راهنماي بازرگاني كالا

 

 

چگونگي اخذ تعهدنامه ارزي از صادركنندگان مشمول توديع تعهدنامه ارزي

اداره صادرات بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران طي نامه شماره 1065/56 مورخ 27/4/80 خطاب به شبكه بانكي كشور اعلام داشت:

نظر به اين كه از تاريخ 22/2/80 مقرر گرديد گمركات اجرايي نسبت به اخذ تعهدنامه ارزي از صادركنندگان كالاي مشمول توديع تعهدنامه ارزي اقدام نمايند، خواهشمند است اين بخشنامه را جايگزين بخشنامه شماره 1127/56 مورخ 30/7/79 نموده و مراتب را به شعب ذيربط ابلاغ و بر حسن اجراي آن نظارت فرمايند.

 

الف - تعهدنامه ارزي

1-                انواع تعهدنامه ارزي - تعهدنامه ارزي صادرات كالا - تعهدنامه ارزي صادرات خدمات فني و مهندسي - تعهدنامه ارزي خروج موقت كالاهاي وارداتي.

2-              فرم تعهدنامه ارزي - تعهدنامه ارزي صادرات كالا جهت صادرات كالا توسط كليه اشخاص حقيقي و حقوقي، مرزنشينان، شركت‌هاي تعاوني مرزنشينان و بازارچه‌هاي مرزي توسط گمرك اخذ مي‌شود - براي صادرات بخش خدماتي قراردادهاي خدمات فني و مهندسي تعهدنامه ارزي (فرم پيوست)  توسط بانك اخذ مي‌شود - براي خروج موقت كالاهاي وارداتي گمرك رأساَ نسبت به اخذ تعهدنامه ارزي اقدام مي‌نمايد.

ب - شرايط عمومي صادركننده

1-                دارا بودن كد اقتصادي، دارا بودن كارت بازرگاني معتبر يا مجوز صدور كالا از وزارت بازرگاني به استناد تبصره 3 ماده 3 قانون مقررات صادرات و واردات، شركت‌هاي تعاوني مرزنشين ملوانان، پيله‌وران و كارگران ايراني مقيم خارج از كشور داراي كارنامه شغلي از وزارت كار و امور اجتماعي (مجاز)، از داشتن كارت بازرگاني معاف مي‌باشند.

2-              نداشتن تعهدنامه ارزي سررسيد گذشته طبق ليست ارسالي به گمرك ايران.

 

ج - تكميل فرم تعهدنامه ارزي

1-           صدور كالا

1-1- قسمت «الف» كليه نسخ تعهدنامه مي‌بايست به طور كامل و خوانا توسط صادركننده در گمرك تكميل و امضا شود. انجام اين مورد در خصوص اشخاص حقوقي مي‌بايست بر اساس مهر و امضاهاي مجاز در اساسنامه باشد.

2-1- گمرك مربوط پس از كنترل اطلاعات تكميل شده توسط صادركننده، در صورت مطابقت نام بانك و شعبه با ليست ارسال اين بانك و نبودن نام صادركننده در ليست بند «ب-3» پس از تأييد مندرجات بند «الف» هر چهار نسخه تعهدنامه ارزي و مهر و امضاي آن، نسخه چهارم را نزد خود نگهداري، نسخه سوم تعهدنامه را به صادركننده مسترد و نسخ اول و دوم را به انضمام تصوير يا نسخه‌اي از اظهارنامه كالاي خروجي (اظهارنامه صادرات كالا) حاكثر هر 15 روز يك بار به اداره بين‌الملل / خارجه بانك مربوط ارسال خواهد نمود.

اداره بين‌الملل / خارجه مي‌بايست نسخه اول تعهدنامه ارزي و نسخه‌اي از اظهارنامه كالاي خروجي را براي شعبه ذيربط ارسال نمايد.

تبصره: نوع ارز تعهدنامه ارزي و اظهارنامه كالاي خروجي مي‌بايست يكسان باشد.

3-1- اداره بين‌الملل / خارجه پس از دريافت نسخ تعهدنامه ارزي از گمرك، اقدام به درج شماره تعهدنامه ارزي با استفاده از شماره‌هاي ارسالي از طريق اين بانك خواهد نمود. چنانچه صادركننده قبل از دريافت نسخ توسط اداره مذكور تمايل به تسويه تعهدنامه ارزي داشته باشد، شعبه مي‌بايست با هماهنگي اداره بين‌الملل / خارجه پس از دريافت شماره تعهدنامه ارزي به فوريت از طريق تلفن يا نمابر نسبت به تسويه آن اقدام نمايد.

4-1- بند «ب» پس از تسويه تعهدنامه ارزي به صورت قسمتي يا تمام توسط شعبه مربوطه تكميل خواهد شد.

5-1- در صورتي كه كالاي صادراتي به دفعات حمل شود، لازم است در هر مورد به ميزان كالاي حمل شده، اظهارنامه كالاي خروجي تكميل و تعهدنامه ارزي از صادركننده اخذ شود.

6-1- در صورت برگشت تمام يا قسمتي از كالاي صادره، بانك مي‌بايست پس از دريافت تأييديه گمرك نسبت به اصلاح مبلغ ارزي تعهدنامه ارزي اقدام نمايد.

2- صدور خدمات فني و مهندسي

1-2- بخش خدماتي قرارداد بند الف اين تعهدنامه ارزي توسط صادركننده و بندهاي ب و ج توسط شعبه تكميل مي‌شود. مبلغ تعهدنامه ارزي مزبور به ميزان تعيين شده توسط كميته ماده (18) آيين‌نامه مقررات حمايتي دولت براي صادرات خدمات فني و مهندسي خواهد بود.

2-2- بخش كالايي قرارداد براي خروج قطعي و موقت كالا و تجهيزات مورد نياز اجراي طرح‌هاي صدور خدمات فني و مهندسي، تعهدنامه ارزي صادرات كالا توسط گمرك اخذ خواهد شد.

د- اعتبار اسنادي صادراتي

1-                در صورتي كه وجه اعتبار بيش از مبلغ تعهدنامه ارزي باشد صادركننده الزامي به فروش ارز مازاد به بانك نداشته و مي‌تواند به عنوان ارز منشأ خارجي از آن استفاده نمايد.

2-              در صورتي كه وجه اعتبار اسنادي قبل از انقضاي مهلت تعهدنامه ارزي وصول شود و صادركننده تمايل داشته باشد به جاي تسويه تعهدنامه ارزي آن را به مصارف ديگر برساند. ارز اعتبار تا سررسيد تعهدنامه در اختيار صادركننده قرار گيرد. بديهي است مادامي كه ارز ارائه نشود، تعهدنامه ارزي مربوط تسويه نشده تلقي و پس از انقضاي سررسيد قابل پيگيري خواهد بود.

 

هـ- تسويه تعهدنامه ارزي

1-                    مهلت تسويه - حداكثر 360 روز از تاريخ معامله اسناد براي صدور كالاهاي مصرفي با استفاده از اعتبار اسنادي - حداكثر 5 سال از تاريخ كوتاژ براي صدور كالاهاي سرمايه‌اي با تأييد وزارتخانه ذيربط مبني بر سرمايه‌اي بودن كالاي صادره - براي قراردادهاي فاينانس بلندمدت با پوشش بيمه‌اي و صادرات كالاي موضوع خدمات فني و مهندسي مطابق برنامه زمانبندي مندرج در قرارداد - هشت ماه از تاريخ كوتاژ براي صدور كالا به ساير روش‌ها (اماني، صدور كالا از طريق بازارچه مرزي، مرزنشينان شركت‌هاي تعاوني مرزنشينان و ...) تعهدنامه ارزي مربوط به بخش خدماتي قراردادهاي صدور خدمات فني و مهندسي بر اساس برنامه زمانبندي دريافت‌هاي ارزي پيمانكار از كارفرما در چهارچوب قرارداد يا اعتباري اسنادي - 6 ماه براي خروج موقت كالا.

2-                   تمديد مهلت تسويه

1-2- تمديد سررسيد تعهدنامه‌هاي ارزي مربوط به صادرات كالا به كشورهاي آسياي ميانه و آفريقايي و همچنين واحدهاي توليدي كه كالاي توليدي خود را صادر مي‌نمايند و سررسيد اوليه آنها بعد از تاريخ صدور اين بخشنامه باشد. به شرط تكميل فرم تقاضاي تمديد تعهدنامه ارزي (تصوير پيوست) حداكثر به مدت يك سال از تاريخ سررسيد اوليه، به دفعات و هر بار به مدت حداقل يك ماه و حداكثر سه ماه با اخذ خسارت تأخير از قرار دلاري بيست و پنج صدم (يك چهارم) ريال براي هر روز تأخير و نگهداري آن در حساب بستانكاران متفرقه آن بانك بلامانع است.

 

      تبصره 1- در سند مربوط به اخذ خسارت تأخير لازم است شماره و تاريخ تعهدنامه ارزي و مدت تمديد دقيقاً درج گردد پس از ارائه مدارك مربوط به ورود كالا مبلغ قطعي خسارت تأخير محاسبه و به حساب 26/10606 نزد اداره معاملات ريالي اين بانك واريز و فهرست خسارت تأخير به انضمام اسناد مربوطه به اين اداره ارسال گردد. در صورت عدم ارائه مدارك واردات كالا حداكثر ظرف مدت 2 ماه از تاريخ انقضاي مهلت تمديدي، لازم است بلافاصله خسارت تأخير دريافتي به حساب فوق‌الذكر واريز شود.

تبصره 2- چنانچه صادركننده تقاضاي تقسيط خسارت تأخير متعلقه را داشته باشد پس از پرداخت نقدي حداقل 10% خسارت تأخير متعلقه و واريز آن به حساب اشاره شده تقسيط باقيمانده خسارت تأخير در 36 قسط متساوي و متوالي ماهيانه (شروع پرداخت اولين قسط يك ماه پس از واريز نقدي) با اخذ وثايق معتبر و كافي با نظر اداره حقوقي آن بانك به منظور امكان پيگيري حقوقي درصورت عدم پرداخت اقساط بلامانع مي‌باشد.

تبصره 3- انواع وثايق معتبر، وجه نقد، وثيقه ملكي معتبر، ضمانتنامه بانكي و يا ضمانتنامه صندوق ضمانت صادرات ايران - موجودي سپرده‌ها و حساب‌هاي ارزي و ريالي مشروط بر اينكه به درخواست ذينفع صاحبان آنها مسدود شوند. (مزاياي سپرده‌هاي مدت‌دار ارزي و ريالي به ذينفع آن تعلق مي‌گيرد) - سفته عندالمطالبه با ظهرنويسي و امضاء ضامن معتبر - اوراق مشاركت و اوراق گواهي سپرده.

2-2- جانبازان (جانبازي 25% و به بالا) و آزادگاني كه تمايل به ادامه فعاليت صادراتي نداشته باشند، با ارائه كارت معتبر جانبازي يا آزادگي يا تأييديه از سازمان مربوط، براي تمديد سررسيد تعهدنامه ارزي خود پس از درج اسامي آنها در ليست بند ب-3، مشمول 50% تخفيف در پرداخت خسارت تأخير مي‌شوند.

تبصره 1- به ازاي هر يك درصد كاهش در درصد جانبازي از 25%، يك درصد از ميزان تخفيف كاسته مي‌شود.

تبصره 2- تخفيف مذكور شامل آن دسته از تعهدنامه‌هاي ارزي مي‌گردد كه سررسيد آنها حداكثر تا پايان سال 1378 باشد.

تبصره 3- چنانچه افراد مشروحه فوق تقاضاي تقسيط خسارت تأخير را داشته باشند، تقسيط آن در 48 قسط متساوي و متوالي ماهيانه (اولين قسط به هنگام تمديد وصول و به حساب فوق‌الذكر واريز گردد) با اخذ وثايق معتبر و كافي با نظر اداره حقوقي آن بانك بلامانع است.

3-2- در صورتي كه خسارت تأخير جهت تمديد يا تسويه تعهدنامه ارزي صادرات كالا به كشورهاي آسياي ميانه و افريقا به صورت علي‌الحساب يا قطعي دريافت شده باشد، براي تمديد مجدد و يا تسويه آنها با توجه به ميزان خسارت تأخير دريافتي از قرار دلاري سه ريال سررسيد فرضي تعيين و از تاريخ سررسيد فرضي به بعد خسارت تأخير بر مبناي هر دلار يك ريال براي هر روز محاسبه و اخذ شود.

4-2- در صورت قصور بانك گشايش‌كننده اعتبار در پرداخت وجه اسناد در سررسيد اعتبار، مشروط به اينكه اسناد طبق شرايط اعتبار معامله شده باشد آن بانك مي‌بايست بنا به درخواست ذينفع اعتبار، مهلت تسويه تعهدنامه ارزي را حداكثر در چهار مرحله و هر بار به مدت سه ماه بدون اخذ خسارت تأخير تمديد نمايد.

بعد از مدت مزبور مراتب با ارائه مدارك مثبته جهت اتخاذ تصميم به اين اداره منعكس شود. تمديد مهلت تسويه اين گونه تعهدنامه‌هاي ارزي نافي مسؤوليت صادركننده در پيگيري وصول وجه اعتبار اسنادي و تسويه تعهدنامه ارزي نخواهد بود.

3- تسويه تعهدنامه ارزي با ارز و صدور گواهي ارايه ارز تعهدنامه

1-3- ارز قبل از صادرات صدور گواهي ارايه ارز تعهدنامه قبل از صادرات با كد فروشنده 1 يا 2 و بابت 4- در صورت درخواست كتبي صادركننده مبني بر دريافت معادل ريالي ارز ارايه شده قبل از صدور كالا، صدور گواهي سپرده ارزي مجازي و خريد قطعي آن به نرخ اعلام شده از سوي اداره بين‌الملل / خارجه آن بانك در روز خريد الزامي است.

پس از صدور كالا و دريافت اظهارنامه خروجي و نسخه تعهدنامه ارزي مربوط به شعبه، صدور گواهي تسويه طبق بند 6 گواهي تسويه تعهدنامه ارزي صادرات به منظور تسويه تعهدنامه ارزي الزامي است. تسويه تعهدنامه ارزي كه تاريخ اظهارنامه آن مقدم بر والور گواهي ارائه از قبل از صادرات مي‌باشد با در نظر گرفتن سررسيد تعهدنامه ارزي جهت محاسبه تسريع يا تأخير در تسويه با صدور گواهي تسويه بلامانع است.

تبصره - نرخ خريد گواهي سپرده ارزي اعلام شده توسط اداره بين‌المللي / خارجه نبايد بيش از سه در هزار با نرخ اختتاميه گواهي سپرده ارزي در روز كاري قبل بورس تفاوت داشته باشد.

2-3- ارز بعد از صادرات بانك مكلف است پس از دريافت نسخه اول تعهدنامه ارزي از اداره بين‌الملل / خارجه و بنا به درخواست كتبي صادركننده در قبال ارائه ارز به هر ميزان با درج شماره تعهدنامه ارزي در گواهي ارايه ارز تعهدنامه نسبت به تسويه تعهدنامه ارزي به صورت قسمتي يا تمام اقدام نمايد در صورت عدم دريافت نسخه اول، تسويه تعهدنامه ارزي با استفاده از نسخه مشتري بلامانع است. تسويه تعهدنامه ارزي با ارائه ارز بعد از صادرات نياز به صدور گواهي تسويه ندارد. - گواهي ارايه ارز تعهدنامه قبل / بعد از صادرات در سه نسخه با حاشيه‌نويسي  نسخه اول: مخصوص شعبه، نسخه دوم: مخصوص اداره خارجه / بين‌الملل و نسخه سوم: مخصوص مشتري صادر گردد. - گواهي ارايه ارز تعهدنامه قبل / بعد از صادرات جهت صدور كالا يا تسويه تعهدنامه ارزي غيرقابل انتقال است و ارز آن قابل برگشت نمي‌باشد.

4- تسويه تعهدنامه ارزي با واردات كالا

1-4- صادركنندگان كالا (به جز فرش دستباف، پسته، پوست، سالامبور، چرم و آرد كه تعهدنامه‌هاي ارزي مربوط با ارايه ارز قابل تسويه مي‌باشند) به كشورهاي آسياي ميانه و آفريقا در صورتي كه تعهدنامه ارزي خود را با ارائه ارز تسويه ننمايند، مي‌توانند ظرف مهلت مقرر پس از ثبت سفارش در وزارت بازرگاني نسبت به واردات كالاهاي قابل ورود در قبال صادرات از همان مبادي، صرفنظر از كشور مبدأ ساخت كالا توسط خود يا وكالتاً توسط ساير واردكنندگان مجاز با تكميل وكالتنامه محضري اقدام نمايند. تأكيد مي‌شود در هر صورت صادركننده مكلف به تسويه تعهدنامه ارزي خود با ارائه ارز يا ارائه اصل پروانه سبز گمركي مي‌باشد.

تبصره - تعهدنامه‌هاي ارزي مربوط به كالاهاي صادره به كشورهاي آسياي ميانه كه به صورت ترانزيت به كشور مرجوع و مجدداً به مقصد ديگري به غير از كشورهاي ياد شده صادر مي‌شوند در قبال معرفي ارز قابل تسويه مي‌باشند. ضروري است گمرك مربوط مقصد نهايي را در اظهارنامه صادراتي درج نمايد.

2-4- صادركنندگان خدمات فني و مهندسي در قبال صدور خدمات (اعم از بخش خدماتي قرارداد، خروج موقت و قطعي كالاهاي مورد نياز پروژه) و واحدهاي توليدي در قبال صدور كالاهاي توليدي خود (صرفنظر از مقصد صادرات و مبدأ واردات) مي‌توانند پس از ثبت سفارش در وزارت بازرگاني ظرف مهلت‌هاي مقرر نسبت به ورود و ترخيص مواد اوليه، قطعات، تجهيزات و ماشين‌آلات موردنياز خود اقدام و تعهدنامه‌هاي ارزي را معادل ارزش پروانه سبز گمركي نزد شعبه مربوطه تسويه نمايند.

3-4- در صورتي كه تاريخ ورود كالا به كشور قبل از تاريخ اظهارنامه كالاي صادراتي باشد، تسويه تعهدنامه ارزي پس از انجام ثبت سفارش از محل اظهارنامه كالاي خروجي قبل از انقضاي سررسيد آن با صدور گواهي تسويه بلامانع است.

4-4- ثبت سفارش از محل مدلول سند اظهارنامه كالاي خروجي براي واردات كالا امكان‌پذير نمي‌باشد، در صورت مفقود شدن نسخ اصل اظهارنامه كالاي خروجي، تسويه تعهدنامه ارزي با ارايه ارز يا مصالحه ريالي امكان‌پذير است.

5-4- چنانچه پس از ترخيص كالاهاي وارده در قبال اظهارنامه كالاي خروجي، بيش‌بود ارزش توسط گمرك ايران اعلام شود، رعايت نكات ذيل ضروري است:

-                          در صورتي كه تعهدنامه ارزي مربوط تسويه نشده باشد، ارزش پروانه سبز گمركي پس از كسر بيش‌بود ارزش، جهت تسويه تعهدنامه ارزي مبناي محاسبه قرار گيرد و مراتب به اطلاع گمرك برسد.

-                          در صورتي كه تعهدنامه ارزي مربوط تسويه شده باشد، ضروري است بانك ضمن اعلام موضوع بيش‌بود ارزش به صادركننده، مدت يك ماه به نامبرده مهلت دهد تا نسبت به توديع تعهدنامه ارزي به ميزان بيش‌بود ارزش اقدام نمايد.

-                          صادركننده موظف است ظرف مهلت هشت ماه از تاريخ صدور تعهدنامه ارزي با ارايه ارز و يا واردات كالا نسبت به تسويه آن اقدام نمايد. در صورت عدم توديع تعهدنامه ارزي توسط صادركننده، لازم است موضوع از طريق اداره حقوقي آن بانك به مراجع قضايي منعكس و در صورت بروز مشكل، مراتب از اداره حقوقي اين بانك استفسار گردد.

6-4- در صورت انجام يك فقره ثبت سفارش از محل اظهارنامه‌هاي صادراتي صادركنندگان مختلف در وزارت بازرگاني، ضروري است در اين گونه موارد بر حسب بانك و شعبه به ترتيب ذيل اقدام گردد:

تعهدنامه‌هاي ارزي مربوط به يك شعبه از يك بانك: شعبه با دريافت نسخه اصل پروانه گمركي و تصوير اوراق ثبت سفارش و ليست اظهارنامه‌هاي استفاده شده براي ثبت سفارش (طبق فرم شماره يك) كه به مهر وزارتخانه مذكور ممهور شده باشد، نسبت به تسويه تعهدنامه‌هاي ارزي اقدام نمايد.

تعهدنامه‌هاي ارزي مربوط به شعب مختلف يك بانك و ساير بانك‌ها: شعبه دريافت كننده نسخه اصل پروانه سبز گمركي (شعبه عامل يكي از صادركنندگان) پس از رسيدگي و تسويه تعهدنامه‌هاي ارزي نزد خود و درج موارد استفاده شده به تفكيك هر صادركننده بر روي پروانه سبز، نسبت به صدور مجوز تسويه تعهدنامه‌هاي ارزي و ارسال آن به انضمام تصوير پشت و روي پروانه سبز گمركي و ليست مربوط براي ديگر شعب بانك خود و ساير بانك‌ها اقدام نمايد.

-                          جهت تسريع در رسيدگي و صدور مجوز تسويه تعهدنامه ارزي ضروري است، پروانه سبز گمركي و كليه اطلاعات و مدارك مربوط به صادركنندگان از ذينفع اخذ شود. در صورتي كه فرم شماره يك قبلاَ تكميل و ارايه نشده باشد، لازم است فرم مذكور توسط واردكننده تكميل و ضميمه سوابق شود.

-                          در صورتي كه ارزش كالاي ترخيص شده از مبلغ ثبت سفارش كمتر باشد. لازم است فرم شماره دو توسط واردكننده تكميل و ضميمه سوابق شود.

 

5- برگشت و ترخيص كالاي صادراتي

1-5- در صورتي كه تعهدنامه ارزي با ارايه ارز يا واردات كالا تسويه نشده باشد، ترخيص كالاي برگشتي به شرط مطابقت با كالاي صادر شده به تشخيص گمرك، بلامانع است. چنانچه قسمتي از تعهدنامه ارزي تسويه نشده باشد، ترخيص كالاي برگشتي به ميزان تعهدنامه‌هاي ارزي تسويه نشده بلامانع است.

2-5- در صورتي كه تعهدنامه ارزي به صورت قسمتي يا تمام با ارايه ارز تسويه شده باشد، برگشت كالاي صادراتي منوط به اخذ تعهد كتبي از صادركننده مبني بر نداشتن هيچ گونه ادعايي نسبت به ميزان ارز فروخته شده و اعلام آن به گمرك مي‌باشد.

3-5- در صورتي كه تعهدنامه ارزي با واردات كالا تسويه شده باشد، برگشت كالاي صادراتي منوط به ارايه اظهارنامه صادراتي ديگر همان صادركننده كه با واردات كالا قابل تسويه باشد، به گمرك موردنظر خواهد بود. ضروري است ميزان استفاده از اظهارنامه كالاي خروجي جهت ترخيص كالاي برگشتي، در آن درج و به مهر و امضاي گمرك برسد. بانك به ميزان ارزش كالاي برگشتي پس از دريافت نسخه اصل پروانه مرجوعي و تأييد گمرك نسبت به تقليل يا ابطال تعهدنامه ارزي استفاده شده اقدام نمايد.

4-5- در صورتي كه كالاي برگشتي فاقد اظهارنامه كالاي خروجي يا تعهدنامه ارزي باشد، گمرك رأساً در اين مورد اتخاذ تصميم خواهد نمود.

 

6- خروج موقت و عودت كالاي وارداتي

1-6- براي خروج موقت كالا و همچنين عودت كالاي وارداتي كه به صورت بدون انتقال ارز و يا با انتقال ارز از گمرك ترخيص شده باشد، لازم است تعهدنامه ارزي خروج موقت در سه نسخه (نسخه اول مخصوص بانك مركزي، نسخه دوم مخصوص گمرك و نسخه سوم مخصوص مشتري) توسط گمرك از متقاضي اخذ شود. در صورتي كه كالا يا كالاي جايگزين ظرف مدت شش ماه از تاريخ خروج كالا به كشور مرجوع و ترخيص شود، تعهدنامه ارزي مربوط ابطال گردد.

در صورتي كه واردكننده تمايل به تسويه آن با ارايه ارز داشته باشد، لازم است ارز ارايه شده به نرخ اعتبار گشايش شده (براي كالاهاي وارده به صورت بدون انتقال ارز به نرخ گواهي سپرده ارزي) خريداري و اعلاميه خريد ارز جهت ارايه به گمرك صادر شود.

تبصره: خروج موقت ماشين‌آلات و تجهيزات در چارچوب صدور خدمات فني و مهندسي از اين امر مستثني بوده و لازم است طبق مقررات مربوط انجام پذيرد.

2-6- براي عودت كالاهاي وارداتي كه از گمرك ترخيص نشده، نيازي به اخذ تعهدنامه ارزي نمي‌باشد.

3-6- در مواردي كه جايگزين كالاي وارداتي كه قرار است برگشت شود، قبلاً به صورت بدون انتقال ارز وارد و ترخيص شده و مراتب مورد تأييد گمرك باشد. عودت كالا اعم از ترخيص شده يا نشده، بدون دريافت تعهدنامه ارزي بلامانع است.

4-6- چنانچه كالاي خارج شده و يا جايگزين آن ظرف مدت شش ماه از تاريخ خروج كالا به كشور وارد و ترخيص نگردد. لازم است نسخه اول تعهدنامه ارزي و تصوير پشت و روي اظهارنامه خروجي كالا جهت پيگيري حقوقي به اين اداره ارسال گردد.

 

7- تسريع در تسويه

1-7- در صورتي كه تعهدنامه ارزي قبل از انقضاي مهلت هشت ماهه با ارايه ارز (ارز قبل / بعد از صادرات) تسويه كامل شود، مشمول تخفيف تسريع در تسويه به شرح ذيل مي‌گردد:

-                          صادرات به روش اعتبار اسنادي غيرقابل برگشت و به ازاي هر ماه دو درصد (2%)

-                          صادرات در قبال ارز قبل از صادرات يا بروات اسنادي به ازاي هر ماه يك و نيم درصد (5/1%)

-                          صادرات به ساير روش‌ها به ازاي هر ماه يك درصد (1%)

2-7- مدت بيش از 15 روز يك ماه كامل محسوب شده و 15 روز و كمتر مشمول تخفيف نخواهد شد.

3-7- ملاك محاسبه مدت تسريع در تسويه تاريخ ارايه آخرين قسمت از ارز تعهدنامه مي‌باشد كه پس از ملحوظ نمودن معافيت، تسويه تعهدنامه را امكان‌پذير مي‌سازد.

4-7- تسويه تعهدنامه ارزي با واردات كالا (به صورت قسمتي يا تمام) مشمول تخفيف تسريع در تسويه نمي‌شود.

 

8- تأخير در تسويه

در صورتي كه صادركننده تعهدنامه ارزي سررسيد شده بعد از تاريخ صدور اين بخشنامه را پس از انقضاي مهلت مقرر تسويه نمايد، مشمول پرداخت خسارت تأخير معادل هر دلار بيست و پنج صدم ريال براي هر روز تأخير و واريز آن به حساب 26/10606 اين بانك خواهد بود. ملاك محاسبه خسارت تأخير براي تعهدنامه ارزي كه با واردات كالا قابل تسويه مي‌باشد، تاريخ ورود كالا به كشور است.

-                          چنانچه صادركننده پس از تسويه تعهدنامه ارزي (به صورت قسمتي يا تمام) با ارايه ارز يا واردات كالا، تقاضاي تقسيط خسارت تأخير متعلقه را داشته باشد. بانك مي‌تواند در قبال دريافت 1 درصد خسارت تأخير به صورت نقد و واريز آن به حساب ياد شده باقيمانده را حداكثر در 36 قسط متساوي و متوالي ماهيانه (شروع پرداخت اولين قسط يك ماه پس از واريز نقدي) در قبال اخذ وثيقه معتبر و كافي مطابق تبصره 3 ذيل بند هـ 1-2- به نظر اداره حقوقي آن بانك تقسيط و نسبت به صدور گواهي سپرده ارزي براي تعهدنامه‌هايي كه با ارايه ارز تسويه مي‌شوند، اقدام نمايد.

-                          حذف نام صادركننده از ليست بند ب-3 منوط به دريافت و واريز حداقل 25 درصد خسارت تأخير متعلقه به حساب اين بانك و رعايت ساير مقررات خواهد بود.

-                          استرداد شكواييه از مراجع قضايي پس از واريز 25 درصد نقدي و اخذ وثايق مذكور در اين بند بلامانع است. در صورت عدم پرداخت اقساط در سررسيدهاي تعيين شده لازم است، ضمن پيگيري حقوقي نسبت به درج نام صادركننده در ليست بند ب-3 اقدام شود.

-                          حذف نام جانبازان و آزادگاني كه در پرداخت خسارت تأخير از تخفيف استفاده نموده‌اند، از ليست بند ب-3 منوط به پرداخت خسارت تأخير بدون تخفيف مي‌باشد.

-                          استفاده از وثيقه نقدي ذينفع پس از تسويه كامل تعهدنامه ارزي با ارايه ارز يا واردات كالا جهت تأمين حداقل 10 درصد خسارت تأخير نقدي و استرداد مابقي آن با اخذ وثايق معتبر جهت پوشش بازپرداخت اقساط بلامانع خواهد بود.

 

9- مصالحه ريالي

1-9- صادركنندگاني كه سررسيد تعهدنامه‌هاي ارزي آنها قبل 1/1/79 باشد و تاكنون توسط سازمان تعزيرات حكومتي يا مراجع قضايي حكم قطعي عليه آنها صادر نشده باشد، مي‌توانند با تكميل فرم تقاضاي مصالحه ريالي (تصوير پيوست) درخواست مصالحه نمايند. ضروري است بانك وجه‌المصالحه را به صورت علي‌الحساب براساس جدول نرخ مصالحه ريالي (تصوير پيوست) دريافت و به حساب26/10606 اين بانك واريز و سند آن را به انضمام تصوير فرم تكميل شده تقاضاي مصالحه ريالي جهت اخذ تأييديه از هيأت دولت به اين اداره ارسال نمايد.

بديهي است مصالحه ريالي قطعي منوط به تصويب هيأت دولت و دريافت كل مبلغ وجه‌المصالحه خواهد بود. استرداد وثايق اخذ شده پس از دريافت كل مبلغ وجه‌المصالحه بلامانع است.

2-9- در صورت درخواست صادركننده مبني بر تقسيط وجه‌المصالحه ريالي، مشروط بر اين كه كل تعهدنامه‌هاي ارزي تسويه نشده وي از سقف پانصد هزار دلار تجاوز ننمايد، و حداقل 10 درصد وجه‌المصالحه ريالي را ظرف مدت يك ماه از تاريخ درخواست به صورت نقد به حساب مذكور واريز نمايد.

ضمن ارسال سند مربوط به اين اداره تقسيط باقيمانده آن حداكثر در 36 قسط متساوي و متوالي ماهيانه (شروع اولين قسط يك ماه پس از واريز نقدي) با اخذ وثيقه معتبر و كافي مطابق تبصره 3 ذيل بند هـ 1-2- با نظر اداره حقوقي آن بانك به منظور امكان پيگيري حقوقي در صورت عدم پرداخت اقساط بلامانع مي‌باشد. درخواست تقسيط وجه‌المصالحه براي بيش از سقف اشاره شده مي‌بايست به اين اداره ارسال گردد.

3-9- صادركنندگاني كه تعهدنامه‌هاي ارزي آنها با پرداخت خسارت تأخير تمديد گرديده و تاكنون تسويه نشده و بخواهند مصالحه ريالي نمايند، مبلغ خسارت تأخير دريافت شده بابت وجه‌المصالحه منظور شود.

4-9- در صورت درخواست صادركننده واريز وثيقه نقدي موجود به حساب مذكور به عنوان بخشي از وجه‌المصالحه بلامانع است.

5-9- حذف نام صادركنندگان مورد اشاره از ليست بند ب-3 منوط به واريز حداقل 25 درصد وجه‌المصالحه ريالي به حساب اين بانك مي‌باشد. استرداد شكواييه از مراجع قضايي پس از واريز 25 درصد و اخذ وثايق مذكور در بند 2-9 بلامانع است. در صورت عدم پرداخت اقساط در سررسيدهاي تعيين شده، لازم است ضمن پيگيري حقوقي نسبت به درج نام صادركننده در ليست بند ب-3 اقدام شود.

6-9- جانبازان و آزادگاني كه تمايل به فعاليت صادراتي نداشته باشند، جهت مصالحه ريالي مي‌توانند از تسهيلات مذكور در بند هـ 2-2- و تبصره‌هاي ذيل آن استفاده نمايند.

 

10- نحوه درج اسامي صادركنندگان در ليست بند ب-3 و حذف آن

1-                چنانچه درج نام صادركننده در ليست صادركنندگاني كه داراي تعهدنامه ارزي سررسيد گذشته مي‌باشند، موضوعيت يابد، لازم است اقدامات ذيل انجام پذيرد:

1-1-              اعلام شعبه به اداره بين‌الملل / خارجه به صورت روزانه

1-1-1-                    اعلام اداره بين‌الملل / خارجه به اداره بين‌الملل / خارجه ساير بانك‌ها

1-1-2-                  اعلام ادارات بين‌الملل / خارجه به شعب ذيربط.

2-1-             اعلام آخرين وضعيت اين قبيل صادركنندگان توسط اداره بين‌الملل / خارجه به دفتر امور صادرات گمرك ايران و اين اداره در قالب ديسكت كامپيوتري و بر اساس فرمت پانچ به پيوست هر پانزده روز يك بار.

2-          جهت حذف نام صادركننده از ليست مزبور لازم است اقدامات فوق نيز انجام پذيرد، مگر اين كه صادركننده متقاضي اعلام مراتب قبل از مدت 15 روز تعيين شده به گمرك ذيربط باشد.

 

و - استفاده از ارز حاصل از صادرات

1-           صدور گواهي سپرده:

1-1-     در صورتي كه صادركننده تعهدنامه ارزي را با ارايه ارز به هر ميزان و دريافت گواهي ارايه ارز تعهدنامه (به صورت قسمتي يا تمام) تسويه و درخواست كتبي خود را به بانك تسليم نمايد، بانك مي‌بايست درخواست صادركننده را در دفاتر شعبه ثبت و نسبت به صدور گواهي سپرده ارزي در سه نسخه، نسخه اول به رنگ سفيد مخصوص شعبه صادركننده، نسخه دوم به رنگ زرد مخصوص اداره خارجه / بين‌الملل و نسخه سوم به رنگ آبي و ممهور به مهر قابل انتقال از طريق بانك صادركننده / بورس مخصوص ذينفع به ميزان ارز ارايه شده اقدام نمايد.

تبصره: در صورت تسويه تعهدنامه ارزي (به صورت تمام يا قسمتي) بعد از انقضاي مهلت مقرر، صدور گواهي سپرده ارزي منوط به تعيين تكليف خسارت تأخير متعلقه مي‌باشد.

2-1-   نرخ تسعير ارز گواهي ارايه ارز تعهدنامه به ارز گواهي سپرده ارزي، نرخ رسمي خريد به فروش ارز در روز صدور گواهي سپرده ارزي و نرخ تسعير ارز ارايه شده به ارز تعهدنامه به منظور تسويه آن كماكان نرخ رسمي خريد و به خريد ارز مي‌باشد. جهت تبديل ارزهاي عضو تشكيل دهنده يورو به يورو مي‌بايست از نرخ‌هاي برابري ثابت آن ارزها به يورو استفاده شود.

3-1-       براي هر فقره گواهي ارايه ارز تعهدنامه فقط يك فقره گواهي سپرده ارزي قابل صدور است . ليكن براي چند فقره گواهي ارايه ارز تعهدنامه صدور يك فقره گواهي سپرده ارزي بلامانع مي‌باشد.

4-1-        مهلت تسليم درخواست براي اخذ گواهي سپرده ارزي حداكثر مدت شش ماه از تاريخ صدور آخرين گواهي ارايه ارز تعهدنامه و تسويه كامل آن مي‌باشد. در صورتي كه ارايه درخواست پس از مهلت مقرر شش ماهه انجام پذيرد، لازم است مراتب جهت اتخاذ تصميم به اين اداره منعكس گردد.

5-1-       تعهدنامه‌هاي ارزي تسويه نشده سال‌هاي 75 به بعد با توجه به تاريخ اظهارنامه كالاي خروجي آنها به نسبت درصد مجاز مشروحه ذيل مشمول صدور گواهي سپرده ارزي مي‌شوند: