 |
|
|||||||
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|||
 |
||||||||
| > ماهنامه بررسيهاي بازرگاني > ماهنامه بررسيهاي بازرگاني شماره 157 |
|
برگزاري
همايش بينالمللي راهكارهاي ايجاد بازار مشترك اسلامي
همايش بينالمللي
راهكارهاي ايجادبازار مشترك اسلامي با حضور آقايمحمد شريعتمداري وزير
بازرگانيجمهوري اسلامي ايران، معاون اقتصاديدبيركل سازمان كنفرانس اسلامي،نماينده
بانك توسعه اسلامي، جمعي ازمعاونان وزارتخانههاي مختلف كشور ونيز
كارشناسان ايراني و خارجي امرتجارت، پژوهشگران و تني چند ازرؤساي اتاقهاي
بازرگاني كشورهاياسلامي در مركز همايشهاي بينالملليصداوسيما برگزار شد.
در اين همايش كه
توسط مؤسسهمطالعات و پژوهشهاي بازرگاني و باهمكاري بانك توسعه اسلامي
برگزارشد، ابتدا آقاي شريعتمداري پيامرييسجمهوري اسلامي ايران را قرائتكرد.
در اين پيام آمده است، اين همايشزماني برگزار ميشود كه از برگزاري سهاجلاس
مهم جهاني يعني مجمع هزار،سران ملل متحد، اجلاس اديان و اجلاسرؤساي قواي
مقننه كشورها مدت زيادينگذشته است و فرصت مغتنمي را برايتأمل در تصميمات
اين مجامع فراهمساخته است. اما مهمترين ويژگي اينهمايش، پرداختن به يكي
از قطعنامههاياجلاس سران كشورهاي عضو سازمانكنفرانس اسلامي در تهران يعني
ايجادبازار مشترك اسلامي است. اين پيشنهادكه تا چندي پيش دستنايافتني مينمود،با
تلاشهايي كه از سوي شما عزيزانصورت گرفته است، به تدريج به واقعيتنزديك
ميشود.
در بخش ديگري از اين
پيام آمدهاست: طي سه سال گذشته كه جمهورياسلامي ايران رياست سازمان
كنفرانساسلامي را برعهده داشته، همواره درجهت نزديكتر نمودن همكاريهاي
بينملتها و كشورهاي مسلمان تلاش كردهاست. با اين اميد كه اين كشورها
بتواننداز تواناييهاي خود كه متأسفانه از آنهابهرهبرداري مناسب و درست به
عملنيامده است، در جهت اعتلا و پيشرفت ودستيابي به جايگاه شايسته خود
درعرصه جهان استفاده كنند. رسيدن به اينهدف مستلزم همكاري صميمانه بينكشورهاي
اسلامي است. اين همكاريهاميتواند جنبههاي مختلفي داشته باشد كهمهمترين
آنها همكاريهاي اقتصادي وبازرگاني است.
در پيام رييسجمهور
آمده است،تجلي بارز اين همگرايي ايجاد بازارمشترك اسلامي است اما نكتهاي
كهبايستي بر آن تأكيد كنيم، اين است كهتجربههاي همگراييهاي منطقهاي
موفقدر جهان و نيز نظريات اقتصادي نشانميدهد، موفقيت در اين جهت در
گرومطالعات جامعالاطراف علمي و توسعهراهكارهاي اجرايي و بالاخره اجرايجدي
آنهاست.
در بخش پاياني اين
پيام آمده است:خوشبختانه سازمان كنفرانس اسلاميبراي پيشبرد اهداف خود در
زمينههايمشابه، نهادهاي لازم را در درون خودايجاد نموده است. نهادهاي
مطالعاتي وتحقيقاتي سبب اعتلاي هر چه بيشتر مقامو موقعيت سازمان كنفرانس
اسلامي درسطح بينالمللي شده است.
رييسجمهوري تصريح
كرده استكه مساعي ما براي شكلگيري بازارمشترك اسلامي بايد داراي دو جنبهباشد.
اول همكاريهاي فكري و معنويو مطالعاتي و تحقيقاتي و دوم ايجاد بسترلازم
اجرايي و پيگيري. جمهورياسلامي ايران آمادگي دارد تا همكاريلازم را با
ديگر كشورها در اين زمينهصورت دهد.
آقاي محمد شريعتمداري
وزيربازرگاني جمهوري اسلامي ايران گفت:يكي از آرزوهاي كشورهاي اسلامي،افزايش
همكاريهاي تجاري و ايجادبازار مشترك اسلامي است.
آقاي محمد شريعتمداري
در حاشيههمايش بينالمللي راهكارهاي ايجادبازار مشترك اسلامي افزود: هر چند
دردورههاي مختلف تشكيل كنفرانس سرانكشورهاي اسلامي بر ايجاد بازار مشتركاسلامي
تأكيد شده است، اما تشكيل اينبازار در اجلاس سران در تهران نيز موردتأكيد
قرار گرفت.
وي گفت: پس از تشكيل
هشتميناجلاس سران كشورهاي اسلامي درتهران، تحقيقات لازم جهت شناساييموانع
موجود بر سر راه تشكيل بازارانجام شد.
وزير بازرگاني اظهار
داشت: بر اساساين تحقيقات مشخص شد حجم مبادلاتبازرگاني ميان كشورهاي
اسلامي تنها 10درصد از كل تجارت آنها را تشكيلميدهد، در حالي كه 90 درصد
مبادلاتاين كشورها با ساير كشورهايغيراسلامي انجام ميشود.
آقاي شريعتمداري
تصريح كرد:مطالعات و پژوهشهاي انجام شده نشانميدهد، با شناسايي مزيتهاي
نسبيافشا شده در كشورهاي اسلامي و استفادهمناسب از فرصتهاي قابل مبادله
و قابلجايگزيني، ميتوان حجم مبادلات ميانكشورهاي اسلامي را تا 20 درصد كلمبادلات
بازرگاني آنها افزايش داد.
وي تحقق اين امر را
منوط به اصلاحسياستهاي پولي و مالي، نظام تعرفههايتجاري بين كشورها و
ايجاد همگرايي درنظام تعرفهاي بين كشورهاي اسلاميدانست و افزود: با بررسي
دقيق وجهتگيري واحد و بازنگري ضوابط ومقررات گمركي ميان كشورهاي اسلامي،زمينه
ايجاد بازار مشترك اسلامي فراهمميشود.
آقاي محمد نهاونديان،
معاونبرنامهريزي و اطلاعرساني وزارتبازرگاني و رييس همايش، طي سخنانيمشروح
گفت: همايش بينالملليراهكارهاي ايجاد بازار مشترك اسلاميميتواند نقطه
عطفي در تاريخ كشورهاياسلامي در آغاز قرن بيست و يكم باشد.
آقاي نهاونديان به
اعتراضهاي انجامشده نسبت به جهاني شدن اقتصاد دركنفرانس پراگ اشاره كرد
و گفت: از جملهثمراتي كه جهانشمولي داشته است،افزايش سرعت مبادلات
اقتصادي بينكشورهاي جهان ميباشد.
معاون وزير بازرگاني
افزود: اين امرموتور توليد را در جهان به حركتدرميآورد، ضمن اينكه
بازاريابيها سببانجام فعاليتهاي تحقيق و توسعه دركشورهاي پيشرفته شده
است.
سرپرست مؤسسه مطالعات
وپژوهشهاي بازرگاني گفت: اين در حالياست كه بيشترين تحرك از سوي
اقتصادكشورهاي توسعه يافته صورت
گرفتهاست و برخي از كشورهاي درحال توسعهنظير تعدادي از آنها در جنوب شرق
آسيانيز از اين فرصت استفاده كردند.
وي تصريح كرد: در اين
امرنگرانيهايي در زمينه اجتماعي -فرهنگي نيز مطرح است.
معاون وزير بازرگاني
گفت: اينكه ازبعد اقتصادي رشد حاصل شده و منافعآن نصيب چه كسي شده است،
بر اساسبرخي از ارقام خيلي دلپسند نيست.
وي اظهار داشت: بر
اساس برخي ازارقام، ميبينيم وضع پايينترها دردرآمدهاي جهاني در كشورهاي
دارايكمترين توسعهيافتگي از 3 درصد بهكمتر از 2 درصد
تنزل يافته است.
معاون وزير بازرگاني
افزود: در حالحاضر 48 كشور ثروتي دارند كه ازمجموع توليد ناخالص چين با بيش
ازيك ميليارد و 200 ميليون نفر جمعيتتجاوز ميكند و اين نشاندهنده توزيعنابرابر
ثروت و مازاد توليد در جهاناست.
وي گفت: فاصله بين
يكپنجم بالايدرآمد جهاني با يك پنجم پاييندرآمدهاي جهاني در فاصله سالهاي1960
تا 1994 از 30 به 1، به 78 به 1رسيده است.
به گفته آقاي
نهاونديان، اين ميزان درسال 95 حدودا 82 برابر شده است. ويتصريح كرد از
147 كشور درحالتوسعه، حدود يكصد كشور در 3 دههگذشته تنزل را تجربه كردند.
آقاي نهاونديان گفت:
حقايق ناگواردر كنار خرسندي حاصل از جهاني شدنتجارت و باز شدن بازارها وجود
دارد وافزايش رقابت در بازار و بهرهمنديمصرفكنندگان از كيفيت بالا، ناشي
ازتوزيع نابرابر مازاد توليد در جهان است.
وي با طرح اين پرسش
كه بايد دربرابر اين پديده ايستاد و يا منزوي شد،گفت: نبايد بگذاريم حركت
جهاني شدنبه كشورهاي ما سرايت كند و بدونسخني در و دروازه كشور را به رويكشورهاي
توسعه يافته باز كنيم.
وي پيشنهاد كرد: براي
جلوگيري ازاين امر، لازم است از تجارب كشورهايتوسعهيافته، نظير اروپا
استفاده شود وكشورهاي اسلامي به عنوان بلوك مستقلحرف خود را در اقتصاد
جهاني بزنند و ازروند غيرقابل انكار جهاني شدنجلوگيري ننمايند.
وي در همين زمينه
اضافه كرد:توسعهيافتگي كشورهاي اروپايي ناشي ازافزايش همكاريهاي اقتصادي
بين خودآنهاست.
دكتر نهاونديان گفت:
در سال 1995،تجارت اين كشورها در بين خود دو برابرسالهاي قبل گزارش شد، در
حالي كهاين نسبت با كشورهاي غيراروپاييكاهش يافت.
وي افزود: بر اساس
آمار، مزيتهاينسبي افشا شده، ميزان صدور و فهرستواردات اين كشورها از
كشورهاياسلامي تا دو برابر در حال حاضر قابلافزايش است. فهرست كالاهايكشورهاي
اسلامي قابل صدور و فهرستواردات اين كشورها از كشورهاي ثالثنشان از
گستردگي توانمنديها و نيازبازارهاي آنها دارد.
دكتر نهاونديان
خواستار عجيننمودن تجارت با سرمايهگذاري شد وافزود: بايد توانهاي مشترك را
شناساييو تجارت را بين كشورهاي اسلاميتسهيل كنيم.
وي پيشنهاد كرد: براي
حفظ رشدمستمر تجارت و افزايش كارآيي تجاريبين كشورهاي اسلامي، بايد تجارتالكترونيكي
را گسترش دهيم.
وي پيشنهاد كرد: با
تشكيل گروهكاري مشترك براي ارتباط بانكهاياطلاعاتي، تحقيقات بازرگاني
مشترك،آموزش و آگاهسازي و ايجاد گروههايكاري براي اتخاذ مواضع در سازمانهايجهاني،
ميتوان همكاريها را بينكشورهاي اسلامي افزايش داد.
آقاي عبدالحسين وهاجي
معاونبازرگاني خارجي وزارت بازرگاني درهمايش راهكارهاي ايجاد بازار مشتركاسلامي
ضمن بيان اين كه بازار مشتركاسلامي يك فرآيند طولاني است كه نيازبه عزم و باور مشترك و برنامهريزيمنسجم و مرحلهبندي شده دارد،
افزود:به منظور تلاش در جهت نيل به هدفبازار مشترك اسلامي، پيشرفتهايي
درقالب سازمان همكاريهاي اقتصادياكو و "D8" كه
تمام اعضاي آن ازكشورهاي عضو سازمان كنفرانساسلامي هستند، صورت گرفته است.
معاون وزارت بازرگاني
گفت: تشكيلبازار مشترك اسلامي سالهاست كه درسازمان كنفرانس اسلامي و
نهادهاياقتصادي آن از جمله كميته دايميهمكاريهاي اقتصادي و تجاريكشورهاي
اسلامي مطرح ميباشد، اماهنوز راه زيادي تا تحقق آن پيش رويكشورهاي
اسلامي است.
به گفته وي، سهم كل
كشورهاي عضوكنفرانس اسلامي در تجارت جهاني درسال 98، 6 تا 7 درصد بود و
وارداتكشورهاي عضو كنفرانس اسلامي بايكديگر در سال 97، 9 درصد وصادرات آنها
نيز همين حدود بوده است.
وي موانع تعرفهاي و
غيرتعرفهاي رايكي از موانع مهم گسترش تجارت بينكشورهاي اسلامي دانست.
آقاي وهاجي تصريح
كرد:نيازمنديهاي كشورهاي عضو در درجهاول بايد از بين كشورهاي عضو سازمانتأمين
شود و اتخاذ مواضع هماهنگ درسازمانهاي بينالمللي پولي، اقتصادي وحتي در
مجمع عمومي سازمان مللجهت تسهيلات مربوط به صدور ويزاشامل بازرگانان و
گردشگران شود.
وي خاطرنشان كرد:
كشورهاياسلامي ابتدا در قالب اتحاديههايمنطقهاي تلاش كنند تا مناسباتاقتصادي
و تجاري ميان خود را گسترشدهند و سپس با ادغام اتحاديههايمنطقهاي ميتوان
در جهت تحقق بازارمشترك اسلامي گام برداشت.
گزارش خبرنگار نشريه
بررسيهايبازرگاني حاكي است، در پايان اينهمايش، آقاي دكتر محمد نهاونديانرييس
همايش بينالمللي راهكارهايايجاد بازار مشترك اسلامي، درجمعبندي اين همايش
دوروزه تصريحكرد: سرعت بخشيدن به تأسيس بازارمشترك اسلامي بهصورت مرحله
بهمرحله و به صورت واقعگرايانه موردتأكيد تمامي شركتكنندگان در همايشقرار
دارد و همگان به آن اعتقاد دارند.تأسيس اين بازار بايد طي يك برنامه وطي
جدول زمانبندي به صورت گام بهگام انجام پذيرد.
تشكيل بازار مشترك
اسلامي نهتنهادر تعارض با همكاريهاي منطقهاينيست، بلكه از طريق تقويتزيرگروههايي
همچون اكو، شورايهمكاري مغرب غربي، شوراي همكاريخليج فارس و ترتيبات
مشابه، ميتواند بههدف خود نايل شود. از اين رو تقويتاين گونه ترتيبات
منطقهاي اسلامي موردتوصيه است.
براي دستيابي به
تشكيل بازارمشترك اسلامي، تمامي تجربيات ومساعي دبيرخانه OIC و سازمانهايوابسته آن بايد بسيج و بهكار گرفته شود.
براي حل مشكل كندي
در اجرايتصميمات مربوط به گسترش تجارت بينكشورهاي اسلامي، توصيه ميشودكميته
راهبردي تشكيل شود. اين كميتهيك برنامه مرحلهاي و زمانبندي شده راتدوين
نموده است تا با تشكيل گروههايكاري، مقدمات لازم را براي وصول بهبازار
مشترك اسلامي فراهم نمايد.
گروههاي كاري بايد
به موضوعاتجديد و اساسي تجارت جهاني، مانندتسهيل تجاري، تجارت الكترونيكي،استانداردهاي
مشابه براي حمل و نقل،خدمات، بازرگاني، گمركات، اتخاذمواضع مشترك در قبال
مسايل سازمانجهاني تجارت، انجام تحقيقاتبازارشناسي و شناخت مزيتهاي نسبيو
غيره بپردازند.
دكتر نهاونديان تأكيد
كرد كه جزيياتكميته راهبردي و گروههاي كاري و نيزتعداد افراد اين كميته
را بايد هر چهزودتر مشخص كرد.
همچنين مقرر شد اين
جمعبنديبهعنوان توصيه اين همايش علمي ازسوي دبيرخانه "OIC" به كميته اقتصاديو همچنين اجلاس وزرا و سران سازمانكنفرانس
اسلامي كه در قطر برگزارخواهد شد، ارايه شود.