 |
|
|||||||
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|||
 |
||||||||
| > ماهنامه بررسيهاي بازرگاني > ماهنامه بررسيهاي بازرگاني شماره 161 |
|
حجم مبادلات تجاري ايران و پاكستان
اشاره:
مناسبات
بازرگاني ميان كشورهاي همسايه به لحاظ نزديكي فاصله و كاهش هزينههاي
حملونقل،نزديكي فرهنگهاي مصرفي دو ملت و سليقة مصرفكنندگان و سهولت كسب اطلاعات و
شناختنيازهاي بازار، از اهميت ويژهاي در تجارت فرامرزي برخوردار است.
بلوكهاي
اقتصادي منطقهاي نيز از بسط و گسترش روزافزون روابط تجاري ميان كشورهايهمسايه و
همجوار شكل گرفتهاند و با رفع موانع تجاري فيمابين توانستهاند به سطح وسيعي از
روابطاقتصادي - بازرگاني دو و چندجانبه دست يابند.
جمهوري
اسلامي ايران و پاكستان نيز دو كشور همسايه، مسلمان و با فرهنگ و آداب و رسوم
وعادات مصرفي نزديك ميباشند كه ميتوانند در چارچوب روابط مسالمتآميز همجواري و
نيزحضور مؤثر در سازمان همكاري اقتصادي (اكو)، مناسبات اقتصادي و بازرگاني
گستردهاي داشتهباشند. دو كشور به لحاظ جمعيتي نيز بازار بزرگي براي يكديگر محسوب
ميشوند. پاكستان با بيش از120 ميليون نفر جمعيت و ايران با جمعيتي افزون بر 62
ميليون نفر، از بازارهاي پرتقاضا در منطقهمحسوب ميشوند. اما روابط تجاري ميان دو
كشور در حال حاضر در سطح مطلوب و متناسب باتوانمنديهاي اقتصاديشان نيست. در
اين مقاله به بررسي روابط تجاري ايران و پاكستان ميپردازيم.
حجم
مبادلات تجاري غيرنفتي ايران و پاكستان در سال 1378 به حدود 74 ميليون
دلار رسيد كه نسبتبه رقم ثبتشده براي سال 1377 (به ميزان 8/62 ميليون
دلار) بيش از 16 درصد افزايش داشت. با وجودرشد مناسبات بازرگاني ميان دو
كشور در سال گذشته، حجم مبادلات در حد تواناييهاي اقتصادي وتقاضاي بازار
بزرگ 180 ميليون نفري آنها نميباشد.
رشد
مبادلات تجاري ايران و پاكستان در سال گذشته، با وجود كاهش واردات ايران
از آن كشور رخ داد.ارزش صادرات ايران به پاكستان از 5/35 ميليون دلار در
سال 1377 با 40 درصد افزايش به 50 ميليوندلار در سال گذشته بالغ شد. در
مقابل واردات ايران از پاكستان با 4/12 درصد كاهش از 3/27 به 9/23ميليون
دلار رسيد.
ايران
توانست در سال گذشته كالاهايي در مجموع به وزن 4/196 هزار تن به پاكستان
صادر كند و درمقابل 1/46 هزار تن كالا از اين كشور وارد كند.
مازاد
تراز بازرگاني ايران با پاكستان كه در سال 1377 به ميزان 2/8 ميليون دلار
بود، بر اثر رشدصادرات و كاهش واردات از پاكستان، در سال گذشته به 1/26
ميليون دلار بالغ و بيش از سه برابر شد.
بر
اساس گزارش گمرك جمهوري اسلامي ايران، محصولات كشاورزي و شيميايي،
كالاهاي عمدهصادراتي ايران به پاكستان و برنج، وسايط نقليه آبي و انواع
كاغذ و مقوا از محصولات مهم صادراتي پاكستانبه ايران در سال 1378 بودند.
بر
اساس اين گزارش، در سال گذشته ايران 2/5 هزار تن كشمش به ارزش 3/15
ميليون دلار، 2/20هزار تن نخود به ارزش 2/4 ميليون دلار، 1/2 هزار تن آلوي
خشك به ارزش 6/3 ميليون دلار، 9/15 هزارتن خرما به ارزش 5/3 ميليون دلار،
1/1 هزار تن پسته به ارزش 5/2 ميليون دلار، 581 هزار تن بادامخشك به ارزش
9/1 ميليون دلار، 2/2 هزار تن پليكلرور وينيل به ارزش 8/1 ميليون دلار،
حدود 3 هزارتن تخم گشنيز به ارزش 1/1 ميليون دلار و كالاهاي ديگر به
پاكستان صادر كرد.
واردات
ايران از پاكستان در سال گذشته شامل 7/43 هزار تن برنج به ارزش 7/17
ميليون دلار، 188تن كارتن و مقوا به ارزش 1/1 ميليون دلار، 260 تن نخ با
كمتر از 85 درصد الياف پلياستر به ارزش4/771 هزار دلار، 5/178 تن موتورهاي
پيستوني درونسوز جرقهاي - احتراقي براي وسايل نقليه آبي بهارزش 2/592
هزار دلار، 1/109 تن وسايط نقليه آبي صيادي به ارزش 8/531 هزار دلار، 6/141
تنژلاتين و مشتقات آن به ارزش 320 هزار دلار، 7/49 تن نقرههاي عايق برق
از سراميك به ارزش 274 هزاردلار، 6/91 تن كاغذ و مقواي صمغ زده به ارزش
حدود 250 هزار دلار و كالاهاي ديگر بود.
به
عقيدة كارشناسان بازرگاني، حجم مناسبات اقتصادي و تجاري ايران و پاكستان
با توجه به تنوعكالاهاي موردنياز آنها و حضورشان در سازمان همكاري اقتصادي
(اكو) كه تعرفههاي ترجيحي براي تجارتبين دو كشور قايل ميباشد، بههيچوجه
متناسب نيست. زمينههاي بسياري براي گسترش روابط تجاري مياندو كشور وجود
دارد كه هنوز ناشناخته مانده است. صرفنظر از آنكه ايران ميتواند در صادرات
نفت و گازبه پاكستان (بهويژه از طريق خط لوله) فعاليت درخورتوجهي داشته
باشد، كالاهاي قابل مبادله بسياري دردو كشور توليد ميشود كه ميتواند ميان
آنها با هزينه كمتر (بهويژه از جهت حملونقل) ردوبدل گردد ومناسبات اقتصاديشان
به سهولت از مرز 100 ميليون دلار در سال فراتر رود.