سازمان خواربار و كشاورزي

سازمان ملل متحد (FAO)

 (قسمت اول)

 

ئو اولين آژانس تخصصي سازمان ملل متحد است كه بعد از جنگ جهاني دوم در اكتبر 1945 در ايالت «كبك» كانادا تأسيس شد.

هدف اين سازمان از بين بردن سوءتغذيه و گرسنگي است و به عنوان يك سازمان هماهنگ‌كننده برنامه‌هاي توسعه در بعد كلي كشاورزي و مواد غذايي و همچنين جنگل‌داري و شيلات فعاليت مي‌كند، فائو به كشورهاي در حال توسعه براي گسترش تسهيلات آموزش و پرورش و ايجاد مؤسسه‌هاي مناسب كمك مي‌كند.

سازمان فائو 176 عضو (شامل اتحاديه اروپا به عنوان يك سازمان

عضو) دارد.

 

كنفرانس

مجمع عمومي كه هر دو سال يك بار نشست دارد و سياست سازمان را تنظيم و برنامه و بودجه دوساله آن را تعيين و اعضاي جديد را انتخاب مي‌كند.

هيأت حاكمه مديركل دبيرخانه و رييس مستقل شورا را برمي‌گزيند. فائو هر يك سال در ميان همايش‌هايي در هر يك از پنج مناطق خود برگزار مي‌كند.

 

شورا

شوراي فائو متشكل از نمايندگان 49 كشور عضو است كه از سوي كنفرانس براي دوره‌هاي سه‌ساله متناوب انتخاب مي‌شوند. شورا هيأت حاكمه داخلي فائو بين جلسات كنفرانس است. مهمترين كميته‌هاي دايمي شورا، كميته‌هاي مالي و برنامه، مشكلات كالا، شيلات، كشاورزي و كميته جنگل‌داري است.

 

دبيرخانه

مجموع كاركنان مقر اصلي در رم (پايتخت ايتاليا) در آوريل 1998، دو هزار و 322 نفر بود كه شامل 63 نفر كارشناسان همراه مي‌شد. در حالي كه كاركنان دفاتر ميدان، منطقه‌اي و كشوري يك هزار و 886 نفر (شامل 117 كارشناس همراه) بودند.

كار توسط دپارتمان‌هايي شامل اداري و مالي، امور عمومي و اطلاعات، سياست اقتصادي و اجتماعي، كشاورزي، جنگل‌داري، شيلات، توسعه پايدار و همكاري فني نظارت مي‌شود. مديركل «ياكوس ديوف» از سنگال است.

دفاتر منطقه‌اي فائو در آفريقا، آسيا و اقيانوسيه، اروپا، آمريكاي لاتين و كارائيب و نيز خاور نزديك مي‌باشد.

بخش‌هاي مشترك و دفاتر رابط در اتيوپي، سوئيس، اردن، اتريش، بلژيك (اتحادية اروپا)، ژاپن، واشنگتن دي.سي (آمريكاي شمالي) و سازمان ملل متحد دارد.

 

فعاليت‌ها

هدف فائو ارتقاي سطوح تغذيه و استانداردهاي زندگي با بهبود توليد و توزيع غذا و ديگر كالاهاي به‌دست آمده از مزارع، شيلات و جنگل‌ها است. فائو اطلاعات فني، توصيه و كمك را با انتشار اطلاعات تأمين مي‌كند. به عنوان يك سازمان بي‌طرف براي مذاكره دربارة موضوع‌هاي غذا و كشاورزي عمل مي‌كند و به دولت‌ها در خصوص سياست و برنامه‌ريزي و توسعه ظرفيت توليد مواد غذايي توصيه مي‌كند.

كنفرانس فائو در نوامبر 1997 زمينه‌هاي فعاليت ذيل را به عنوان اولويت‌هاي فائو براي سال‌هاي 99-1998 تعيين كرد: برنامه ويژه امنيت غذايي، آفات و بيماري‌هاي فرامرزي گياه و حيوان، حفاظت از جنگل، ارتقاي مجموعه قوانين برنامه تغذيه، استانداردهاي تغذيه، تقويت برنامه همكاري فني (كه 15 درصد هزينه برنامه ميداني فائو را تأمين مي‌كند) و اجراي يك برنامه عليه تريپانوزومياز آفريقايي، به دنبال يك شيوع جدي.

كنفرانس توصيه‌هايي در خصوص نظارت و معرفي معيارهاي گواهي صادرات براي استاندارد كردن مقررات و قرنطينه گياه، اتخاذ و كنوانسيون بين‌المللي حفاظت گياه را تقويت كرد.

كنفرانس همچنين اولين برنامه تلويزيوني جمع‌آوري منابع مالي فائو به عنوان «غذاي تلويزيوني» (Telefood) كه تا حدود 500 ميليون بيننده در 70 كشور را پوشش مي‌داد در اكتبر 1997 آغاز كرد.

قرار بود اين اقدام هر سال براي افزايش آگاهي عمومي در خصوص مشكلات گرسنگي و سوءتغذيه اتفاق بيفتد. در طول سال 1998، كمك‌هاي عمومي به تله‌فود، 225 طرح اساسي در 81 كشور با هزينه 8/1 ميليون دلار را تأمين مالي كرد.

طرح‌ها، ابزار، بذر و ديگر مواد مورد نياز براي مزارع كوچك را تأمين كرد و به طور خاص در جهت كمك به زنان هدفمند بود.

فائو در نوامبر 1996 ميزبان اجلاس جهاني غذا بود كه در شهر رم برگزار شد و در آن رؤساي كشورها و نمايندگان ارشد دولتي 186 كشور جهان حضور داشتند.

شركت‌كنندگان بيانية رم در خصوص امنيت غذايي جهان و برنامه عمل اجلاس جهاني غذا را با هدف كاهش تعداد افراد مبتلا به سوءتغذيه كه در آن زمان 828 ميليون نفر در سراسر دنيا تا سال 2015 ميلادي تخمين زده شدند، تصويب كردند.

مجموع هزينه برنامه ميداني فائو براي سال 1997، 260 ميليون دلار آمريكا بود كه در مقايسه با سال 1996 (255 ميليون دلار بود) افزايش يافت. حدود 33 درصد طرح‌هاي ميداني در آفريقا، 22 درصد در آسيا و اقيانوسيه، 12 درصد در خاور نزديك، 10 درصد در آمريكاي لاتين و كارائيب، 4 درصد در اروپا و 19 درصد بين‌منطقه‌اي يا جهاني بودند.

 

كشاورزي

مهمترين بخش فعاليت فائو در توليد محصول است كه حدود 24 درصد هزينه برنامه عمل ميداني فائو در سال را دربرمي‌گيرد. فائو به كشورهاي در حال توسعه براي افزايش توليدات كشاورزي با روش‌هايي از جمله بذرهاي اصلاح شده و استفاده از كود، حفاظت خاك و جنگل‌زايي، فن‌هاي بهتر مديريت منابع آب، ارتقاي تسهيلات انبار و بهبود فرآوري و بازار مالي، كمك مي‌كند.

فائو تأكيد ويژه‌اي بر كشت محصولات غذايي سنتي  تا حدودي منسوخ شده مانند «كاساوا» (Cassava) ، سيب‌زميني شيرين و نيز وضعيت مزارع دارد. در سال 1994 فائو يك برنامه ويژه براي امنيت غذايي آغاز كرد كه براي كمك به كشورهاي كم‌درآمد مواجه با كمبود غذايي طراحي شده بود. هدف اين برنامه، تسريع در افزايش توليد مواد غذايي و بهره‌وري بود و مي‌بايست ابتدا از طريق به‌كارگيري گسترده فناوري‌هاي پيشرفته توليد توسط كشاورزان با تأكيد بر مناطق داراي توان بالقوه بالا به اجرا درآمد.

در ماه مارس 1998، 83 كشور به عنوان كشورهاي كم‌درآمد مواجه با كمبود مواد غذايي طبقه‌بندي شدند كه از ميان آنها 42 كشور در آفريقا قرار داشتند. در طول سال 1998 برنامه ويژه در طرح‌هايي در 36 كشور اجرا شد، در حالي كه تداركات اجراي طرح‌هايي در 33 كشور ديگر ديده شد.

كنفرانس فائو در سال 1985 قانون بين‌المللي نظارت بر توزيع و استفاده از ضدآفات را تصويب كرد و در سال 1989 كنفرانس يك ماده اضافي در خصوص «آگاهي از رضايت قبلي» را تصويب نمود كه در آن حمل بين‌المللي ضدآفات تازه تحريم شده يا محدود شده، نبايد بدون موافقت كشورهاي واردكننده صورت گيرد.

بر اساس اين ماده، فائو هدف دارد دولت‌ها را درباره خطرات مواد شيميايي سمي آگاه و به آنها اصرار كند تا اقدام‌هاي مناسبي براي كاهش تجارت مواد شيميايي كشاورزي با مسموميت بالا اتخاذ كنند، در حالي كه صنعت ضدآفات را نيز از اقدام‌هاي كنترلي مطلع مي‌كند.

فائو در اواسط سال 1996، با همكاري UNEP يك اقدام جديد را تبليغ كرد كه هدف آن افزايش آگاهي و توسعه فعاليت بين‌المللي، از ذخاير پرخطر و متروكه  ضدآفات باقي مانده در سراسر جهان بود. در سال 1998 يك پيمان جديد قانوني در خصوص تجارت مواد شيميايي خطرناك و ضدآفات در يك همايش بين‌المللي كه در «رتردام» هلند برگزار شد، پذيرفته شد.

كنوانسيون به اصطلاح رتردام خواهان آن بود كه مواد شيميايي و ضدآفات خطرناك ممنوع يا به شدت محدود شده، در حداقل دو كشور نبايد صادر شود، مگر اين كه به طور روشني با موافقت كشور واردكننده باشد.

اين كنوانسيون همچنين فرمول‌هاي ضدآفات مشخصي را به عنوان بسيار خطرناك كه توسط كشاورزان در كشورهاي در حال توسعه استفاده مي‌شود را تعيين كرد و تعهدي را الحاق نمود كه كشورها توليد ملي تركيبات خطرناك را به نصف كاهش دهند. اين پيمان قرار بود از سوي 50 كشور امضا كننده تصويب و اجرا شود. به عنوان بخشي از تلاش‌هاي مداوم براي كاهش مخاطرات زيست محيطي ناشي از وابستگي زياد به ضدآفات، فائو برنامه مديريت يكپارچه آفت (IPM) را در آسيا و اقيانوسيه و نقاط ديگر گسترش داد.

اين برنامه به منظور اتخاذ روش‌هاي امن‌تر و مؤثرتر براي كنترل آفات مانند روش‌هاي كنترل بيولوژيكي و شكارچيان طبيعي مانند عنكبوت‌ها و زنبورها براي دفع آفات است. بر اساس اين برنامه كه در سال 1988 آغاز شد، فائو به آموزش شيميدان‌ها و كاركنان كنترل ضدآفات از 27 كشور آسيا و اقيانوسيه در زمينه كنترل كيفيت، مقررات ضدآفات، پروتكل‌هاي آزمايشي و تحليل خطر – نفع، كمك كرد.

بخش مشترك فائو با آژانس بين‌المللي انرژي اتمي فرمول‌هاي كنترل شده ضدآفات و علف‌كش‌ها كه به تدريج مواد خود را آزاد و مي‌تواند ميزان مواد شيميايي كشاورزي موردنياز براي حفاظت از محصول‌ها را محدود كند، آزمايش مي‌نمايد.

بخش مشترك فائو – آژانس يبن‌المللي انرژي اتمي درگير كشف بيوتكنولوژي‌ها و توسعه استفاده از كودهاي غيرسمي (به ويژه آنها كه در محل قابل دسترسي هستند) و نژادهاي بهبود يافته محصولات غذايي (به ويژه از نمونه‌هاي بومي) است.

در زمينة توليد حيوان و بهداشت، بخش مشترك كيت‌هاي اندازه‌گيري پروژسترون و تشخيص بيماري را پرورش داد كه هزاران عدد آن به كشورهاي در حال توسعه تحويل داده شد.

هدف فعاليت‌هاي تغذيه گياه فائو، توسعه مديريت تغذيه بود، مانند سيستم‌هاي يكپارچه تغذيه گياه كه براساس بازيافت مواد غذايي از طريق توليد محصول و استفاده كارآ از كودهاي معدني است.

حفاظت و استفاده پايدار از منابع ژنتيكي گياهي و حيواني از سوي سيستم جهاني منابع ژنتيك گياهي فائو كه شامل 5 پايگاه اطلاعاتي و برنامه جهاني منابع ژنتيك حيواني است توسعه يافته است.

برنامه فائو از ايجاد بانك‌هاي ژن حمايت مي‌كند و اين بانك‌ها براي حفظ تنوع بيولوژيكي جهان از طريق حفاظت از گونه‌هاي گياهي و حيواني تهديد شده به انقراض طراحي شده است. فائو به طور مشترك با UNEP سندي را منتشر كرده است كه در آن وضعيت جهاني فعلي تنوع ژنتيكي دام را فهرست كرده است.

در ژوئن 1996 نمايندگان بيش از 150 دولت در لايپزيك آلمان تشكيل جلسه دادند. در نشست ترتيب داده شده از سوي فائو، با ميزباني دولت آلمان، استفاده و حفاظت از منابع ژنتيكي گياهي به عنوان يك ابزار ضروري براي افزايش امنيت غذايي بررسي شد.

اين جلسه يك برنامه جهاني عمل را پذيرفت كه شامل اقدام‌هايي براي توسعه گونه‌هاي گياهي و گسترش استفاده و دسترسي بيشتر كشاورزان به گونه‌ها و محصولات بومي تطبيق داده شده، به ويژه به دنبال يك فاجعه طبيعي يا درگيري‌هاي غيرنظامي و جنگ بود.

يك سيستم اضطراري فرامرزي براي جلوگيري از بيماري‌ها و آفات گياه و حيوان در سال 1994 ايجاد شد. هدف اين سيستم تقويت فعاليت‌هاي فائو در جلوگيري، كنترل و ريشه‌كني در جاي بيماري‌ها و آفاتي است كه به سرعت انتشار مي‌يابد.

اولويت‌هاي اوليه اين سيستم، ملخ‌ها و بيماري طاعون گاوي بود. اين سيستم در سال 1994 دستورالعمل‌هايي در خصوص تمام جنبه‌هاي كنترل حمله ملخ بياباني منتشر كرد و ارزيابي خود را از تلاش‌هاي انجام شده براي كنترل عرضه نمود و گزارشي در خصوص مديريت ملخ بياباني آماده كرد.

فائو مسؤوليت رهبري فني و هماهنگي مبارزه جهاني براي ريشه‌كن كردن بيماري ويروسي دام با هدف از بين بردن بيماري تا سال 2010 ميلادي را به عهده گرفته است. اين سيستم در سال 97-1996 به مبارزه با شيوع بيماري طاعون گاوي در 5 كشور و شيوع ملخ بياباني در آفريقاي شمالي، ساحل و بستر درياي سرخ كمك كرد.

فائو در نوامبر 1997 برنامه‌اي عليه تريپانوزومياز آفريقايي با هدف مقابله با بيماري كه حدود يك‌سوم احشام آفريقا را دچار كرده بود، آغاز كرد.

 

ادامه دارد...