 |
|
|||||||
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|||
 |
||||||||
| > ماهنامه بررسيهاي بازرگاني > ماهنامه بررسيهاي بازرگاني شماره 157 |
|
بازار كويت براي
صدور محصولات
باغي و جاليزي قابل
نفوذ است
اشاره:
بازارهاي صادراتي
براي محصولات غيرنفتي ايران چندان هم دور ازدسترس نيست. اما برخي از اين
بازارها با وجود توانمنديهاي اقتصادي ازدسترس خارج ميشوند و بدون آنكه از
فرصتهاي تجاري بهخوبيبهرهبرداري گردد، مشكل توسعه صادرات غيرنفتي
همچنان باقي ميماند.يكي از بازارهاي
قابل نفوذ به ويژه براي محصولات باغي و جاليزيايران، كويت است كه از
تقاضاي مناسبي برخوردار ميباشد. در حالي كهفاصله ايران تا كويت، چندان
زياد نيست، برخي كشورهاي آمريكاي شمالي وجنوبي، اتحاديه اروپا و... در اين
بازار سهم مناسبي دارند، در حالي كه سهمايران در آن ناچيز است.مقاله حاضر
كه از جديدترين نشريه فروت ورلد اينترنشنال ترجمه وتدوين شده است، بازار
محصولات باغي و جاليزي كويت را مورد ارزيابيقرار داده است. نظر به اهميت
اين بازار و توانايي موجود در اقتصاد ايرانبراي تأمين تقاضاي آن، اين
مقاله از سوي خانم ليلي عمراني ترجمه و تدوينشده است تا مورد استفاده
صادركنندگان كشور قرار گيرد.
با وجود آنكه جنگ
خليج فارس وقصور برخي شهروندان كويتي درمراجعت به كشورشان از عواملي
بودكه بر رونق بازار محصولات باغي وجاليزي كويت تأثير گذاشت، اما ازسال
1991 به بعد سير صعوديواردات اين محصولات همچنان ادامهيافته است.ارزش واردات انواع ميوه و سبزيكويت در سال 1991 به 63 ميليوندلار
رسيد كه در مقايسه با ميانگينواردات اين اقلام در سالهاي89-1987 كه
سالانه بالغ بر 220ميليون دلار بود، كاهش چشمگيريداشت. اما روند صعودي سالهاي
پساز خاتمه جنگ خليج فارس موجبشد كه ميانگين ارزش واردات انواعسبزيها
و ميوهها به كويت از اواخرسالهاي قبل از جنگ فراتر رود و درسال 1999 به
بيش از 300 ميليوندلار بالغ شود.رشد تقاضا براي محصولاتغذايي در كويت تابعي
از رشد جمعيتو توزيع درآمدها در اين كشور است.كويت با حذف تعرفههاي وارداتانواع
ميوه و سبزي در اواسط دهه1990 در عمل پذيراي تجارت آزاداين محصولات شد و
رهنمونهايي رابراي سازمان جهاني تجارت ارايه دادكه در عضويت اين كشور در
سازمانيادشده در آينده مؤثر خواهد بود. درواقع كويت بهترين سابقه درخصوصتجارت
آزاد محصولات باغي وجاليزي را با حذف تعرفه وارداتبراي خود به جا گذاشت.جمعيت
كويت در اواسط دههگذشته بار ديگر افزايش يافت و به2,2 ميليون نفر رسيد كه
بيش از يكميليون نفر آنها را كارگران خارجيشاغل در اين كشور تشكيل ميدهند.توزيع درآمد در كويت نيز از عواملرشد تقاضا براي محصولات غذايياست.
در حال حاضر خانوادههايثروتمند كويتي در مصرف سرانه برخيميوهها و سبزيها
به حد اشباعرسيدهاند و فروشگاههاي كويتي برايفروش برخي اقلام، اقدامات
و تبليغاتجذابي را انجام ميدهند.كارگران خارجي كه در كويتدرآمد به نسبت
مناسبي دارند، با وجودآنكه تلاش ميكنند بخش اعظمدرآمدشان را به كشورهايشانبازگردانند،
در شمار متقاضيانمحصولات باغي و جاليزي بهحسابميآيند.از نظر مصرفكنندگان، بهاي ايناقلام در فروشگاههاي كويتي در
سطحمعقولي است. ميزان تقاضا برايسيب، انواع مركبات، موز و انگورمتناسب با
رشد جمعيت، در حالافزايش است و فروش اقلامي نظيركيوي با تبليغ در ميان
شهروندان كويتيارتباط مستقيم پيدا كرده است. رشدواردات محصولات باغي و جاليزي
دركويت از ميانگين رشد ديگر كالاهايمصرفي بالاتر است و سهم بيشتري درمجموع
واردات اين كشور نسبت بهآنچه در يك دهه گذشته ثبت شد،بهدست آورده است.
عرضهكنندگان
محصولات باغي وجاليزي به بازار كويت
صادرات سيب، گوجهفرنگي،انگور،
خشكبار و گزينه وسيعي ازمحصولات باغي و جاليزي به كويتدر خلال دهه 1990
افزايش يافت وتركيه از تأمينكنندگان اصلي آن بود.تركيه محصولاتي نظير سيب،
كشمش،انجير خشك، برگه زردآلو، بادام،گوجهفرنگي و سبزيهاي بستهبنديشده
به كويت صادر ميكند.
ميانگين سالانه
واردات سيبكويت در خلال سالهاي 1994 تا1998 حدود 23 هزار تن در سال بود.
تركيه، شيلي و لبنان
عرضهكنندگاناصلي آن به كويت بودند. ايران،آفريقاي جنوبي و آمريكا در
اواخر دهه1990 تأمينكنندگان عمده اينمحصول به كويت شدند.
از سوي ديگر، تركيه،
شيلي واتحاديه اروپا صادركننده سالانه حدود12 هزار تن انگور به كويت هستند.
ميانگين سالانه
واردات پرتقال ونارنگي كويت در خلال سالهاي1996 تا 1998 به حدود 22 هزار
تندر سال افزايش يافت. مصر، آفريقايجنوبي، تركيه و لبنان از تأمينكنندگانمهم
اين محصولات بودند.
واردات سالانه انواع
ليمو و عصارهليموترش كويت در خلال سالهاي1996 تا 1998 حدود 12 هزار تنبود
كه بخش اعظم آن از كشورهايعضو اتحاديه اروپا و مصر تأمين شد.
تركيه و عربستان
سعودي بخشعمده واردات گوجهفرنگي كويت را درخلال سالهاي 1994 تا 1998
تأمينكردند كه ميانگين سالانه آن حدود 43هزار تن بود.
اردن منبع مهم
وارداتگوجهفرنگي كويت در اوايل سال1990 بود، ولي پس از سال 1991اين
موقعيت را از دست داد. ميانگينواردات پياز كويت در خلال سالهاي1994-98 به
سالانه حدود 39 هزارتن رسيد.
تركيه، مصر، هند و
اتحاديه اروپااز تأمينكنندگان اصلي آن بودند. پيازبه همراه برنج و به
عنوان يك چاشنيدر اكثر خوراكهاي كويتي مصرفميشود.
تركيه بخش عمده
واردات عدس ولپه كويت را در اواخر دهه 1990تأمين كرد. كويت در ضمن در سالهاياخير
مشتري مهمي براي انواع سبزي وآبميوه كنسروشده بود.
صادرات سيب آمريكا به
كويت درسال 1997 به 3136 تن فزوني يافت،ولي در سال 1998 به 2436 تنكاهش
پيدا كرد.
رقابت از سوي تركيه
و شيلي برايكسب بازار آمريكا در كويت در سال1998 شدت گرفت. صادرات گلابيآمريكا
به كويت از 188 تن در سال1997 به 161 تن در سال 1998تقليل يافت، اما با
وجود كاهشصادرات گلابي آمريكا به كويت،افزايش قيمت آن موجب شد كه ارزشآن
در سطح 123 هزار دلار باقي بماند.
ارزش صادرات محصولاتباغباني
آمريكا به كويت از 10 ميليوندلار در سال 1997 به قريب 13ميليون دلار در سال
1998 رشد يافت.ارزش صادرات انواع سبزي و مواداوليه آمريكا به كويت از 5
ميليون و600 هزار دلار آمريكا در سال 1997به 8 ميليون و 400 هزار دلار
آمريكادر سال 1998 افزايش داشت. ميزانصادرات انواع بادام آمريكا به كويتدر
سال 1998 به ميزان 1 درصدافزايش يافت و به 433 تن و ارزش آنبه 2 ميليون
دلار آمريكا رسيد.
اين مورد بيشتر از
ميزان صادراتكليه انواع ميوه تازه به كويت در سال1998 بود.
كويت قبل از تشديد
رقابت ازسوي ساير تأمينكنندگان در سال1998، يك بازار روبهرشد براي اقلامبسياري
از مواد غذايي كنسروشدهصادراتي آمريكا در خلال سالهاي1992 تا 1997 بود.
فهرست اقلامي كه
نشاندهنده روندصعودي براي فروش كالاهاي ساختآمريكا است، شامل انواع
بادام، هويج،ذرت شيرين منجمد، سيبزمينيسرخكرده منجمد، انواع ميوهكنسروشده
و انواع سبزي كنسروشده ومنجمد است.
ميزان صادرات هويج
تازه آمريكابه كويت در سال 1998 در سطح1068 تن باقي ماند. كويت در سال1998
بازار فروش 271 تني كاهويآمريكايي بود كه ارزش آن بالغ بر 332هزار دلار
بود. اين ميزان بيش از ششبرابر سطح سال 1997 بود.
صادرات ذرت شيرين
منجمدآمريكا به كويت در سال 1998 بهشدت افزايش يافت و به 441 تنرسيد و
ارزش آن بالغ بر 356 هزار تنشد، در حالي كه صادرات سيبزمينيمنجمد دوبرابر
شد و به 370 تن از نظرحجم و از نظر ارزش به 361 هزاردلار رسيد.
احتمال
تغيير جريان تجارتمحصولات باغباني با عربستانسعودي
عربستان سعودي پس از
پايانجنگ خليج فارس در اوايل 1991 بهتأمينكننده مهم يك سري محصولاتباغباني
تبديل شد. اين امر به دليلوفور برداشت اين گونه محصولات ازمزارع عربستان
كه به شيوههاي نوينآبياري ميشوند، و به علاوه به علتتوزيع مواد غذايي
از ذخيرههاي اينكشور بوده است.
عربستان سعودي همچنان
بهصورت تأمينكننده بزرگ خرما،هندوانه و گوجهفرنگي براي كويتباقي ماند.
برخي از انواع سيب،
گلابي، هلو وبادام مرغوب از منطقه توبوك (Tobuk)عربستان
سعودي با كاميونبه كويت وارد ميشود.
با وجود آنكه احتمال
نميرودتوليد داخلي كويت در زمينهمحصولات باغي و جاليزي به حديبرسد كه
قابل صدور به عربستان باشد،اما اين كشور ميتواند به عنوان يكتاجر در عبور
(ترانزيت) اينمحصولات نقش فعالتري پيدا كند.
علت اين امر را بايد
در حذفعوارض و تعرفه واردات اقلام باغبانيو جاليزي به كويت و عوارض
12درصدي واردات اين اقلام به عربستانجستوجو كرد كه زمينه را براي كمكبه
تجارت عبوري (ترانزيت) برايكويت فراهم كرده است.
اين بدان معنا است
كه تجار كويتيميتوانند كالاهايي از جمله غذايكنسرو شده را بدون پرداخت
هيچعوارضي وارد كنند و با برپايي يكبازار بزرگ در نزديكي مرز عربستانسعودي
وارد عمل شوند.
اين امر براي
خريداراني كه ازعربستان بهويژه آنهايي كه از جوبيل(در نزديكي مرز) ميآيند،
جذابخواهد بود.
با اين حال، تجار در
عربستانسعودي كالاهاي باغباني را ازفروشندگان خارجي در حجميوسيعتر از
واردكنندگان كويتيخريداري ميكنند. اين اقدام به آنهااجازه ميدهد كه قيمتهاي
كمتري رانسبت به واردكنندگان كويتي بپردازند.
واردات كويت در زمينهمحصولاتي
كه به سرعت فاسدميشوند، مانند گوجهفرنگي و هلو،براي فروش به مشتريان در
عربستانسعودي، سودده
نخواهد بود.
با اين حال، سود حاصل
ازواردات پسته يا قوطيهاي بادام برايتجار كويتي احتمالا عالي خواهد بود.