بيش از 3 ميليارد دلار گل و گياه
در جهان مبادله ميشود
اشاره: در فرآيند جهاني شدن اقتصاد و تجارت، افزايش سهم در تجارت از
طريق رشد صادرات به بازارهاي بينالمللي يكي از اهداف مهم اقتصادي كشورهاي مختلف
ميباشد كه پويايي رشد و توسعه اقتصاد ملي را به دنبال دارد. تلاش براي نفوذ در
بازارهاي قابل دسترس، مهمترين بخش فعاليت بنگاههاي اقتصادي را تشكيل ميدهد و
كشورهايي كه بتوانند بازارهاي مصرف را به خوبي شناسايي و پايگاههاي توليدي -
صادراتي خود را تقويت كنند، بهطور قطع ميتوانند سهم روزافزوني در تجارت جهاني
بهدست آورند. يكي از بازارهاي پرتحرك در تجارت بينالمللي، بازار گل و گياه
است كه سالانه بيش از چند ميليارد دلار انواع گل و گياه در آن مبادله ميگردد. به
دست آوردن سهم مناسب از اين بازار ميتواند در تحرك اقتصادي كشورهاي صادركننده نقش
مهمي ايفا كند. در اين مقاله به بررسي وضعيت تجارت جهاني گل و گياه و
كشورهاي عمده فعال در اين تجارت (از بعد صادرات و واردات) ميپردازيم. كشورهاي
اروپايي از حدود يك قرن پيش تلاش جدي در خصوص توليد و تجارت گل و گياه آغاز كردند. براساس آمارهاي
موجود، آمريكا، هلند، ژاپن و ايتاليا در سال 1993 حدود 63 درصد توليد جهاني گلهاي
گلداني را به خود اختصاص دادند. در همين حال چهارده كشور جهان با عرضه 50 ميليارد
شاخه گل به بازارهاي مصرف، بخش عمده توليد و تجارت گلهاي شاخهاي را در اين سال به
خود اختصاص دادند. براي دستيابي
به بازارهاي جديد، نمايشگاههاي گوناگون گل و گياه هر ساله در جهان برگزار ميشود
كه نهتنها توجه دستاندركاران توليد و تجارت گلها و گياهان به خود را جلب ميكند،
بلكه استقبال عمومي مردم را به دنبال دارد. بر اساس
اطلاعات دريافتي از شبكههاي اطلاعرساني رايانهاي، شش كشور عمده صادركننده
گياهان تزييني عبارتند از: آمريكا، هند، چين، آفريقاي جنوبي، هلند و فيليپين. سهم
هر يك از اين كشورها در بازار جهاني در سال 1997 به ترتيب 68/25، 59/20، 55/8،
98/6، 74/3 و 5/3 درصد بود. در همين حال
بازارهاي عمده براي اين كشورها، اتحاديه اروپا، آمريكا، مكزيك، كانادا، ژاپن،
سوييس، لهستان و فدراسيون روسيه بودهاند. (امريكا هم در زمينه صادرات و هم در
بخش واردات گياهان تزييني، بازار مهمي است.) تقريبأ 71/36
درصد صادرات گياهان تزييني جهان در سال 1997 در بازار اتحاديه اروپا جذب شد و پس
از آن آمريكا با 27/22 درصد، مكزيك با 20 درصد، كانادا با 75/4 درصد، ژاپن با 47/4
درصد، سوييس با 86/2 درصد، لهستان با 75/1 درصد و روسيه با 03/1 درصد قرار
داشتند كه بازارهاي عمده خريدار گياهان تزييني بودند. البته در فهرست واردكننده
اين نوع گياهان نام كشورهاي هنگكنگ، اسلواكي، نروژ، عربستان سعودي، تايلند،
مجارستان، مالزي، چين، برزيل، سريلانكا، كره جنوبي، استراليا، اسراييل، آرژانتين
و... نيز به چشم ميخورند كه در رديفهاي بعدي قرار دارند و از بازارهاي قابل
گسترش و نفوذ تلقي ميشوند. ارزش واردات
گياهان تزييني اتحاديه اروپا در 1997 حدود 34 ميليون دلار بود كه نسبت به رقم 3/33
ميليون دلار سال ماقبل رشد ناچيزي داشت، اما در مقايسه با ارزش واردات 7/21 ميليون
دلاري سال 1993 به ميزان 6/56 درصد رشد داشت. ارزش واردات گياهان تزييني مكزيك در
فاصله سالهاي 96-1993 نزديك به سه برابر شد و از حدود 7 ميليون دلار به 5/18
ميليون دلار رسيد. ارزش واردات گياهان تزييني مكزيك در سال 1994 به ميزان 6/10
ميليون دلار و در سال 1995 بيش از 18 ميليون دلار ثبت شد. (ارزش واردات گياهان
تزييني مكزيك در سال 1997 اعلام نشده است.) در همين حال
واردات گياهان تزييني كانادا از 9/2 ميليون دلار در سال 1993 به 4/4 ميليون دلار
در سال 1997 و ارزش واردات ژاپن در اين زمينه از 6/2 به 1/4 ميليون دلار در همين
مدت افزايش يافت. سوييس نيز در سال 1997 گياهان تزييني به ارزش 6/2 ميليون دلار
وارد كرد كه از سطح واردات 2/3 ميليون دلاري سال قبل كمتر، ليكن از 5/2 ميليون
دلار سال 1993 بيشتر بود. در بخش گل و
غنچه گل بريده شده براي زينت به صورت تازه، بازار جهاني وسيعي در اختيار كشورهاي
صادركننده گلهاي شاخهاي ميباشد. تنها در سال 1997 بيش از 8/1 ميليارد دلار گل
شاخهاي در ميان كشورهاي جهان مبادله شد. كلمبيا، هلند، اكوادور، اسراييل، كنيا و
تايلند شش كشور عمده صادركننده گل شاخهاي در اين سال بودند. سهم كلمبيا در بازار
جهاني گلهاي بريده شده به 44/33 درصد، هلند به 85/15 درصد، اكوادور به 82/9 درصد،
اسراييل به 28/9، كنيا به 57/6 درصد و تايلند به 45/3 درصد رسيد. آمريكا با
واردات 52/40 درصد از واردات جهاني گلهاي شاخهاي، عمدهترين واردكننده گلهاي شاخهاي
بود. پس از آن اتحاديه اروپا با 2/32 درصد، سوييس با 1/8 درصد، ژاپن با 8/7 درصد،
اسلواكي و هنگكنك هر يك با يك درصد ارزش واردات گلهاي شاخهاي، بازارهاي عمدهاي
براي صادركنندگان گلهاي شاخهاي بودند. در فهرست واردكنندگان گلهاي شاخهاي،
همچنين كشورهاي سنگاپور، آرژانتين، استراليا، لهستان، برزيل، مجارستان، عمان،
عربستان سعودي، تايلند، چين و كره جنوبي نيز به چشم ميخورند كه ارزش واردات آنها
كمتر از يك درصد واردات جهاني گلهاي شاخهاي است. ارزش واردات
گلهاي شاخهاي آمريكا در سال 1997 به 4/732 ميليون دلار، اتحاديه اروپا به 3/582
ميليون دلار، سوييس به 147 ميليون دلار، ژاپن به 8/140 ميليون دلار، كانادا به
7/51 ميليون دلار، نروژ به 28 ميليون دلار، روسيه به 2/25 ميليون دلار، اسلواكي به
5/18 ميليون دلار و هنگكنگ به 18 ميليون دلار رسيد. ارزش واردات
گلهاي شاخهاي آمريكا از سطح 4/456 ميليون دلار در سال 1993 به 3/503 ميليون دلار
در سال 1994 و سپس به 4/604 ميليون دلار در سال 1995 و 8/679 ميليون دلار در سال
1996 افزايش يافت. روند واردات گلهاي شاخهاي آمريكا در سالهاي 97-1993 همواره سير
صعودي داشت. ارزش واردات
گلهاي شاخهاي اتحاديه اروپا نيز تا سال 1996 سير صعودي داشت و از 8/417 ميليون
دلار در سال 1993 به حداكثر 9/601 ميليون دلار در سال 1996 رسيد، اما در سال 1997
اندكي كاهش داشت. واردات سوييس
از 131 ميليون دلار در سال 1993 با سير صعودي به حدود 170 ميليون دلار در سال 1996
افزايش يافت، اما در سال 1997 با كاهش روبهرو شد و به 147 ميليون دلار رسيد. در خصوص واردات
ژاپن نيز آمارهاي منتشره نشان ميدهد كه سير صعودي تا سال 1995 تداوم داشت و ارزش
واردات گلهاي شاخهاي اين كشور از حدود 155 ميليون دلار در سال 1993 به حداكثر
8/211 ميليون دلار در سال 1995 رسيد. اما پس از آن تنزل يافت و به 1/166 ميليون
دلار در سال 1996 و سپس به 7/140 ميليون دلار در سال 1997 رسيد. از جنبة مقداري
واردات گلهاي شاخهاي آمريكا در سال 1994 به حداكثر 6/690 ميليون شاخه گل، اتحاديه
اروپا در سال 1997 به حداكثر 9/130 ميليون شاخه، سوييس در سال 1997 به حداكثر 5/14
ميليون شاخه، استراليا در سال 1997 به حداكثر 26 ميليون شاخه و كانادا در همين سال
به حداكثر 3/14 ميليون شاخه رسيد. علاوه بر
گياهان تزييني و گلهاي شاخهاي، در تجارت جهاني گل و گياه، انواع درختچهها،
نباتات زنده و ريشه آنها، خزهها، قلمههاي ريشه نكرده گياهان و گلها و غنچههاي
خشك و زينت شده نيز مبادله ميگردند. بر اساس
اطلاعات دريافتي از شبكههاي اطلاعرساني رايانهاي در سال 1997 بيش از 74 ميليون دلار
درختچه گل رز در بين كشورها مبادله گرديد. هلند با 32 درصد، آمريكا با 48/13 درصد،
كانادا با 91/8 درصد، لهستان با 6 درصد،اسراييل با 4/5 درصد و آلمان با اختصاص
26/4 درصد از واردات جهاني درختچه رز به خود، سهم بارزي در تجارت جهاني اين گياه
داشتند. در همين حال
بازارهاي عمده واردكننده اين نوع درختچه اكوادور با جذب 4/30 درصد، اتحاديه اروپا
با جذب 4/13 درصد، آمريكا با جذب 26/10 درصد، هند با واردات 4/8 درصد، سوييس با
واردات 6/7 درصد،كانادا با جذب 3/7 درصد، مكزيك با جذب 8/3 درصد، نروژ با جذب 6/3
درصد، ژاپن با جذب 2/2 درصد، مجارستان و تانزانيا هر يك با جذب 3/1 درصد از كل
واردات اين نوع گياهان بازارهاي عمدهاي براي كشورهاي صادركننده بودند. در همين
حال روسيه، كره جنوبي، آرژانتين، چين، تونس و تركيه نيز از بازارهاي روبهرشد
بودند كه سهمي كمتر از يك درصد واردات جهاني اين گياه داشتند. اطلاعات منتشره
نشان ميدهد كه در سال 1997 بيش از 6/42 ميليون دلار انواع درخت، بوته، درختچههاي
پيوندزده از نوعي كه محصول آنها ميوه خوراكي است، در جهان مبادله شد. شش كشور عمده
صادركننده اين نوع گياهان به ترتيب آمريكا با 31/26 درصد سهم، كانادا با 9/21
درصد، هلند با 9/9 درصد، فرانسه با حدود 7 درصد، اسپانيا با 2/4 درصد و ايتاليا با
6/2 درصد سهم در تجارت جهاني اين گياهان، از فعالان اين بازار بودند. در همين حال،
آمريكا خود بازار بزرگي براي واردات اين گياهان بود و حدود 2/24 درصد واردات جهاني
آن را جذب كرد. پس از آمريكا، كانادا با 16/16 درصد، مكزيك با 10 درصد، اتحاديه
اروپا با 7/7 درصد، آرژانتين با 5 درصد،سوييس با 6/4 درصد، مراكش با 3/4 درصد،
تايلند و عربستان سعودي هر يك با جذب 3/3 درصد، اسلواكي و هنگكنگ هر يك با 6/2
درصد و مجارستان با جذب 2 درصد واردات جهاني اين نوع گياهان بازارهاي هدف براي
صادركنندگان بودند. كشورهايي نظير
روسيه، چين، سنگاپور، نيكاراگوئه، اكوادور، گواتمالا، استراليا، شيلي و كلمبيا نيز
از بازارهاي واردكننده اين گياهان هستند، اما سهمي كمتر از 2 درصد كل واردات جهاني
دارند. اطلاعات منتشره
نشان ميدهند كه ارزش واردات انواع نباتات زنده و ريشه آنها (كه در تعرفههاي درخت
و درختچه، گياهان تزييني و گلهاي بريده شده نيامده است)، نيز در بازارهاي جهاني
مبادله ميشوند و در سال 1993 بيش از 13 ميليون دلار از آنها در فرآيند تجارت قرار
داشت. كشورهاي عمده صادركننده اين نوع نباتات هلند با 9/22 درصد سهم در تجارت
جهاني، تايلند با 8/14 درصد، ايتاليا با 6/6 درصد، هنگكنگ با حدود 6 درصد،
كاستاريكا با 8/5 درصد و آمريكا با 3/5 درصد سهم بازار ميباشند. بازارهاي عمده
وارداتي براي اين محصولات شامل تايوان با جذب 5/31 درصد، مالزي با 5/19 درصد، تونس با 4/12 درصد،
مراكش با 2/11 درصد، فيليپين با 6 درصد، آفريقاي جنوبي با حدود 6 درصد، عربستان
سعودي و تايلند هر يك با 25/3 درصد، ساحلعاج با 2 درصد و سريلانكا و ترينيداد هر
يك با جذب بيش از يك درصد واردات جهاني اين نوع نباتات، بازارهاي اصلي بودند. مطالعه آمارهاي
مربوطه همچنين نشان ميدهد كه در سال 1997 حدود 5/13 ميليون دلار خزه و دواله براي
زينت به صورت تازه و خشك در بين كشورهاي جهان مبادله شده است. صادركنندگان
عمده اين گياهان كانادا، نروژ، چين، نيوزيلند، آمريكا و هلند بودند كه سهم آنها در
بازار به ترتيب 1/16، 6/11، 7/10، 4/10، 7/9 و 6/7 درصد بود. در همين حال بازارهاي
عمده خريدار اين گياهان اتحاديه اروپا با سهم 7/21 درصد، آمريكا با 1/14 درصد،
مكزيك با 14 درصد، چين با 13 درصد، كره جنوبي با 7/6 درصد و كانادا با حدود 5 درصد
واردات جهاني بودند. ارزش واردات
قلمههاي ريشه نكرده و پيوندها در سال 1997 به 9/117 هزار دلار رسيد. كشورهاي عمده
صادركننده اين قلمهها و پيوندها، كاستاريكا، اسراييل، هلند، گواتمالا، آمريكا و
كنيا بودند و خريداران عمده نيز اتحاديه اروپا، آمريكا، ژاپن، كانادا، كلمبيا، سوييس،
مراكش و چين بودند. بررسيهاي
آماري نشان ميدهد كه بخش عمده تجارت گل مربوط به گلهاي بريده شده (شاخهاي) است
كه تجارتي بيش از 2 ميليارد دلار در سالهاي اخير دارد. بازارهاي عمده جذب گلهاي
شاخهاي آمريكا، اتحاديه اروپا، ژاپن و كانادا ميباشند. اين بررسيها نشان ميدهد
كه كشورهاي داراي درآمد سرانه بالاتر در واقع خريداران عمده گلهاي شاخهاي ميباشند. برخي كشورها
نظير هلند در واقع بازار تبادل گل در جهان محسوب ميشوند و به واردات گلها و
گياهان تزييني و صادرات مجدد آنها به دنيا مبادرت ميورزند. هلند نهتنها گلها و
گياهان پرورش يافته در كشورش را صادر ميكند، بلكه به صدور گلهاي وارداتي از
ديگر كشورها نيز ميپردازد و از اين راه درآمد قابلتوجهي كسب ميكند. پس از هلند،
كلمبيا دومين توليدكننده عمده گلها و گياهان تزييني است. اسراييل، ايتاليا،
اسپانيا و كنيا نيز از صادركنندگان عمده ميباشند. بررسيهاي
آماري نشان ميدهد كه ارزش صادرات جهاني گلهاي شاخه بريده تازه و خشك در فاصله سالهاي
1991 تا 1995 بين 3 تا 7/3 ميليارد دلار بود و هلند با صدور 1/2 ميليارد دلار از
7/3 ميليارد دلار ارزش تجارت جهاني در واقع 5/56 درصد سهم بازار را در اختيار
داشت. ارزش صادرات گلهاي بريده تازه و خشك هلند در فاصله سالهاي 95-1991 بين 7/1
تا 4/2 ميليارد دلار ثبت شده است. كلمبيا با 1/14
درصد سهم بازار در سال 1995 معادل 525 ميليون دلار گل بريده (تازه و خشك) صادر كرد.
ميخك، داوودي و رز بخش عمده گلهاي صادراتي اين كشور را تشكيل ميداد. در زمينه
صادرات گل اركيده، تايلند سهم بسزايي در تجارت جهاني دارد و اين كشور توانست در
سال 1995 حدود 5/80 ميليون دلار انواع گل از جمله اركيده به جهان صادر كند. اكوادور در
زمينه صدور رز، ژيپسوفيلا، ميخك و داوودي به ويژه به بازار آمريكاي شمالي فعال
است. بررسيهاي
آماري نشان ميدهد كه گل رز شاخهاي، ميخك، داوودي، اركيده و گلايل بيشترين گلهايي
بودهاند كه در سال 1995 به بازارهاي جهاني عرضه شدند. ارزش صادرات
جهاني رز در اين سال به 4/791 ميليون دلار، ميخك به 5/515 ميليون دلار، داوودي به
8/321 ميليون دلار، اركيده به 8/55 ميليون دلار، گلايل به 1/11 ميليون دلار و ساير
گلهاي بريده شده به حدود 7/1 ميليارد دلار رسيد. اين بررسي نشان
ميدهد كه آلمان با واردات 3/1 ميليارد دلار انواع گلهاي شاخه بريده، آمريكا با
واردات 4/716 ميليون دلار، انگليس با 7/406 ميليون دلار، فرانسه با 9/394 ميليون
دلار و هلند با 3/360 ميليون دلار، بازارهاي عمده براي جذب گلهاي صادراتي كشورهاي
عرضهكننده بودند. نمايشگاههاي
بينالمللي گل و گياه كه در گوشه و كنار جهان برگزار ميشود و توجه جهانيان را به
خود جلب ميكند، مراكز عمده بازاريابي گل و گياهان ميباشند. نمايشگاههاي معتبر
عبارتند از: يوروفلورا، نمايشگاه بينالمللي گياهان و تجهيزات فني پرورش گياه در
آلمان، نمايشگاه بلونس و فلنزن در انگليس، نمايشگاه باغ و گل در اتريش، سيب فلاور
در روسيه، نمايشگاه ماشينآلات كشاورزي - توليدات كشاورزي گل و درختكاري در هلند،
نمايشگاه كشاورزي و گياهكاري كيف در اكراين و نمايشگاه بهاره گل در بلغارستان. نمايشگاه
يوروفلاور هر پنج سال يك بار در جنوا ايتاليا برگزار ميشود و در آينده نزديك (21
آوريل تا اول مه 2001) برگزار خواهد شد. برقراري ارتباط با اين نمايشگاه با نشانيهاي
ذيل ميسر است: 3017 Emte Autonomo Fiera
Internazionale di Genova Street Piazzale
J.F. Kennedy, ZIP/City
I-16129 Genua Italy Phone: 3910 53 911 Fax: 39 10 53 270 http://www.
fiera.ge.it نمايشگاه فلوركس كه در خصوص انواع گلها، كشت و پرورش
آنها و گلهاي شاخه بريده و طراحي باغهاي گل هر سال در بروكسل (بلژيك) برگزار ميشود.
اين نمايشگاه از دوم تا ششم سپتامبر امسال نيز برگزار ميگردد. با اين نمايشگاه به
نشاني ذيل ميتوان ارتباط برقرار كرد: 309 Foires et Salons du
Bruxelles Street Place de Belgique ZIP/City
B-1020 Brussel Phone: 0032 247 70 477 Fax: 00 32 247 70 391 Email: fib@bitf.be http:// www.bfe.be نمايشگاه بينالمللي تجارت تجهيزات فني پرورش گياهان: اين نمايشگاه
هر سال در «اسن» آلمان برپا ميشود. نمايشگاه بعدي از 31 ژانويه تا سوم فوريه 2002
نيز برگزار ميشود. در اين نمايشگاه تجهيزات آبياري، نگهداري درختان، دانههاي گلها
و گياهان، گياهان تزييني خانگي،تجهيزات پرورش گياهان در زير چادر، تجهيزات
سردكننده ويژه پرورش گياهان، ماشينآلات ذخيرهسازي و انبار، انواع گلهاي شاخه
بريده، تجهيزات حمل و نقل ويژه گلها وگياهان و... به نمايش گذارده ميشود. براي
برقراري ارتباط با اين نمايشگاه ميتوان به نشانيهاي ذيل مراجعه كرد: 82 MESSE ESSEN GmbH Street
Norbert Str. 2-4 ZIP/City
D-45131 Essen Germany Phone: +49 (0) 201 72 44-0 Fax: +49 (0) 201 72 44-248 Email: info@messe-essen.de نمايشگاه باغ و گل اين نمايشگاه
هر سال در ماه مارس (دوم تا چهارم مارس) در شهر «ريد» اتريش برگزار ميشود و در آن
انواع گل و تجهيزات موردنياز باغباني عرضه ميگردد. با اين نمايشگاه ميتوان به
نشانيهاي ذيل مراجعه كرد: 965 Rieder Messe Street
Brucknestrasse 39 ZIP/City
A-4910 Ried Austria Phone: 0043
7752 84 01 10 Fax: 0043
7752 84 044 Email: office@riedermesse.at نمايشگاه بينالمللي بازرگاني بذور گياهي و تجهيزات فني سيب اين نمايشگاه
از چهاردهم تا هفدهم اوت سال 2001 ميلادي در شهر «روس» فدراسيون روسيه برگزار ميشود
و در آن انواع گل، بذورگياهي و تجهيزات پرورش گل عرضه ميشود. با اين نمايشگاه ميتوان
به نشاني زير ارتباط برقرار كرد: 1044 The Siberian Fair Street
220/10, Krasny Prospekt ZIP/City
RUS-630049 Novosibirsk Russia Phone: (00 7
3832) 106282 , 269802 Fax: (007
3832) 259845 Email: dukova@sibfair.nsk.su نمايشگاه تجهيزات كشاورزي، توليدات كشاورزي، گلها، باغباني اين نمايشگاه
هر سال در آمستردام هلند در اوايل ماه نوامبر برگزار ميشود و در آن تجهيزات
كشاورزي و باغباني، انواع گل و گياه عرضه ميشود. با اين نمايشگاه به نشاني زير ميتوان
ارتباط برقرار كرد: 409 RAI International Exhibition and Congress
Center Street
Europaplein ZIP/City
NL-1078 GZ Amsterdam Netherlands Phone: 0031
20 54 912 12 Fax: 0031
2064 644 69 Email: mail@rai.nl http:// www.rai.nl نمايشگاه گل بلغارستان در اين
نمايشگاه كه در «پلاوديو» بلغارستان برگزار ميشود، انواع گل و گياه عرضه ميشود.
ارتباط با اين نمايشگاه از راههاي ذيل ممكن است: International
Fair Plovdiv 373
International Fair Plovdiv Street Blvd. Vazrazhdane
37 ZIP/City BG-4003
Plovdiv Bulgaria Phone: 00 359 32 22 30 25 Fax: 00 359 32 26 54 32 Email: | ||||||||||||||||||||||||||||||