توليد انواع گلها و گياهان زينتي
بهطور متوسط 15 درصد
افزايش مييابد
اشاره؛ توليد و پرورش گلها و گياهان زينتي در ايران با توجه به
استعدادهاي طبيعي همانندتنوع آب و هوايي و نيز نيروي كار ارزان، مقرون به صرفه است
و ميتواند در زمره فعاليتهاي اقتصادي - صادراتي سودآور قرار گيرد. اما تاكنون نگاه برنامهريزان به اين بخش با
عنايت خاص به مزيتهاي نسبي موجود و قابل خلق در اين زمينه همراه نبوده است. بخش خصوصي نيز در زمينه انجام تحقيقات، سرمايهگذاري براي
دستيابي به فناوري و دانش روز و ... انگيزه زيادي نداشته تا توليد و صادرات گلها
و گياهان زينتي متناسب با توانمنديهاي موجود باشد. در خصوص موانع و مشكلات توليد سنتي گلها و گياهان زينتي،
راهكارهاي حل معضلات كنوني و شيوههاي ايجاد فضاي مساعد براي جذب سرمايهگذاري و
فناوري خارجي، با مهندس عباس جبلعاملي، مديركل دفتر امور گل و گياهان زينتي،
دارويي، قارچ و زعفران وابسته به وزارت جهاد كشاورزي گفتوگويي داريم كه با هم
ميخوانيم. n ميزان توليد گل و گياهان زينتي ايران در
برنامه دوم چه تغييراتي داشته است؟ سطح زير كشت گلها و گياهان زينتي ايران از 7/30 ميليون متر مربع
در سال 1374 به 1/31 ميليون متر مربع در سال 1378 افزايش يافت. در جريان اجراي
برنامه دوم در سال 1377 سطح زير كشت
گلها و گياهان به حداكثر 6/34 ميليون متر مربع نيز رسيد. توليد گل شاخه بريده در برنامه دوم
از حدود 3/754 ميليون شاخه به 8/851 ميليون شاخه در سال 1378 افزايش يافت. طي همين
دوره، توليد گل شاخه بريده در سال 1377 حداكثر به 7/870 ميليون شاخه نيز رسيد. در زمينه گلهاي گلداني نيز ميزان
توليد در برنامه دوم از 9/47 ميليون گلدان در آغاز برنامه به 3/43 ميليون گلدان در
پايان برنامه كاهش داشت، اين در حالي بود كه سطح توليد آن در سال 1375 حداكثر 3/49
ميليون گلدان بود. در همين حال توليد انواع درخت و
درختچه از 6/40 ميليون اصله در سال 1374 به حداكثر 4/86 ميليون اصله در سال 1378
بالغ شد. n توليد گلها و گياهان زينتي ايران در برنامه
سوم مطابق با پيشبيني دفتر امور گل و گياهان زينتي، دارويي و قارچهاي خوراكي
چقدر افزايش مييابد؟ توليد گلها و گياهان زينتي در برنامه سوم به طور متوسط حدود 15
درصد افزايش مييابد و به 550 ميليون شاخه گل بريده، 34 ميليون گلدان (گل گلداني)
و 57 ميليون اصله درخت و درختچه خواهد رسيد كه از طريق افزايش سطح كشت و بهبود
عملكرد تحصيل خواهد شد. مذاكره با بخشهاي دولتي
و خصوصي هلند در خصوص همكاري در زمينه پرورش گلها و گياهان زينتي صورت گرفته است،
اما هنوز آنها به طور مستقيم و محسوس سرمايهگذاري مشترك با ايران در خصوص متحولسازي فناوري گلخانهاي
انجام ندادهاند n آيا در زمينه توليد گل و گياهان زينتي تاكنون همكاري يا سرمايهگذاري
خارجي جلب و جذب شده است؟ بخش خصوصي در سه سال گذشته نشستها و همايشهاي مختلفي با همكاري
مقامهاي وزارت كشاورزي هلند برگزار كرده و در همين حال متخصصان هلندي بازديدهايي
از ايران داشته و همايشهاي مشتركي نيز در اصفهان و خراسان برگزار كرده است. در همين حال گروه ايراني متشكل از
مسؤولان دفتر امور گل و گياهان زينتي، دارويي و قارچهاي خوراكي و نمايندگاني از
بخش خصوصي بازديدهايي از باغهاي پرورش گل و گياهان تزييني در هلند داشتهاند. گروه هلندي در سفر به تهران در
حاشيه برگزاري همايشها، اهميت گلكاري در ايران را مطرح كردند و از مسؤولان كشور
خواستند بخش خصوصي و دولتي همكاري نزديكي با بخشهاي خصوصي و دولتي هلند در خصوص
پرورش گل و گياه داشته باشند. روابط و همكاريهاي ايران و هلند در
ابعاد دولتي و خصوصي تداوم يافته و سبب شده است كه هلنديها نمايندگيهايي در
ايران ايجاد كنند كه يكي از آنها اكنون در اصفهان در زمينه پرورش گل رز و ساير گلها
و گياهان زينتي فعاليت دارد. برخي شركتهاي ايراني نيز اكنون در حال مذاكره با
هلنديها ميباشند. در پي اين مذاكرات، مجوزهاي لازم
براي ورود بذر و اندامهاي گياهي براي بخش خصوصي و شركتهاي ايراني صادر شده و
خواهد شد. بخش عمده اين واردات از هلند است. اما هنوز بخشهاي دولتي و خصوصي هلند
بهطور مستقيم و محسوس سرمايهگذاري مشترك با ايران در خصوص متحولسازي فناوري
گلخانهاي انجام ندادهاند. چنانچه در زمينه گل و گياهان زينتي
سرمايهگذاري مستقيم انجام شود، اين صنعت در ايران رشد چشمگيري خواهد داشت. شركتهاي خارجي هنوز مطمئن نيستند
كه اگر در ايران سرمايهگذاري كنند، آيا خواهند توانست منافع حاصل از اين سرمايهگذاري
را از كشور خارج كنند يا خير. نحوه خروج سرمايه از ايران فعلا
براي خارجيان قابل محاسبه و برآورد دقيق نيست، در نتيجه تمايلي به سرمايهگذاري
مستقيم در ايران ندارند. آنان معتقدند شركتهاي ايراني بايد
فناوري و دانش پرورش و توليد گل و گياهان را از آنان خريداري كنند تا اين صنعت در
آينده در ايران متحول شود. n آيا توليد گل و گياه جزو فعاليتهاي اقتصادي
راهبردي كشور محسوب ميشود؟ تصور ميكنم دولت به سرمايهگذاري در زمينه توليد و پرورش گل و
گياه آنطور كه شايد و بايد بها نميدهد، زيرا اين محصولات را جزو محصولات راهبردي
نميداند، در حالي كه پرورش برخي از گل و گياهان زينتي در هر هكتار تا بيش از 300
ميليون ريال سود خالص دارد. علت آن داشتن تنوع بسيار مناسب آب و
هوايي و تفاوت دما در حدود 40 درجه سانتيگراد بين سردترين و گرمترين منطقه كشور،
انرژي و نيروي كارگري ارزان قيمت، وجود آفتاب در بيش از 250 روز از سال، آسمان
روشن و آفتابي، نزديكي به بازار مصرف و بالاخره پايين بودن قيمت تمام شده است. چنين مزيتهاي اقتصادي فقط براي
برخي از محصولات تجملي (لوكس) مانند گل و گياه وجود دارد، اما تا كنون كمتر به
چنين محصولاتي نگاه اقتصادي شده است. ضرورت دارد تغيير بينش در اين گونه محصولات
صورت گيرد. به نظر من حتي پس از عضويت در سازمان جهاني تجارت (WTO) چنين
محصولاتي كه توانايي توليد آن در ايران وجود دارد، بايد توليد شود و در مقابل آن
كالاهاي مورد نياز كه توليد آن در ايران صرفه اقتصادي ندارد، وارد گردد. البته در سالهاي اخير تا حدودي
چنين بينشي در ايران جاي خود را پيدا كرده اما سرعت گسترش آن بسيار كم است. n آيا سرمايهگذاري داخلي روي گل و گياهان
زينتي اميدواركننده است؟ وزارت جهاد كشاورزي چه تسهيلاتي را در اختيار
توليدكنندگان اين محصولات قرار ميدهد؟ سرمايهگذاري داخلي روي اين محصولات در چند سال اخير صورت گرفته
است. وزارت جهاد كشاورزي نيز در زمينه اعطاي تسهيلات بانكي به توليدكنندگان، كمكهاي
زيادي كرده است. براي مزارعي كه چند هزار متر و گاهي چند هكتار ميباشد،
توليدكنندگان از طريق تبصره 3 و ساير تبصرههاي بودجه سالانه به بانكها معرفي ميشوند
و با دريافت وام ارزانقيمت به توليد ميپردازند. بانك كشاورزي از جمله بانكهاي وامدهنده
به توليدكنندگان گل و گياهان زينتي است. در زمينه ساخت پايانهها (ترمينالها)
و دهكدههاي گل صادراتي فعاليتهايي از سوي وزارت جهاد كشاورزي و نيز دفتر امور گل
و گياهان زينتي، دارويي و قارچهاي خوراكي انجام شده است. مطالعات دهكده گل محلات به پايان
رسيده و به مرحله سرمايهگذاري رسيده است. اين سياست با تأمين بودجهاي كه در سال
1381 صورت خواهد گرفت، در ساير مناطق از جمله مازندران، تهران و ديگر مناطق چون
خوزستان، پياده خواهد شد. مطالعات براي ساير مناطق كشور كه
استعداد پرورش گل و گياه را دارند، نيز انجام خواهد گرفت. در ضمن در چند سال اخير اعتبارات
ارزي در اختيار صادركنندگان و توليدكنندگان قرار گرفته است تا با وارد كردن اندامهاي
گياهي بتوانند محصولات قابل قبول بازارهاي خارجي توليد كنند و سپس آن را صادر
نمايند. بخش عمده واردات در اين
زمينه بذر، پياز گل و ساير اندامهاي گل بوده است. پرداخت اين وام با ديد صادراتگرايي
صورت گرفت، اما امروز به دليل آنكه دولت وام ارزي پرداخت نميكند، با مجوزهايي كه
به توليدكنندگان و صادركنندگان داده ميشود، ميتوانند با ارز آزاد نسبت به وارد
كردن اندامهاي گياهي اقدام نمايند. در چند سال اخير
اعتبارات ارزي اندكي در اختيار صادركنندگان و توليدكنندگان گل و گياهان زينتي قرار
گرفته است تا با وارد كردن اندامهاي گياهي بتوانند محصولات قابل قبول بازارهاي
خارجي را توليد كنند. n گردش مالي گل و گياه در سطح جهان سالانه چه
ميزان است؟ مردم كشورهاي مختلف جهان گل و گياهان تزييني را سمبل شادي و
خوشحالي ميدانند و علاقه فراواني به خريد آن دارند. براي مثال هلند سالانه
5/3 ميليارد دلار گل و گياهان تزييني صادر و آلمان سالانه 2 ميليارد دلار گل و
گياه وارد ميكند. گردش مالي گل و گياه در سطح جهان متجاوز از 100 ميليارد دلار در
سال است. n آيا ايران از نظر پرورش و صادرات گل و گياهان
زينتي ميتواند در بازارهاي جهاني حرفي براي گفتن داشته باشد؟ از آنجا كه در ايران نيروي كارگر ارزانقيمت و آفتاب مجاني وجود
دارد، زمينههاي لازم براي پرورش گل و گياه وجود دارد و به راحتي امكانپذير است.
چنانچه از چنين امكانات خدادادي استفاده مطلوب صورت گيرد، خارجيان در ايران سرمايهگذاري
خواهند كرد و ايران قادر خواهد شد در بازارهاي جهاني بهطور جدي به رقابت بپردازد. امروزه در كشورهاي چين،
سنگاپور، نيجريه و كلمبيا سرمايهگذاريهاي خارجي هنگفتي انجام شده است. در ايران
ظرفيتهاي لازم براي پرورش گل و گياه وجود دارد و با استفاده از آنها ميتوان
صادرات گل و گياه را به 200 ميليون دلار در سال افزايش داد. اين امر با برنامهريزي
دقيق و همهجانبه در يك مقطع زماني 2 تا 3 سال امكانپذير است. استعداد و ظرفيتهاي
لازم و نيز توانمندي براي افزايش صادرات گل و گياه تا سطح 200 ميليون دلار در سال
در ايران وجود دارد، اما از اين امكانات تاكنون استفاده نشده است. n آيا فناوري روز براي خشك كردن گل و گياهان
تزييني در ايران وجود دارد؟ توليد گل و گياهان خشك فناوري پيچيدهاي ندارد. در ايران و به
ويژه در اصفهان چندين شركت بخش خصوصي گلهاي مختلف را از دامنه كوهها و گلخانهها
جمعآوري و با فعل و انفعالات شيميايي كه روي ان انجام ميدهند، خشك و صادر ميكنند.
البته بسياري از گياهان نياز به عمليات خشك كردن ندارند و خودشان بهطور طبيعي خشك
ميباشند. اين رشته توليد داراي تقاضاي بالا و اشتغالزايي زيادي است. امكانات توليد گل و گياه
در ايران بسيار و تقاضا براي محصولات آن نيز زياد است. بازار گل و گياه خشك
ايران به طور عمده كشورهاي حاشيه جنوبي خليج فارس و شمار محدودي از كشورهاي
اروپايي ميباشند. n وضعيت پرورش گل و گياهان زينتي در مناطق
گرمسيري ايران چگونه است؟ پرورش گل و گياهان زينتي در مناطق گرمسيري وضعيت خوبي دارد. پرورشدهندگان
گل در استانهاي خوزستان (دزفول) و هرمزگان فعال ميباشند. اين دفتر درصدد است يك
پايانه صادراتي گل و گياهان در دزفول احداث كند تا از آنجا گل و گياهان پرورش يافته
در دزفول، اهواز و شوشتر به خارج صادر شود. در فصول سرد سال، گل و
گياه در اين مناطق پرورش داده ميشود. بهطور كلي وجود آب و هواي چهار فصل در
ايران سبب ميشود كه قيمت تمام شده پرورش گل و گياه در كشور پايين بيايد، زيرا از
مواهب طبيعي ميتوان بيشترين سود را بهدست آورد. در كشورهاي اروپايي در
ايام عيد كريسمس، گل و گياهان زينتي را نميتوان در فضاي باز پرورش داد و پرورش
اين گونه محصولات در فضاي بسته مخارج هنگفتي دارد. اما پرورش گل و گياه در فصول
مختلف به ويژه در زمستان در نقاط مختلف ايران از جمله خوزستان و هرمزگان امكانپذير
است و هزينه بسيار پاييني دارد. n مشكلات گل و گياه توليدي ايران از نظر
بهداشتي، تنوع و قرنطينهاي چيست؟ تنوع گل و گياه در بازارهاي جهاني هر روز فرق ميكند. براي مثال
خريداران براي شش ماه روي يك رنگ گل با شكل و قيافه خاصي متمركز ميشوند. محققان و
توليدكنندگان كه كار اصلي آنها اصلاح نژاد است، بيدرنگ روي گلهايي با شاخهها،
بو، گلبرگ و شكل ظاهري خاص كه مصرفكنندگان ميپسندند، به فعاليت ميپردازند و به
نتيجه قابل قبول ميرسند. در ايران زمينههاي
تحقيقاتي زياد است، اما متأسفانه تاكنون براي تحقيقات روي گل و گياه زينتي كار
چنداني انجام نشده است. چنين مشكلي باعث شده گل و گياه تزييني ايران نتواند مطابق
با نياز روز بازار حركت كند و رقابت بيمعنا باشد. از اين جهت است كه گل و
گياهان تزييني ايران استاندارد نيست و مطابق با سليقه و نياز جهاني نميباشد. اكثر
بذور اصلاح شده گياهان از خارج وارد ميشود و توليد گلهاي استاندارد انجام ميشود،
اما روي بذور ايراني، فعاليتهاي اصلاحي و تحقيقاتي انجام نميشود. گلهاي ايراني
با استانداردهاي روز مطابقت ندارد. از نظر توليد خاك «پيتماس»
كه بستر نگهداري گل است و مطابق با استانداردهاي اروپايي ميباشد، نيز مشكلاتي در
ايران وجود دارد. خاك «پيتماس» به علت
عدم آلودگي مطابق با استاندارد جهاني بوده و براي صادرات قابل قبول بازارهاي جهاني
ميباشد. اروپاييان براي پرورش گل فقط اين نوع خاك را قبول دارند، اما هنوز در
ايران به اندازه كافي قابل توليد نيست. وزارت صنايع و معادن هماينك
در حال بررسي است تا خاك «پيتماس» را به ويژه در مناطق شمال توليد كنند. خريداران خارجي هر گاه بدانند گل و
گياهان زينتي ايران در بستر خاك «پيتماس» پرورش يافته است، فوري آن محموله را
خريداري ميكنند. اما اگر بدانند پرورش گل و گياه در خاكهاي بومي ايران صورت
گرفته است، متأسفانه به دليل آلودگي و بيماريها و آفاتي كه در آن گل و گياه موجود
است، بهراحتي آن را خريداري نميكنند. n گل و گياهان زينتي ايران در چه مناطقي از
كشور پرورش مييابند؟ بهترين نقاط توليد گلها و گياهان زينتي به نسبت اهميت عبارتند
از؛ استان تهران (توليد گلهاي شاخه بريده، گياهان آپارتماني)، مركزي (شهرستانهاي
خمين و محلات در زمينه توليد گلهاي شاخه بريده مانند مريم و رز) و استان خوزستان
(بهويژه شهرستان دزفول). n آيا پرورش گل و گياه ايران هنوز به حالت سنتي
است؟ در زمينه گل و گياهان تزييني، ايران از فناوري و دانش دنيا فاصله
زيادي دارد. هنوز گلخانههاي ايران كه ميزان آن
به حدود 3200 تا 3300 هكتار ميرسد، بهطور عمده از پلاستيك و چوب است. تأسيسات تعبيه شده در اين گلخانهها
به صورت سنتي است و با استانداردهاي صنعت گل و گياهان تزييني در جهان همخواني
ندارد. البته توليدكنندگان ترغيب شدهاند
كه پرورش گل و گياه را به حالت صنعتي درآورند. با گفتوگو و ارتباطاتي كه با
خارجيان به ويژه هلنديها دارند، تمايل دارند كه فناوري و دانش پرورش و توليد گل و
گياه را از آنان دريافت دارند. اين حركت نياز به سرمايهگذاري دارد. n گل و گياهان زينتي ايران به كدام مناطق جهان
صادر شده است؟ آخرين آمار منتشره از سوي دفتر نشان ميدهد 78 درصد صادرات گل و
گياهان زينتي ايران به كشورهاي حاشيه جنوبي خليج فارس،18 درصد آن به كشورهاي آسياي
ميانه و 4/3 درصد به كشورهاي مختلف اروپايي صورت گرفته است. همچنين كشورهاي تونس، كنگو و
استراليا نيز مقدار كمي از گل و گياهان زينتي ايران را خريداري كردهاند. n صادرات گل و گياهان زينتي چقدر ارز براي كشور تحصيل كرده است؟ در آمار گمرك ارزش صادرات گل و گياهان زينتي ايران بر اساس نرخ
پيمان ارزي در سال 1378 حدود 1756 كيلوگرم گل و گياهان زينتي به ارزش يك ميليون و
374 هزار دلار صادر شده است. چنانچه بخواهيم ميزان ارزش واقعي
صادرات گل و گياهان زينتي در سال 1378 را محاسبه كنيم، مبلغ ارزي ياد شده بايد 4
تا 5 برابر شود. n رقباي گل و گياه ايران در بازارهاي جهاني چه
كشورهايي هستند؟ در وضعيت كنوني نميتوان گفت گل و گياه ايران در بازارهاي جهاني
داراي رقيب است. ميزان صادرات كشورهاي عمده صادركنندة گل و گياه در سطح جهان به
حدي با ايران فاصله دارند كه ايران نميتواند براي آنان تهديدي باشد. صادرات گل و گياه ايران حداكثر
سالانه 5 ميليون دلار است كه با اين ميزان صادرات رقابت معنايي ندارد. كشورهايي چون نيجريه، كلمبيا، مالزي
و چين از كشورهايي هستند كه سرمايهداران اروپايي و آمريكايي را به خود جلب كردهاند
و از سرمايهگذاري آنها استفاده چشمگيري ميبرند، زيرا سطح اشتغال، صادرات و
درآمدهاي ارزيشان افزايش زيادي پيدا كرده است. متأسفانه در ايران با موانع موجود
هنوز انگيزهاي براي جذب سرمايهگذاران خارجي وجود ندارد. n چرا بخش خصوصي ايران در زمينه پرورش گل و
گياه مطابق استانداردهاي جهاني سرمايهگذاري نميكند؟ بخش خصوصي ايران انگيزههاي لازم را براي توليد و پرورش گل و گياه
باب بازارهاي جهاني ندارد. همانطور كه گفته شد، دولت با تغيير
بينش در بخش كشاورزي، اهميت دادن به باغباني و ايجاد تسهيلات در اين زمينه، ميتواند
چنين انگيزهاي را ايجاد كند. البته محدوديتهاي منابع اعتباري
دولت، باعث ميشود دولت نتواند آنطور كه بايد تسهيلات لازم را براي بخش گل و گياه
فراهم آورد و در اين زمينه يارانه پرداخت كند. البته بهترين طريقه آن است كه دولت
در يك مدت محدود توليدكنندگان گل و گياهان تزييني را همراهي كند و تسهيلات لازم را
در اختيار آنان قرار دهد تا روي پاي خود بايستند. اگر دولت مشكلات امنيت سرمايهگذاري
خارجي، بيمه، گمرك، حملونقل و بازاريابي را مرتفع سازد، سرمايهگذاري خارجي به
سوي اين رشته جلب خواهد شد و ارتباطات تجاري و صادرات رونق چشمگيري خواهد يافت. n به توليدكنندگان و پرورشدهندگان گل و گياه
چه توصيهاي داريد؟ توليدكنندگان بايد فناوري توليد گل و گياه را بالا ببرند و به سوي
صنعتي شدن در اين رشته گام بردارند. امروزه گل و گياه ايران در گلخانههاي
سنتي كه با پلاستيك و چوب احداث شده است، پرورش مييابد. اين نوع گلخانه با يك وزش
باد خسارت ميبيند، در نتيجه بايد فناوري توليد بالا برود و گلخانههاي مدرن و
متناسب با آب و هواي منطقه كشور احداث شود و در اين گونه گلخانهها تأسيسات
گرمايشي، سرمايشي و رطوبتي مطابق با استانداردهاي بينالمللي تعبيه شود. چنين گلخانههايي بازده توليد را
بالا ميبرد و با افزايش توليد، هزينههاي تمامشده، كاهش مييابد و در پي آن
صادرات افزايش مييابد. البته سرمايهگذاران در زمينه پرورش
گل و گياه ميدانند كه بايد چنين سرمايهگذاري را انجام دهند، اما نياز به تسهيلات
دولتي دارند كه در اين زمينه تا كنون مشكلاتي وجود داشته است. n براي دستيابي به بازارهاي جديد گل و گياه چه
توصيههايي داريد؟ در درجه اول بايد كيفيت محصولات توليدي را بالا برد. گل و گياهان
تزييني ايران بايد به درجهاي از كيفيت برسد كه بتواند در بازارهاي جهاني به رقابت
برخيزد. تا كيفيت و كميت گل در ايران افزايش
نيابد، به دنبال بازار جديد رفتن، امري بيهوده است. تقاضاي گل در جهان بسيار بالا است،
آنچه مهم است، عرضه گل و گياه مطابق با استانداردهاي جهاني و رعايت سليقه مشتريان
ميباشد. خريداران گل در سراسر جهان به دنبال تنوع گل هستند و ايران در زمينه
توليد گلهاي متنوع و باب بازارهاي جهاني با مشكل روبهرو است، در نتيجه نبايد به
دنبال بازارهاي جديد برود. در ايران يك صادركنندة گل و گياه
نميتواند مطابق زمانبندي تضميني به صادرات بپردازد. به ديگر سخن صادركننده قادر
به تضمين زمانبندي نيست، در نتيجه ايجاد بازار جديد بدون معنا است. براي دستيابي به بازارهاي جديد،
بايد ابتدا گلخانه مدرن ايجاد كرد و با به كارگيري سيستم آبياري صحيح و سرمايهگذاري
در بخش عمليات بعد از برداشت، از جمله بستهبندي و حملونقل، گره توسعه صادرات در
بخش گل و گياهان زينتي را گشود. متعاقب رفع اين گونه مشكلات حضور در
نمايشگاههاي بينالمللي و معرفي محصولات گياهي و گلهاي پرورشي ايران، همچنين
فعاليت نمايندگيهاي ايران در خارج از كشور و معرفي توليدات ايران در شبكه
اينترنت، صادركنندگان را در به دست آوردن بازارهاي جديد گل و گياه ياري ميدهد. n آيا براي معرفي هر چه بيشتر گل و گياهان
زينتي به بازارهاي جهاني نياز به تبليغات وجود دارد؟ ابتدا بايد موانع توليد را برطرف كرد و بتوان به توليد انبوه
رسيد، آنگاه شروع به تبليغات كرد. هم اينك گل و گياه ايران مشتريان
خود را دارد، اما به دليل آنكه توليد به صورت سنتي است و زمانبندي براي تحويل گل
و گياهان به هيچ طريقي امكانپذير نيست، چگونه ميتوان تبليغ كرد. n به نظر شما بهترين راه تبليغ گل و گياه چيست؟ من معتقدم ايجاد نمايشگاههاي دايمي و فصلي در ايران و در كشورهاي
واردكننده گل و گياه بهترين راه تبليغ اين محصول باغي است. حضور در اين نمايشگاهها، دانش
توليدكنندگان و صادركنندگان را بالا ميبرد و آنان را با جريانات روز اين رشته
آشنا ميسازد. معرفي محصولات از طريق اينترنت،
استفاده از بروشورهاي تبليغاتي و هداياي شكيل در بستهبنديهاي زيبا در پروازهاي
خارجي و نمايشگاه از جمله تبليغات مؤثر در اين زمينه است. البته متأسفانه
صادركنندگان ايراني گل و گياه در اين زمينه ضعيف هستند و روي بستهبندي سرمايهگذاري
كمي صورت گرفته است. قرار است در سال 2002 نمايشگاه
تخصصي گل و گياه در هلند برگزار شود. بر اساس سياست دفتر گل و گياهان زينتي،
دارويي، قارچهاي خوراكي و زعفران، بخش خصوصي ايران براي شركت در اين نمايشگاه
تشويق و ترغيب ميشود. | ||||||||||||||||||||||||||||||