^{شركاي تجاري}

 

 

مبادلات تجاري ايران و مراكش

كاهش يافت

 

اشاره؛

مناسبات تجاري ميان ايران و كشورهاي آفريقايي در سال‌هاي اخير همچنان در سطح نازلي قرار دارد و متناسب با توانمندي‌هاي اقتصادي موجود نيست.

مراكش يكي از كشورهاي آفريقايي است كه به نسبت از قدرت خريد مناسبي برخوردار است و بسياري از اقلام صادراتي ايران (اعم از كالاهاي سنتي و صنعتي) بازار فروش خوبي در آن كشور خواهند داشت، اما به لحاظ ضعف بازاريابي و تسهيلات حمل و نقل كالا، صادرات غيرنفتي ايران در اين بازار كمتر مشاهده مي‌شود. در حالي كه ارزش صادرات مراكش به ايران تقريباً 25 برابر صادرات ايران به اين كشور است.

شناخت بازارهاي صادراتي و بررسي روند مناسبات تجاري دوجانبه سبب خواهد شد كه دورنماي روشن‌تري را بتوان براي تجارت در آينده به تصوير كشيد.

در اين مقاله به بررسي روند مناسبات تجاري ايران و مراكش در سال‌هاي اخير مي‌پردازيم.

 

 

حجم مبادلات تجاري ميان ايران و مراكش در سطح توانمندي‌هاي اقتصادي دو كشور نيست. بازرگانان ايراني (به ويژه صادركنندگان) تلاش شايسته‌اي براي شناخت بازار مراكش و نيازهاي آن به اقلام صادراتي ايران تاكنون به‌عمل نياورده‌اند و از اين رو روند مناسبات تجاري دو كشور رو به نزول نهاده است.

بر اساس آمارهاي منتشره از سوي گمرك جمهوري اسلامي ايران، حجم مبادلات تجاري ايران و مراكش در سال 1379 نسبت به سال قبل از آن 8/17 درصد كاهش يافت و از 5/63 ميليون دلار به 2/52 ميليون دلار رسيد.

با وجود رشد 1/11 درصدي صادرات غيرنفتي ايران به مراكش در اين مدت، بر اثر كاهش 6/18 درصدي واردات ايران از اين كشور، حجم مبادلات تنزل يافت. البته اين تنزل با كاهش 5/19 درصدي كسري تراز تجاري ايران با اين كشور همراه شد.

ارقام منتشره از سوي گمرك جمهوري اسلامي ايران نشان مي‌دهد كه واردات ايران از مراكش محدود به 9 قلم كالاست، اما طيف كالاهاي صادراتي غيرنفتي ايران به اين كشور وسيع‌تر است. با اين وجود به‌نظر مي‌رسد كه صادرات غيرنفتي در سطح تجاري نيست و در حجم و ارزش‌هاي بسيار نازلي صورت گرفته است.

جمهوري اسلامي ايران در سال 1379 در مجموع 9/335 هزار تن كالا به ارزش 2/50 ميليون دلار از مراكش وارد كرد كه نسبت به واردات 7/61 ميليون دلاري سال 1378 از اين كشور، 6/18 درصد كاهش داشت.

تركيبات فسفات و ماشين‌هاي پارچه‌بافي و كشباف گردباف اقلام وارداتي ايران از مراكش را تشكيل داد. در سال 1379 در مجموع 4/236 هزار تن سوپرفسفات‌ها به ارزش 3/35 ميليون دلار، 7/15 هزار تن اسيدفسفريك و اسيدهاي پلي‌فسفريك به ارزش 4/6 ميليون دلار، 3/26 هزار تن فسفات دي‌آمونياك به ارزش 5/4 ميليون دلار و 5/57 هزار تن فسفات كلسيم طيبعي آسياب شده به ارزش
5/3 ميليون دلار از مراكش وارد شد. در همين حال 2/87 تن دستگاه‌هاي پارچه‌بافي ماكودار به ارزش 8/240 هزار دلار، 8/33 تن دستگاه‌هاي پارچه‌بافي بدون ماكو به ارزش 5/83 هزار دلار و و نيز 5/13 تن دستگاه‌هاي كشباف گردباف با قطر استوانه بيش از 165 ميليمتر به ارزش 6/31 هزار دلار در رديف اقلام وارداتي ايران از مراكش قرار داشت.

مراكش از كشورهاي داراي ذخاير غني فسفات است و لذا ارزش واردات انواع تركيبات فسفات از اين كشور به 7/49 ميليون دلار يا 99 درصد ارزش واردات ايران از اين كشور را تشكيل داد. لذا به نظر مي‌رسد كه شركت‌هاي توليدكننده مواد شيميايي به خوبي شناسايي از مزيت نسبي اقتصاد مراكش دارند.

گزارش آماري گمرك جمهوري اسلامي ايران نشان مي‌دهد كه ارزش صادرات غيرنفتي ايران به بازار مراكش از 8/1 ميليون دلار در سال 1378 با1/11 درصد افزايش به اندكي بيش از 2 ميليون دلار در سال 1379 رسيد. ايران توانست در سال 1379 در مجموع حدود 38 هزار تن كالاي غيرنفتي به مراكش صادر كند كه بخش عمده آن را (به لحاظ وزني) گوگرد خالص تصفيه شده تشكيل داد.

بررسي اقلام صادرات غيرنفتي ايران به مراكش در سال 1379 نشان مي‌دهد كه پسته، كشمش و گوگرد خالص بخش عمده صادرات را تشكيل داده است. در اين سال 3/290 تن پسته تازه و خشك به ارزش 7/745 هزار دلار، 7/1346 تن كشمش به ارزش 5/627 هزار دلار و حدود 36 هزار تن گوگرد خالص تصفيه شده به ارزش 8/287 هزار دلار به بازار مراكش عرضه شد. ديگر اقلام صادراتي ايران به مراكش ارزش كمتر از 55 هزار دلار داشته است.

حدود 5/47 تن زردچوبه به ارزش 3/52 هزار دلار، حدود يك تن فرش دستباف به ارزش 5/34 هزار دلار،
5/10 تن كتاب به ارزش 4/29 هزار دلار، 8/16 تن صفحه و ورق برنج به ضخامت بيش از 15 ميليمتر به ارزش
3/24 هزار دلار، 8/23 تن اشياء پلاستيكي به ارزش 8/23 هزار دلار، 28 تن چرخ و اجزاء و قطعات وسايل نقليه به ارزش 8/23 هزار دلار، 5/33 تن هسته و مغز هسته زردآلو به ارزش 8/21 هزار دلار و حدود 8/104 تن محصولات خوراكي نباتي به ارزش حدود 21 هزار دلار در فهرست اقلام صادرات غيرنفتي ايران به مراكش به چشم مي‌خورد.

به عقيدة كارشناسان، محصولات سنتي و كشاورزي ايران در بازار مراكش بازار فروش قابل توجهي مي‌تواند به‌دست آورد. در همين حال برخي كالاهاي صنعتي و معدني ايران مي‌تواند جذب اين بازار شود.

به عقيدة كارشناسان آنچه مانع محدوديت تجارت ميان دو كشور است، ناآشنايي تجار دوطرف به نيازهاي بازار يكديگر، نبود تسهيلات تجاري و به ويژه حمل و نقل و... است كه سبب مي‌شود توانمندي‌ها و استعدادهاي اقتصادي دو كشور براي يكديگر ناشناخته باقي بماند.

از اين رو ضرورت دارد كه اطلاعات بازار مراكش از سوي نمايندگي سياسي جمهوري اسلامي ايران (سفارتخانه) در اين كشور براي صادركنندگان جمع‌آوري و منتشر شود.

در همين حال با برگزاري نمايشگاه اختصاصي و شناخت دقيق نيازهاي بازار مراكش مي‌توان به رشد صادرات غيرنفتي به اين كشور آفريقايي كمك كرد.

آمارهاي منتشره از سوي گمرك جمهوري اسلامي ايران نشان مي‌دهد كه كسري تراز بازرگاني ايران با مراكش كه در سال 1378 به 9/59 ميليون دلار بالغ شد، با 5/19 درصد كاهش به 2/48 ميليون دلار رسيد. اين افت بيشتر از ناحيه كاهش ارزش واردات ايران از مراكش ناشي شده است. با رشد صادرات غيرنفتي ايران به مراكش مي‌توان عدم توازن تجاري ميان دو كشور را از ميان برداشت.