در كنفرانس محيط زيست و توسعه سازمان ملل كه در ژوئن 1992 در شهر ريودوژانيرو برزيل برگزار شد، فائو در چندين گروه كاري شركت و از پذيرفتن دستور جلسه 21 «برنامه فعاليت‌هاي ارتقاء توسعه پايدار» حمايت كرد. فائو مسؤول بخش‌هايي از دستورالعمل 21 مربوط به منابع آب، جنگل‌ها، اكوسيستم‌هاي شكننده (شكافنده) كوه و توسعه پايدار كشاورزي و روستايي است.

 

شيلات

بخش شيلات فائو شامل هيأتي چندنظامي از كارشناسان است كه در محورهاي مختلف توسعه شيلات از تحقيقات ساحلي، بهبود توليد، فرآوري و انبار تا جمع‌آوري آمار، توسعه پايگاه‌هاي اطلاعاتي رايانه‌اي، بهبود ابزار ماهيگيري، مؤسسه و ساختمان و آموزش فعاليت دارند.

كنفرانس فائو در نوامبر 1993 موافقتنامه بهبود نظارت و كنترل كشتي‌هاي ماهيگيري فعال در درياهاي بلند كه تحت پرچم‌هاي آرامش ثبت شده‌اند، را پذيرفت.

اين كشتي‌ها كه حدود 20 درصد مجموع كشتي‌هاي ماهيگيري مي‌باشند، اغلب قادرهستند از پيروي معيارهاي بين‌المللي پذيرفته شده در خصوص مديريت و حفاظت دريايي اجتناب كنند.

در مارس 1995 نشست وزارتي شيلات توافق رم در خصوص شيلات جهان را پذيرفت. اين توافق بر نياز فوري به انجام برنامه كار براي از بين بردن ماهيگيري غيرمجاز (بيش از حد) و بازسازي و افزايش ذخاير ماهيان در حال انقراض تأكيد دارد.

كنفرانس فائو در نوامبر 1995 قانون ماهيگيري مسؤولانه را پذيرفت. اين قانون مباحث جهاني در خصوص شيلات و كشت آبي (كشاورزي زير آب، كشت و پرورش گياهان يا حيوانات آبي) را دربرمي‌گيرد و شامل توسعه و حفاظت از ذخاير شيلات، ماهيگيري، غذاي دريايي و فرآوري ماهي و نيز تجارت و تحقيقات براي دستيابي به ارتقاي توسعه پايدار مي‌باشد.

فائو كشت آبي را به عنوان منبع باارزش پروتئين حيواني و يك فعاليت درآمدزا براي جوامع روستايي توسعه داد. برنامه جديد كمك به شيلات جزاير كوچك كشورهاي در حال توسعه از سوي فائو و در مشورت با كشورهاي واقع در بخش جنوبي اقيانوس آرام و اتحاد كشورهاي جزيره كوچك تنظيم و در جلسه كميته شيلات در مارس 1997 تصويب شد. فائو در سال‌هاي 97-1996 در 21 جلسه مشورتي فني مديريت منابع دريايي شركت كرد. علاه بر اين، كار بر روي منابع ژنتيك (وراثتي)‌دريايي تقويت شد و مطالعاتي براي نظارت بر اثرات پديده «ال‌نينو» (گرم شدن دوره‌اي بخش حاره‌اي اقيانوس آرام) و كشت آبي (كشاورزي زير آب يا كشت و پرورش گياهان و حيوان‌هاي آبي) در آمريكاي لاتين و آفريقا انجام شد.

 

جنگل‌داري

فائو بر كمك به جنگل‌داري براي ايجاد امنيت غذايي، مديريت مسؤولانه و مؤثر منابع جنگل و حفظ تعادل ميان منافع اقتصادي، اكولوژيكي و اجتماعي بهره‌برداري از ذخاير جنگل تأكيد دارد.

اين سازمان به توسعه برنامه‌هاي جنگل‌داري و ارتقاي توسعه پايدار انواع پوشش‌هاي جنگلي كمك كرده است. برنامه‌هاي جنگل‌ها، درختان و مردم فائو مديريت پايدار منابع درخت و جنگل را بر اساس دانش محلي و فعاليت‌هاي مديريتي به منظور بهبود زندگي مردم روستايي در كشورهاي در حال توسعه، ارتقا مي‌بخشد.

پيش‌نويس برنامه راهبردي مديريت پايدار درختان و جنگل‌ها در سال 1997 تنظيم شد و انتظار مي‌رفت موافقت نهايي را در سال 1999 دريافت كند. اهداف اصلي پيش‌نويس تهيه شده، حفظ تنوع زيست‌محيطي جنگل‌ها، تشخيص توان بالقوه اقتصادي جنگل‌ها و درختان در يك چارچوب پايدار و ايجاد نهادهاي مدني گسترده و علاقه‌مند به مديريت و توسعه محيط‌هاي جنگل بود.

 

تغذيه

كنفرانس بين‌المللي تغذيه با حمايت فائو و سازمان بهداشت جهاني در دسامبر 1992 در رم تشكيل شد. كنفرانس بيانيه جهاني تغذيه و برنامه عمل با هدف افزايش تلاش‌ها براي مبارزه با سوءتغذيه به عنوان يك اولويت توسعه را تصويب كرد.

از زمان تشكيل كنفرانس، بيش از يكصد كشور برنامه‌هاي ملي عمل براي تغذيه را تنظيم كردند كه بسياري از آنها بر اساس برنامه‌هاي موجود توسعه مانند اقدام‌هاي جامع براي امنيت غذايي، برنامه‌هاي از بين بردن فقر در سطح ملي و برنامه‌هاي عمل كسب اهداف تعيين شده از سوي نشست جهاني كودكان در سپتامبر 1990 بود. تا اكتبر 1995، چندين طرح بر اساس برنامه‌هاي عمل ملي در زمينه‌هايي مانند آموزش تغذيه، امنيت و كيفيت غذا، از بين بردن كمبود تغذيه و نظارت بر تغذيه اجرا شد.

فائو در اكتبر 1996 به طور مشترك اولين كنگره جهاني نقش كلسيم و ويتامين D در زندگي بشر كه در رم برگزار شد را ترتيب داد. كنگره روش‌هاي افزايش استفاده از كلسيم و ويتامين D براي تمام اعضاي گروه‌هاي سني جمعيت را به منظور افزايش رشد در دوران كودكي و بلوغ و كاهش شيوع بيماري‌هايي مانند پوكي استخوان، سرطان و فشار خون را مورد بحث قرار داد.

 

فرآوري و بازاريابي

حدود 20 درصد مواد غذايي توليد شده قبل از آن كه مصرف شود، از بين مي‌رود و در برخي كشورهاي در حال توسعه اين نسبت بيشتر است. فائو به كاهش ضايعات فوري مواد غذايي بعد از برداشت با معرفي روش‌هاي فرآوري بهتر و سيستم‌هاي نگهداري كمك مي‌كند.

فائو همچنين در خصوص توزيع و بازاريابي محصولات كشاورزي و انتخاب و آماده‌سازي مواد غذايي براي تغذيه بهينه، توصيه‌هايي را ارايه مي‌كند. بسياري از اين فعاليت‌ها بخشي از طرح‌هاي گسترده توسعه روستايي را شكل مي‌دهد. اقتصاد بسياري از كشورهاي در حال توسعه وابسته به توليد و تجارت محصولات كشاورزي به عنوان اصلي‌ترين منبع درآمد ارزي است. اما شرايط معامله و تجارت اين محصولات به طور معمول براي كشورهاي صنعتي مطلوب هستند.

فائو به طرفداري از كاهش يارانه‌هاي صادرات و فعاليت‌هاي تبعيض‌آميز در تجارت محصولات كشاورزي، مانند اقدام‌هاي حمايت‌گرايانه از توليدات داخلي كه تجارت بين‌المللي اين محصولات مختل مي‌كند، ادامه مي‌دهد.

در اواخر سال 1997، فائو 18 كارگاه آموزش منطقه‌اي و 44 پروژه ملي ترتيب داد. اين برنامه‌ها براي كمك به كشورهاي عضو جهت اجراي مقررات سازمان جهاني تجارت به ويژه با توجه به سياست كشاورزي، حقوق مالكيت معنوي، اقدام‌هاي بهداشتي و بهداشت گياهي، موانع فني تجارت و استانداردهاي بين‌المللي مجموعه قوانين غذايي و بررسي تأثير آن بر كشورهاي عضو (تأثيرهاي منفي احتمالي برنامه اصلاحات بر كشورهاي كم توسعه يافته و در حال توسعه واردكننده مواد غذايي) بودند.

فائو گرايش‌هاي جديد بازار را ارزيابي مي‌كند و به توسعه خط مشي‌هاي بهتر براي قرنطينه حيوان و گياه كمك مي‌كند. كنفرانس فائو در نوامبر 1997 دستورالعمل‌هاي جديد در خصوص نظارت و سيستم‌هاي گواهي صادرات به منظور هماهنگ كردن استانداردهاي قرنطينه گياه را اتخاذ كرد.

 

امنيت غذايي

هدف سياست فائو در خصوص امنيت غذايي، تشويق توليد كافي غذا براي به حداكثر رساندن ثبات در جريان عرضه و تضمين دسترسي آنهايي كه به آن نياز دارند، است. فائو در سال 1996 فعالانه در تنظيم برنامه عمل امنيت غذايي اتخاذ شده در نشست جهاني غذا در ماه نوامبر، شركت داشت و قرار بود مسؤول نظارت و توسعه اجراي آن باشد. سيستم هشدار اوليه و اطلاعات جهاني فائو كه در سال 1975 به اجرا درآمد، بر دورنماي غذا و محصول در سطوح ملي و جهاني به منظور يافتن مشكلات و فجايع در حال ظهور عرضه مواد غذايي و تضمين مداخله سريع در كشورهايي كه كمبودهاي عرضه مواد غذايي را تجربه مي‌كنند، نظارت مي‌كند. در سال 1997 سيستم هشدار اوليه و اطلاعات جهاني 24 مأموريت براي ارزيابي محصولات و عرضه مواد غذايي را انجام داد و در تعدادي برنامه‌هاي نظارت درون سازماني شركت كرد. سيستم هشدار اوليه و اطلاعات جهاني تلاش‌هايش را در بررسي اثرات پديده آب و هوايي معروف به «ال‌نينو» بر توليد محصولات غذايي به ويژه در آمريكاي لاتين و كاراييب متمركز كرد و چهار گزارش ويژه ارزيابي تأثير پديده آب و هوايي در آمريكاي لاتين، آسيا و جنوب آفريقا منتشر كرد.

اين سيستم با همكاري برنامه جهاني غذا به ارزيابي وضعيت حساس عرضه مواد غذايي در جمهوري دمكراتيك خلق كره، منطقه درياچه‌هاي بزرگ آفريقاي مركزي و اتحاد شوروي سابق ادامه داد. در نتيجه نظارت اين سيستم و برنامه جهاني غذا، 19 اقدام اضطراري با هزينه حدود يك ميليارد دلار براي كمك غذايي در كشورهاي تحت تأثير واقع شده، تصويب شد. تا پايان سال 1997 فائو 37 كشور را تعيين كرد كه 17 كشور از آنها در جنوب صحراي آفريقا واقع بودند و كمبوهاي شديد مواد غذايي را تجربه مي‌كردند و به كمك غذايي اضطراري نياز داشتند.

ادامه دارد...