^{گفت و گو با صادركننده نمونه}

جبران زيان صادركنندگان از كاهش نرخ ارز

به رونق صادرات كمك مي‌كند

 

 

 

اشاره:

      شناسايي و رخنه در بازارهاي بين‌المللي براي توسعه صادرات غيرنفتي، امري ضروري است كه فقط با تلاش شايسته وبرنامه‌ريزي شده صادركنندگان و ارتقاي سطح علمي بازاريابي آنها ميسر مي‌گردد. در اين ميان دولت نيز مي‌تواند با ارايه تسهيلات مناسب و حمايت واقعي و منطقي از صادركنندگان، بنيه رقابت آنهارا در بازارهاي فرامرزي تقويت كند و با همياري و همكاري دولت و بخش خصوصي اهداف توسعه و جهش صادرات غيرنفتي محقق خواهد شد.

      با وجودآنكه دستيابي به ارزش صادرات تا 10 ميليارد دلار در سال براي اقتصادي كه ارزش توليد ناخالص داخلي آن سالانه نزديك به 100 ميليارد دلار است، به نظر بسياري از كارشناسان و اقتصاددانان چندان مهم و دور از انتظار نيست، اما براي ايران رسيدن به چنين رقمي دست كم چند سال وقت مي‌طلبد. اتكاي بيش از حد اقتصاد ملي به درآمدهاي حاصل از صادرات نفت خام كه در واقع فروش ثروت ملي است، يكي از دلايل اصلي ناكامي در جهش صادرات غيرنفتي كشور است. اما با برنامه‌ريزي و تلاش دولت و صادركنندگان كشور كه سربازان جبهة نبرد اقتصادي هستند، مي‌توان فرصت‌هاي از دست رفته را در آينده جبران كرد. در اين ميان با بهره‌گيري از تجربيات موفق و نظرات و انتقادهاي سازنده صادركنندگان مي‌توان، راه را براي جهش صادرات غيرنفتي هموار ساخت.

 به همين منظور خبرنگار نشريه «بررسي‌هاي بازرگاني» با آقاي حسن عابدي مدير عامل شركت اطمينان روز ،گفت و گويي دارد كه با هم مي‌خوانيم.

 

 

n تسهيلات ارائه شده از سوي دولت تا چه ميزان در زمينه توسعه صادرات كالاهاي غيرنفتي مثمر ثمر بوده است؟

Ž مهمترين تسهيلاتي كه دولت براي صادركنندگان ايجاد كرده، حل مسايل گمركي بوده است. دولت براي كساني كه صادراتشان در حد مطلوبي بوده، گمرك را موظف كرده است، بدون آنكه محموله صادراتي‌شان مورد بازديد قرار گيرد، ارزيابي شود و تحويل كشتي گردد.

پرداخت ضرر و زيان صادركنندگان در زمينه كاهش نرخ ارز نيز از ديگر تسهيلات چشمگير اعطايي دولت محسوب مي‌شود.

دولت اعلام كرد: به صادركنندگاني كه در اثر كاهش نرخ ارز دچار زيان شده‌اند، با ارائه مدارك لازم زيان مترتب بر كاهش نرخ ارز را پرداخت مي‌كند.

حذف پيمان‌سپاري براي برخي كالاهاي صادراتي نيز از جمله برنامه‌هاي مفيد در امر صادرات بوده است. گفتني است شركت اطمينان روز كه به كار صادرات سنگ اشتغال دارد، در برخي ارقام صادراتي خود، مي‌بايد پيمان بسپارد، در اين مورد پيمان مرمريت‌ها حذف شده است، اما براي سنگ‌هاي تراورتن و گرانيت بايد پيمان‌سپاري كند.

پيمان‌سپاري براي اين دو نوع سنگ تشريفات اداري دارد و حركت صادراتي را كند مي‌كند و هزينه‌ها را نيز افزايش مي‌دهد.

پيمان‌سپاري باعث مي‌شود قيمت تمام شده كالاهاي صادراتي افزايش يابد و صادركنندة ايراني نتواند با صادركنندگان رقيب در بازارهاي بين‌المللي به رقابت برخيزد.

n پيمان‌سپاري براي سنگ‌هايي چون تراورتن و گرانيت چه قدر است؟

Ž براي هر مترمربع سنگ تراورتن 9 دلار و براي گرانيت 17 دلار بايد پيمان‌سپاري شود. البته ضخامت سنگ‌هاي گرانيت بايد 2 سانتي‌متر باشد.

n با توجه به روند كنوني رشد صادرات كالاهاي غيرنفتي، بنظر شما اهداف صادرات غيرنفتي در برنامه سوم توسعه، محقق خواهد شد؟

Ž اگر دولت زمينه‌هاي لازم را براي صادركنندگان فراهم آورد، به يقين ارقام در نظر گرفته شده براي صادرات محقق خواهد شد.

دولت بايد مشوق صادركنندگان واقعي در امرصادرات باشد و در عمل صادركننده را حمايت كند.

دولت بايد قوانين دست و پاگير را از ميان بردارد و در زمينه حذف ماليات‌هاي صادراتي، صادركنندگان را ياري دهد.

n براي موفقيت بيشتر در بازارهاي جهاني چه بايد كرد؟

Ž دولت بايد توليدات صادرات‌گرا را به طور كلي از ماليات معاف كند.

قوانين و مقررات مترتب بر صادرات نيز بايد ثبات لازم را داشته باشد و حضور يك صادركننده در بازارهاي جهاني به مثابه حضور يك رزمنده در جبهه‌هاي جنگ است،  چنانچه يك صادركننده بتواند بازاريابي موفقي را پشت سر بگذارد، در حقيقت جبهه‌اي را فتح كرده است و اين امر ميسر نيست، مگر آنكه دولت از صادركننده حمايت كند.

صادركننده نيز هنگام ورود به بازار يك كشور بايد بر دو اصل هم متعهد، پايبند و استوار باشد.

اول آنكه كالاي با كيفيت به آن بازار عرضه كند و دوم آنكه قيمت كالاي صادراتي عرضه شده از سوي وي كمتر از قيمت كالاهاي مشابه رقبا باشد تا بتواند موفق شود.

موفقيت در اين دو اصل با حمايت دولت امكان‌پذير است. امروزه رقباي ايران در زمينه سنگ، ايتاليا، يونان و چين مي‌باشند، چنانچه صادركننده ايراني بخواهد در مقابل صادركنندگان اين كشورها موفق عمل كند، دولت بايد به او كمك كند.

امروزه صدور نفت كار بيهوده‌اي است، بايد زمينه براي صدور كالاهاي غيرنفتي فراهم آيد تا صدور اينگونه كالاها جاي نفت كه متعلق به نسل‌هاي آينده است، بگيرد.

امروزه يك مترمربع سنگ به ضخامت 2 سانتي‌متر به بهاي 12 تا 18 دلار صادر و ارز آن به كشور وارد مي‌شود. صدور سنگ به اين قيمت به مراتب بهتر از نفت است.

n مشكلات مبتلا به صادرات كالاهاي غيرنفتي چيست؟

Ž حمل و نقل از جمله مشكلات مبتلا به صادرات است. دولت بايد براي صادركنندگان واقعي تسهيلات حمل و نقل ايجاد كند، در اين رهگذر بايد نام اينگونه صادركنندگان به تعاوني‌هاي حمل و نقل داخلي اعلام شود تا آنها تسهيلات لازم را در اختيار صادركنندگان خوشنام قرار دهند. قيمت حمل و نقل داخلي ثبات ندارد، امروز قيمت يك تريلي از تهران به بندرعباس يك ميليون ريال است، دو روز بعد اين قيمت تا دو برابر افزايش مي‌يابد.

در زمينه حمل و نقل بين‌المللي نيز همين مشكل وجود دارد و قيمت كانتينر هر روز افزايش مي‌يابد.

افزايش روزانه قيمت حمل و نقل داخلي و بين‌المللي باعث مي‌شود قيمت تمام شده كالاي صادراتي افزايش يابد و تاجر ايراني نتواند در بازارهاي جهاني به رقابت بپردازد و اگر موقعيت خود را در بازارهاي بين‌المللي رها كند، تجار ديگر كشورها به سرعت جاي او را مي‌گيرند.

دولت بايد در زمينه حمل و نقل داخلي و بين‌المللي تسهيلات لازم را در اختيار صادركنندگان واقعي قرار دهد.

- نبود نرخ يكسان ارز نيز از ديگر مشكلات صادركنندگان است.

 دولت بايد هرچه زودتر نرخ دلار را يكسان كند تا صادركننده را از بي‌اعتمادي نسبت به نرخ ارز نجات دهد.

 - دولت بايد هر چه زودتر پيمان‌سپاري را به طور كل حذف كند.

پيمان‌سپاري باعث بروز تشريفات اداري زايد (بوروكراسي) و در نتيجه كندي صادرات مي‌شود. پيمان‌سپاري نياز به ضمانت اجرايي دارد و سپردن اين ضمانت نه‌تنها هزينه‌هايي را در بردارد، بلكه باعث بالا رفتن قيمت كالاي صادراتي مي‌شود.

- مقررات بيمه براي صادركنندگان شفاف نيست، شركت‌هاي بيمه بايد به طور شفاف با صادركنندگان برخورد كنند و زمينه‌هاي بيمه‌گري را براي صادركنندگان واقعي روشن نمايند.

- اتاق بازرگاني و صنايع و معادن ايران و نيز نمايندگي‌هاي جمهوري اسلامي ايران در خارج از كشور، آنطور كه بايد و شايد در خدمت صادركنندگان نيستند.

اين ارگان‌ها بايد در شناساندن صادركنندگان به طرف‌هاي خارجي، كساني را كه به امر صادرات مي‌پردازند، ياري دهند.

دريافت رواديد از كشورها مشكل بزرگي براي صادركنندگان است، وزارت امور خارجه در اين زمينه بايد به كمك صادركنندگان ايراني بشتابد.

n دلايل اينكه شركت اطمينان روز صادركننده نمونه شناخته شده، چه بود؟

Ž اين شركت در بين شركت‌هاي صادركنندة سنگ بالاترين ميزان صادرات را داشت و سنگ‌هايش به كشورهاي متعددي صادر شده است.

مديريت شركت در ايجاد ارتباط، بسيار مؤثر و مفيد بوده، به طوري كه در سفرهاي مختلف توانسته است مشتري را به خريد سنگ از شركت تشويق و ترغيب كند.

اين شركت صادرات را بر اساس قراردادهاي منعقده انجام داده است و مشتريان خارجي اطمينان پيدا كرده‌اند كه شركت اطمينان روز به هيچ وجه قراردادهاي خود را ملغي نمي‌كند و تحت هر شرايطي تعهد خود را انجام مي‌دهد.

اطمينان خريداران خارجي از اين شركت به قدري است كه بدون آنكه، اعتبار اسنادي (L/C) باز كنند، پول كالا را از پيش به حساب اين شركت واريز مي‌كنند و سپس جنس خود را درخواست مي‌كنند.

n در سال 79 چه ميزان سنگ صادر كرده‌ايد؟

Ž صادرات سنگ شركت در سال 79 حدود 5/1 ميليون دلار بود. اين رقم در سال 1378 حدود 2/1 تا 3/1 ميليون دلار بوده است.

n سنگ را به چه كشورهايي صادر مي‌كنيد؟

Ž شركت سنگ را به عربستان سعودي، كويت، امارات متحده عربي، برخي كشورهاي تازه استقلال يافته شوروي سابق، قطر، لبنان، فرانسه و اسپانيا صادر كرده است.

n براي بازارهاي آينده خود در چه كشورهايي به فعاليت خواهيد پرداخت؟

Ž شركت در حال انعقاد يك قرارداد با كشور كانادا است تا بتواند سنگ ايران را به آن بازار عرضه كند.

بازارهاي ايتاليا، چين و تايوان نيز جزو بازارهاي آتي شركت محسوب مي‌شوند.

n با توجه به حمايت دولت از تجار معتبر صادركننده، آيا هنوز صادركنندگان غيرواقعي در بازارهاي جهاني اجازه فعاليت دارند.

Ž هنوز هم يك تعداد از تجار غيرواقعي در بازارهاي جهاني فعاليت دارند. اين افراد لطمات جبران‌ناپذيري به صادرات كالاهاي غيرنفتي مي‌زنند. در فعاليت‌هاي صادراتي اين قشر تعهد معني ندارد. ابتدا قرارداد را با طرف خارجي مي‌بندند، اما كالا را به موقع و با قيمتي كه با وي به توافق رسيده‌اند، نمي‌توانند صادر كنند.

اين گروه، خريداران خارجي را نسبت به كالاهاي ايراني و صادركنندگان واقعي بدبين كرده‌اند و بازار كالاهاي ايراني را روز به روز خراب‌تر مي‌كنند. توصيه مي‌شود دولت نگذارد اين گروه در زمينه صادرات فعاليت كند.

n در زمينه بازاريابي و تبليغات چه نظري داريد؟

Ž بازاريابي و تبليغات دو اصل جدانشدني از مقوله صادرات است. يك صادركننده بايد با مشتري تماس مستقيم داشته باشد و كالاي ايراني را معرفي كند. البته اين امر مخارج گزافي در بردارد، اما نتيجه آن بسيار مثبت خواهد بود.

تبليغات نيز از اهميت بالايي برخوردار است، اما تبليغات داخلي براي يك صادركننده، امر مفيدي تلقي نمي‌شود، صادركنندگان بايد با حمايت دولت و اتاق بازرگاني زمينه تبليغات در رسانه‌هاي خارجي را براي خود فراهم آورند.

n ارزيابي شما از حضور در نمايشگاه‌هاي داخلي و نمايشگاه‌هاي بين‌المللي خارجي چيست؟

Ž حضور در نمايشگاه‌ها، به صادركننده براي شناخت بيشتر از طرف‌هاي خارجي كمك مي‌كند.

صادركنندگان در نمايشگاه‌ها، اغلب با خريداران خارجي از نزديك آشنا مي‌شوند و كالاهاي صادراتي خود را بهتر معرفي مي‌كنند.

شركت اطمينان روز تاامروز در نمايشگاه‌هاي متعدد داخلي و خارجي شركت كرده و تمامي آنها براي صادرات شركت سودمند بوده است.

اين شركت در نمايشگاه‌هاي عربستان سعودي، كويت، قطر، امارات متحده عربي، بيروت و در برخي نمايشگاه‌هاي كشورهاي تازه استقلال يافته شوروي سابق، شركت كرده است.

n نظر شما در زمينه استفاده از روش‌هاي نوين تجاري چيست؟

Ž اين شركت استفاده از روش‌هاي نوين تجاري مانند اينترنت را در رأس فعاليت‌هاي صادراتي خود قرار داده است.

به نظر من اين روش‌ها در بازاريابي كالاهاي ايراني بسيار مؤثر بوده و بايد از روش‌هاي نوين تجاري استفاده كرد.

امروزه استفاده از اينترنت جزء ابزار عادي جهت توسعه صادرات است، چنانچه يك صادركننده نتواند از سايت‌هاي اينترنتي استفاده كند، از علم روز تجارت در جهان عقب مي‌افتد.

n آيا از تشكل صادراتي خود راضي هستيد؟

Ž صادركنندگان سنگ‌هاي تزئيني و نما داراي تشكل صادراتي هستند، اما اين تشكل هنوز قدم مثبتي براي آنان برنداشته است.

اين تشكل و نيز اتاق بازرگاني بايد صادركنندگان را در جهت شناخت بازار و دستيابي به بازارهاي جديد ياري دهند.