مبادلات تجاري ايران و مالزي

اشاره:

     بررسي روند مبادلات تجاري ايران با ديگر كشورهاي جهان به منظور شناسايي زمينه‌هاي قابل بهره‌برداري در جهت رشد صادرات غيرنفتي و نيز منابع تأمين نيازهاي وارداتي حايز اهميت است و دست‌اندركاران توليد و تجارت را در جمع‌آوري اطلاعات، شناخت بازارهاي قابل نفوذ و زمينه‌هاي قابل رقابت در ديگر كشورها ياري مي‌دهد.

مالزي از كشورهاي تازه صنعتي شده شرق آسيا محسوب مي‌شود كه از رشد اقتصادي سريعي به ويژه در يك دهه اخير برخوردار بوده است. اين كشور رشد سريعي را در صنايع الكترونيك، كاغذ و كائوچو (به لحاظ جنگل‌هاي وسيع) بدست آورده و قادر است با قيمت‌هاي رقابتي به عرضه اينگونه محصولات فرآوري شده بپردازد. در مقابل، بازارهاي مالزي براي كالاهاي سنتي و كشاورزي ايران و برخي محصولات پتروشيمي مناسب است. هرچند كه حجم مبادلات تجاري ايران و مالزي در حد قابل قبولي نيست، اما از آنجا كه مالزي از اعضاي سازمان كنفرانس اسلامي و گروه هشت كشور مسلمان مي‌باشد، شناسايي بازار مالزي و نيازها و قابليت‌هاي آن مي‌تواند در گسترش مناسبات ايران با اين كشور مسلمان نقش مؤثري ايفا كند.

در اين مقاله به بررسي روند تجارت دوجانبه در دو سال گذشته مي‌پردازيم.

 

 

با وجود حجم نازل مبادلات تجاري ايران و مالزي در دو سال گذشته، اما ارزش مبادلات بازرگاني ميان دو كشور در سال گذشته نسبت به سال 1378 حدود 2/26 درصد افزايش يافت و از 4/104 ميليون دلار به 8/131 ميليون دلار در سال 1379 رسيد.

در مقايسه ارقام صادرات و واردات ايران و مالزي از يكديگر، مشاهده مي‌شود كه اين مبادلات به شدت به نفع مالزي است  و ايران تلاش زيادي براي نفوذ در بازار مالزي به عمل نياورده است.

كسري تراز تجاري ايران با مالزي طبق آمار گمرك جمهوري اسلامي ايران با 4/17 درصد رشد از 2/96 ميليون دلار در سال 1378 به 113 ميليون دلار در سال گذشته رسيد.

بر اساس آمارهاي موجود، ارزش صادرات ايران به مالزي با حدود 130 درصد رشد از 1/4 ميليون دلار درسال 1378 به 4/9 ميليون دلار در سال گذشته رسيد، در مقابل ارزش واردات ايران از اين كشور در همين مدت با 22 درصد رشد از 3/100 به 4/122 ميليون دلار افزايش داشت.

بررسي اقلام مورد مبادله ميان دو كشور نشان مي‌دهد كه مالزي صادركننده برخي مواد پتروشيمي (به اشكال ابتدايي)، كاغذ، آهن‌آلات و كائوچوي طبيعي به ايران است. در مقابل بخش عمده صادرات ايران به مالزي را مواد پتروشيمي، سنگ‌هاي ساختماني كار شده و نشده وكالاهاي سنتي (فرش دستباف و محصولات كشاورزي) تشكيل مي‌دهد.

بر اساس آمار گمرك جمهوري اسلامي ايران،‌تقريباً يك پنجم ارزش واردات ايران از مالزي را شيره كائوچوي طبيعي و تقريباً نيمي از صادرات غيرنفتي ايران به مالزي را مواد پتروشيمي تشكيل مي‌دهد.

طبق آمارهاي انتشار يافته از سوي گمرك جمهوري اسلامي ايران، در سال گذشته ايران 1/33 هزار تن شيره كائوچوي طبيعي (به اشكال ابتدايي) به ارزش 6/26 ميليون دلار، 7/6 هزار تن نخ يك لاي پلي‌استر به ارزش 8 ميليون دلار1/10 هزار تن پلي‌پروپيلن (به اشكال ابتدايي) به ارزش 6/7 ميليون دلار و نيز 3/7 هزار تن كائوچوي طبيعي به اشكال ورق، نوار و ... به ارزش 1/6 ميليون دلار از مالزي وارد كرد.

ديگر اقلام عمده وارداتي ايران از مالزي درسال گذشته عبارتند از: 2/34 هزار تن دستگاه فرستنده راديو تلويزيوني توأم شده با وسيله گيرنده به ارزش 9/5 ميليون دلار، روغن نارگيل به وزن 7/9 هزار تن و ارزش 1/5 ميليون دلار، الياف مصنوعي ويسكوزريون (حلاجي نشده) به وزن 1/2 هزار تن و ارزش 4/3 ميليون دلار، اسيدهاي استاريك به وزن 5 هزار تن و ارزش 7/2 ميليون دلار، كاغذ و مقوا (حداكثر 150 گرمي) به وزن 6/3 هزار تن و ارزش 5/2 ميليون دلار، پلي‌اتيلن ترفتالات (به اشكال ابتدايي) به وزن 9/1 هزار تن و ارزش حدود 2 ميليون دلار، پودر كاكائو به وزن
9/1 هزار تن و ارزش حدود 2 ميليون دلار و آهن يا فولاد نورد تخت (به ضخامت كمتر از 5/0 ميلي‌متر) به وزن 4/2 هزار تن و ارزش 9/1 ميليون دلار.

بررسي اقلام غيرنفتي صادراتي ايران به بازار مالزي نشان مي‌دهد كه در سال گذشته ايران 1/7 هزار تن اتيلن، پروپيلن، بوتيلن و بوتادين مايع به ارزش 2/4 ميليون دلار و حدود 7/68 تن فرش دستباف به ارزش 8/1 ميليون دلار به مالزي صادر كرده است كه بخش عمده صادرات غيرنفتي ايران به اين كشور واقع در جنوب شرقي آسيا را تشكيل مي‌دهد.

بر اساس آمار گمرك جمهوري اسلامي ايران، ديگر اقلام غيرنفتي صادراتي عمده ايران به بازار مالزي در سال 1379 عبارتند از: 3/862 تن خرماي خشك و تازه به ارزش 1/421 هزار دلار، 5/119 تن پسته تازه و خشك به ارزش 8/399 هزار دلار، 2/7 هزار تن سنگ‌هاي مرمر و تراورتن كار نشده به ارزش 2/277 هزار دلار، 8/323 تن چرخ‌ها و اجزاء و قطعات وسايط نقليه موتوري به ارزش 9/271 هزار دلار، 8/316 تن دي‌اتانول آمين و املاح آن به ارزش 9/235 هزار دلار،
8/74 هزار تن انواع كف‌پوش غيرمخملي‌باف به ارزش 6/211 هزار دلار، 397 تن كشمش به ارزش 7/192 هزار دلار، 6/409 تن اتيلن گليكول به ارزش 7/64 هزار دلار، 3/1 هزار تن انواع سنگ‌هاي مرمر و تراورتن بريده شده (كار شده) به ارزش 5/125 هزار دلار و 1/835 تن سنگ‌هاي ساختماني مرمر و تراورتن (خام و بريده) به ارزش 8/120 هزار دلار.

بررسي اقلام ياد شده نشان مي‌دهد‌ نه تنها محصولات پتروشيمي فرآوري شده و برخي خشكبار وفرش دستباف و ماشيني، بلكه بازار مالزي براي سنگ‌هاي ساختماني ايران كه از مرغوبيت و زيبايي برخوردار است، بازاري درخور توجه و قابل نفوذ است.

وجود زمينه‌هاي مشترك ميان دو كشور به ويژه اعتقادات مذهبي و تأثير آن بر معماري ابنيه و ساختمان‌ها در مالزي، در خور توجه است و مي‌تواند بازار سنگ‌هاي ساختماني مرغوب ايران در مالزي را بيش از پيش گسترش دهد.

از سوي ديگر، مالزي از كشورهاي توليدكننده نفت غير عضو اوپك است، اما اين كشور در زمينه توليد فرآورده‌هاي پتروشيمي با ارزش افزوده بالا، ظرفيت درخور توجهي ندارد، اما بازار مالزي با افزايش جمعيت اين كشور و نيز گسترش تجارت خارجي در منطقه شرق آسيا، (حضور مالزي در اتحاديه كشورهاي جنوب شرقي آسيا - آسه‌آن)، از مزايايي است كه نبايد از نظر پنهان بماند. مالزي بازاري رو به رشد براي فرآورده‌هاي پتروشيمي ايران است و از سوي ديگر تهيه مواد اوليه صنايع لاستيك‌سازي ايران از اين كشور به سهولت ميسر مي‌باشد. با اين وصف تلاش براي گسترش روابط بازرگاني ميان دو كشور با توجه به نزديكي ديدگاه‌هاي سياسي - مذهبي آنها، مي‌بايست در دستور كار مقام‌هاي ارشد دولتي و مديران صنايع ايران قرار گيرد.