شركاي تجاري

افزايش حجم مبادلات تجاري

ايران و آرژانتين

 

اشاره:

مبادلات تجاري ايران و آرژانتين كه از كشورهاي مهم امريكاي لاتين و حوزه درياي كارائيب مي‌باشد، در سال گذشته از رشد قابل توجهي برخوردار شد كه از افزايش چشمگير صادرات آرژانتين به ايران ناشي شده است.

با وجود هزينه‌هاي سرسام‌آوري كه براي بازاريابي، معرفي و عرضه كالاهاي صادراتي ايران صورت مي‌گيرد و مي‌بايست از تداوم برخوردار باشد تا بتواند بهره‌وري تجاري را افزايش دهد، ليكن صادرات ايران به بازارهاي خارجي به ويژه به حوزه امريكاي لاتين و درياي كارائيب از ثبات، استمرار و پويايي برخوردار نيست. افت صادرات ايران به آرژانتين در سال گذشته در قياس با افزايش چشمگير آن در سال 1378 (نسبت به سال قبل از آن)، موضوعي است كه مي‌بايست مورد تجزيه و تحليل قرار گيرد. نظر به اهميتي كه موضوع حفظ بازارهاي صادراتي دارد، بايد توجه داشت كه از دست دادن يك بازار و تلاش دوباره براي حضور مجدد در آن، مستلزم صرف وقت و هزينه كلاني است، از اين رو صادركنندگان مي‌بايست از پشتكار لازم براي حفظ بازارهاي خود برخوردار گردند، اگرچه صادرات غيرنفتي ايران به آرژانتين هنوز رقم درخور توجهي نمي‌باشد.

 در اين مقاله به بررسي وضعيت مبادلات تجاري ايران و آرژانتين در سه سال گذشته مي‌پردازيم.

 

 

ارزش مبادلات تجاري ايران و آرژانتين در سال 1379 با 116 درصد افزايش نسبت به سال 1378 به 5/305 ميليون دلار رسيد. اين در حالي است كه ارزش مبادلات دوجانبه در سال 1378 با حدود 80 درصد كاهش از 3/632 ميليون دلار در سال 1377 به 5/141 ميليون دلار رسيده بود.

در همين حال روند كسري تراز تجاري ايران با آرژانتين در سال گذشته تداوم يافت. بر اساس اطلاعات دريافتي از گمرك جمهوري اسلامي ايران كسري تراز تجاري ايران با آرژانتين از 7/113 ميليون دلار در سال 1378 با 5/166 درصد افزايش به 1/303 ميليون دلار در سال گذشته رسيد. كسري تراز بازرگاني ايران با آرژانتين در سال 1377 برابر با 9/631 ميليون دلار بود.

بررسي روند مبادله ميان دو كشور نشان مي‌دهد كه واردات از آرژانتين در سال گذشته 169 درصد افزايش داشت، در حالي كه صادرات غيرنفتي ايران به اين بازار با 1/93 درصد افت مواجه شد.

آمارهاي دريافتي از گمرك جمهوري اسلامي ايران نشان مي‌دهد كه ارزش واردات ايران از آرژانتين در سال گذشته به 3/304 ميليون دلار بالغ شد كه نسبت به رقم 1/113 ميليون دلار سال 1378 معادل 169 درصد افزايش داشت. واردات ايران از آرژانتين در سال 1377 برابر با 632 ميليون دلار بود. به اين ترتيب يك نوسان شديد در واردات از آرژانتين به چشم مي‌خورد، در حالي كه در اقلام وارداتي از اين كشور دگرگوني خاصي مشاهده نمي‌شود. به عبارت ديگر ايران همچنان به خريد گندم، برنج و روغن نباتي خام تصفيه شده از آرژانتين ادامه داده است.

ارزش صادرات ايران به آرژانتين نيز در سه سال گذشته، نوسان شديدي را نشان مي‌دهد، به طوري كه از 3/34 هزار دلار در سال 1377 به 4/17 ميليون دلار در سال 1378 افزايش يافته و سال گذشته با 1/93 درصد كاهش نسبت به سال 1378 به 2/1 ميليون دلار بالغ شده است. البته بخش عمده اقلام صادراتي را محصولات كشاورزي و برخي مواد معدني فراوري شده، تشكيل داده است.

اقلام عمده وارداتي ايران از آرژانتين در سال گذشته شامل 5/272 هزار تن روغن سويا به ارزش 6/95 ميليون دلار،
5/704 هزار تن گندم به ارزش 4/93 ميليون دلار، 138 هزار تن برنج به ارزش
8/38 ميليون دلار، 5/87 هزار تن روغن آفتابگردان به ارزش 1/36 ميليون دلار،
1/105 هزار تن كنجاله سويا به ارزش حدود 22 ميليون دلار و 5/4 هزار تن روغن سويا به ارزش 9/17 ميليون دلار بوده است. البته اقلام كوچكتر نظير 2/79 تن توتون و تنباكو به ارزش 8/416 هزار دلار، 5 تن قطعات وسايل نقليه به ارزش حدود 60 هزار دلار، 20 كيلوگرم تلمبه مايعات - مجهز به سيستم اندازه‌گيري به ارزش 3/8 هزار دلار و بيش از 2 تن كيسه‌هاي الياف مصنوعي (پلي‌اتيلن، پلي‌پروپيلن و ...) به ارزش حدود 5/3 هزار دلار نيز در فهرست اقلام وارداتي از آرژانتين وجود دارد.

آمار گمرك جمهوري اسلامي ايران نشان مي‌دهد كه در سال 1378 نيز بخش عمده واردات ايران از آرژانتين را محصولات كشاورزي و فرآورده‌هاي صنايع غذايي به ويژه روغن سويا و آفتابگردان تشكيل مي‌داد.

در همين حال صادرات ايران به آرژانتين در سال گذشته شامل 9/7 هزار تن كنسانتره روي به ارزش 1/1 ميليون دلار، انجير تازه و خشك به وزن 48 تن و ارزش 3/35 هزار دلار، 9/35 تن كشمش به ارزش حدود 17 هزار دلار، 8/20 تن نخود به ارزش 4/9 هزار دلار، 4 تن پلي‌استيرن به ارزش 4 هزار دلار و 1/4 تن خرماي تازه و خشك به ارزش 206 دلار گزارش شده است. اين در حالي است كه در سال 1378 صادرات غيرنفتي ايران به بازار آرژانتين از تنوع بيشتري برخوردار بود و اقلامي نظير اتيلن، فرش دستباف، لوازم بهداشتي، سراميك و چيني، گليم و برخي محصولات فلزي را دربرمي‌گرفت.

افت شديد صادرات غيرنفتي ايران به آرژانتين از چند جهت قابل بررسي است. اول آنكه آيا صادركنندگان محصولات به بازار آرژانتين از سود درخور توجهي برخوردار نبوده و از ادامه صادرات خود صرف نظر كرده‌اند. در اين صورت ضرورت دارد تمهيداتي براي گسترش بازارهاي صادراتي ايران به حوزه درياي كارائيب و امريكاي لاتين اتخاذ گردد و تشويق‌هاي ويژه‌اي براي اينگونه صادركنندگان در نظر گرفته شود. بازار امريكاي لاتين در حال گسترش است و حضور مؤثر در اين بازار به رشد و پويايي صادرات غيرنفتي كمك مؤثري خواهد داشت. موضوع ديگر فقدان رضايت مشتريان آرژانتيني است كه مي‌تواند از نحوه صدور، قيمت يا كيفيت كالاهاي صادراتي ناشي شده باشد كه در اين حالت نيز موضوع مي‌بايست مورد ارزيابي قرار گيرد و اقدامات لازم صورت پذيرد. بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه فرآورده‌هاي نفتي و پتروشيمي ايران مي‌توانسته است بازار خوبي در آرژانتين داشته باشد، زيرا اين كشور از نظر منابع نفت و گاز فقير است و نيازمند اينگونه فرآورده‌ها  مي‌باشد. اين در حالي است كه سال گذشته اينگونه فرآورده‌ها به بازار آرژانتين عرضه نشده، اما در سال 1378 حدود 5/3 هزار تن اتيلن به ارزش 5/405 هزار دلار روانه اين بازار شد.

ورود كالاهاي صنعتي و سنتي ايران به بازار آرژانتين كه در سال 1378 آغاز شد و مي‌توانست از رشد و شكوفايي بيشتري در سال گذشته برخوردار شود، ارقام گمرك در سال 1379 چنين امري را نشان نمي‌دهد و افزايش 50 برابري صادرات غيرنفتي ايران به آرژانتين (در سال 1378 نسبت به سال قبل از آن) كاملاً متوقف شد.

آرژانتين از كشورهاي مهم آمريكاي لاتين و حوزه درياي كارائيب است كه حضور مستمر در اين بازار مي‌تواند ضمن تأمين نيازهاي وارداتي (به ويژه محصولات كشاورزي) ايران، فروش محصولات غيرنفتي به اين بازار و كشورهاي همسايه آن را تقويت كند. در همين حال آرژانتين از كشورهايي است كه در زمينه توسعه صنعتي در سال‌هاي اخير از رشد خوبي برخوردار بوده و در سايه رشد صادرات خود توانسته است بدهي‌هاي سنگين را بازپرداخت كند.

گسترش همكاري‌هاي تجاري به ويژه ميان بخش خصوصي در كشور و استفاده از تجربيات آرژانتين در توليد محصولات عمده غذايي نظير گندم، برنج، دانه‌هاي روغني و روغن خام، براي بخش كشاورزي و صنايع تبديلي ايران مفيد خواهد بود.

اگرچه افت مبادلات تجاري ميان دو كشور بيشتر به تصميم ايران براي تغيير بازار خريد محصولات كشاورزي از آرژانتين به استراليا و تايلند بستگي داشته است، اما رشد درخور توجه صادرات غيرنفتي ايران به اين كشور، نشان از وجود بازاري با تقاضاي مؤثر قوي براي اينگونه كالاها دارد و مي‌بايست از فرصت‌هاي تجاري در اين كشور به خوبي بهره‌برداري شود.