 |
|
|||||||
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|||
 |
||||||||
| > ماهنامه بررسيهاي بازرگاني > ماهنامه بررسيهاي بازرگاني شماره 157 |
|
آشنايي با كشورهاي عضو شوراي
همكاري خليج فارس
آشنايي با بازارهاي جهاني
نگاهي به وضعيت
اقتصادي
كشورهاي عضو شوراي
همكاري خليج فارس
(قسمت ششم)
تهيه و تنظيم: حبيبه فتحي
نصرتالزمان حكيم شوشتري
عمان
1- شماي كلي
سلطاننشين عمان
داراي سه فرمانداري است. مساحت آن309 هزار كيلومتر مربع، جمعيت آن 2,17
ميليون نفر با
تراكم 7 نفر در هر كيلومتر مربع است. پايتخت آن مسقط است.
·
آبوهوا
سلطاننشين عمان
داراي يكي از خشكترين آبوهواي دنيااست. آبوهواي آن حارهاي با تأثيرات
اقيانوسي در سرزمينهايساحلي و بارانهاي حارهاي در منطقه جنوبي است. هوا
در طولسال بهجز در مناطق كوهستاني، گرم و خشك است. درجه حرارتبين 15
درجه سانتيگراد در زمستان و 50 درجه در تابستان متغيراست. رطوبت در دسامبر
به سمت شمال و از ژوئيه به سمتجنوب قابل ملاحظه است. باران بهندرت و
تند در ارتفاعاتميبارد.
·
تعطيلات
اصلي
اول ژانويه، هشتم
مارس، هجدهم نوامبر، روز استقلال (سه تاپنج روز)، عيد فطر، عيد قربان، اول
محرم، عيد ميلاد
پيامبر.
·
زبان
زبان رسمي عربي است،
اما انگليسي نيز در تجارت مورداستفاده قرار ميگيرد. پول رايج، ريال عمان
است. 0,38 ريالعمان برابر با يك دلار آمريكا ميباشد.
·
وقت
محلي
وقت گرينويچ + 4.
·
ساعات
كار:
بخش خصوصي، شنبه تا
چهارشنبه از ساعت 8 تا 13 و ازساعت 16 تا 19، پنجشنبهها از ساعت 8 تا 13.
بخش دولتي، شنبه تا
چهارشنبه از ساعت 7,30 تا 14,30.
بانكها: شنبه تا
چهارشنبه از ساعت 8 تا 12 و پنجشنبهها ازساعت 8 تا 11,30.
ادارات پست: شنبه تا
چهارشنبه از ساعت 7,30 تا 14 وپنجشنبهها از ساعت 7,30 تا 11.
·
چارچوب
قانوني روابط تجاري
سلطاننشين عمان عضو
سازمان ملل متحد و نهادهايتخصصي آن (صندوق بينالمللي پول و بانك جهاني)،
سازمانجهاني تجارت، سازمان كنفرانس اسلامي و شوراي همكاريخليج فارس ميباشد.
همچنين چندين
موافقتنامه همكاري با چندين كشور در دنياامضا نموده است.
سلطاننشين عمان
موافقتنامههاي همكاري و تشويقسرمايهگذاريهاي مشترك با آلمان، مصر، فرانسه
و ايتاليا و نيزموافقتنامههاي مالي با فرانسه، هند، اردن، كويت و پاكستان
به امضارسانده است. از ابتداي سال 1993، اتاقهاي بازرگاني عمان ويمن
داراي روابط همكاري براي توسعه تجارت و سرمايهگذاريبوده و پيشنهاد تأسيس
يك بانك تجاري مشترك را نمودهاند.دولت عمان در آوريل 1993، يك موافقتنامه
همكاري اقتصاديدر زمينه انرژي با اوكراين امضا كرد. با ايران يك موافقتنامهمشترك
در زمينه صنعت نفت به امضا رساند. در 16 سپتامبر1995، موافقتنامهاي در مورد
تردد شهروندان با قطر امضا كرد وموافقتنامه مشابهي با امارات متحده عربي
منعقد نمود. همچنينموافقتنامههاي سرمايهگذاري با فرانسه (17 اكتبر 1995)،
چين(18 مارس 1995)، سوئد (15 ژوئيه 1995) و انگلستان (25نوامبر 1995) به امضا
رسانده است.
2- ساختار تجاري
2-1- اقلام عمده صادراتي:
نفت، محصولات شيلاتي،
مس پردازش شده و منسوجات.
2-2- اقلام عمده وارداتي:
ماشينآلات و تجهيزات
حملونقل، كالاهاي صنعتي، موادغذايي، حيوانات زنده و محصولات دامي، روغن
و گريس.
2-3- شركاي تجاري:
شركاي اصلي تجاري
عمان در بخش واردات عبارتند از:امارات متحده عربي، ژاپن، انگلستان، فرانسه،
آلمان و آمريكا.عرضهكنندگان اصلي كالا و خدمات به عمان عبارتند از: ژاپن،
كره،تايلند، چين، آمريكا و سنگاپور.
3- نظارت بر تجارت خارجي
3-1- مقررات واردات:
مقررات گمركي عمان
از آزادترين مقررات در مقايسه با سايركشورهاي حوزه خليج فارس است. حتي
واردات مشروباتالكلي و گوشت خوك ممنوع نميباشد. براي واردات گوشتخوك،
مشروبات الكلي، دارو، برخي محصولات كشاورزي،پلياتيلن،
كابلهاي مسي، آبگرمكن برقي، محصولات لاستيكي،تشك ابري، پوشك بچه، نردههاي
فلزي، اشكال مختلفموزائيك، اشكال مختلف آلومينيوم، مواد پاككننده، آب
معدني وكالاهايي كه در داخل توليد ميشود، قبل از واردات نياز به اخذمجوز
از وزارت بازرگاني و صنايع عمان ميباشد. فقط شركتهاييمجاز به انجام واردات
ميباشند كه در فهرست ثبت تجاري عمانقرار دارند.
كالاهايي كه نياز به
خدمات پس از فروش دارند، براي ترخيصبايستي داراي نمايندگي عماني باشند.
عوارض گمركي وجودندارد و واردات نمونههاي تجاري از پرداخت حقوق گمركيمعاف
ميباشند. واردات از اسراييل و يوگسلاوي ممنوع است.مدارك لازم براي واردات
عبارتند از:
فاكتور تجاري: اصل
فاكتور تجاري بايستي براي تأييد ارايهشود. فاكتور بايد داراي شرح دقيق كالا
شامل وزن، مقدار و ارزشآن باشد. تعيين ارزش واقعي براي تسهيل تعيين حقوق
گمركياهميت دارد. فاكتور بايستي شامل گواهي امضا شدهاي دال برصحت و درستي
آن و منضم به تأييد اتاق بازرگاني معتبري باشد.
گواهي مبدأ: گواهي
مبدأ بايستي توسط اتاق بازرگانيمعتبري گواهي و تأييد شود.
بارنامه: اصل
بارنامه (يا بارنامه هوايي) بايستي همراه سايرمدارك براي تأييد قانوني
ارايه شود. مقرراتي براي تعيين شكل ياتعداد بارنامههاي لازم براي هر
محموله خاص وجود ندارد.بارنامه معمولا نام حملكننده، نام و آدرس گيرنده،
بندر مقصد،شرح كالا، فهرست بار، ساير هزينهها، تعداد كامل بارنامهها،تاريخ و
امضاء تأييد شده و رسمي حملكننده مبني بر تحويلكالاها روي عرشه كشتي براي
حمل را نشان ميدهد. اين اطلاعات
بايد با آنچه كه در
فاكتورها و بستهبنديها نوشته شده، مطابقتداشته باشد. بارنامه هوايي در حمل
و نقل هوايي، جايگزينبارنامه عادي ميشود.
3-2-مقررات صادرات:
فاكتور تجاري و گواهي
مبدأ كه نسخههاي اصلي آن توسطكنسولگري عمان گواهي امضا شده باشد، بايستي
تا سلطاننشينعمان همراه محموله باشد.
گواهي بهداشت:
گواهي بهداشت براي ميوه، سبزيجات،مواد غذايي و محصولات مشابه ضروري است.
نباتات ومحصولات نباتي و پر كردن و بستهبندي مواد بايستي قبل ازواردات به
تأييد سازمان قرنطينه نباتي برسد تا از نبود آفات نباتيو فراهم بودن شرايط
لازم براي دفع آفات محصولات قبل از ترككشور صادركننده اطمينان حاصل شود.
واردات خاك كشاورزي وكود طبيعي ممنوع است. بذر، نهال، غلات و مواد رشد بذر
بايدداراي گواهي بهداشت صادره توسط سازمانهاي دولتي در كشورمبدأ باشند.
گواهي دامپزشكي مبني
بر معاينه و سلامت حيوانات بايدهمراه محموله واردات حيوانات زنده، گوشت و
محصولاتوابسته باشد.
گواهي كشتيراني:
گواهي كشتيراني ممكن است توسطواردكننده يا صادركننده اعتبار اسنادي درخواست
شود. اينگواهي براي اطمينان از عدم توقف يا عبور كالاها از بندر يافرودگاه
اسراييل، قبل از رسيدن به عمان موردنياز ميباشد.
3-3-ساير تشريفات و مدارك:
كليه مواد غذايي بايد
داراي برچسب با مشخصات: ناممحصول، نام تجاري، مقدار مواد تشكيلدهنده،
افزودنيها،محتوي، تاريخ توليد و انقضا، اسم و آدرس توليدكننده،بستهبنديكننده،
توزيعكننده، صادركننده، واردكننده ياخردهفروش، كشور مبدأ، نحوه نگهداري،
جابجايي و دستور تهيهباشد. برچسبها براي محصولات خاصي مانند غذاهاي رژيمي
وبچه بايد اطلاعات اضافهتري درباره ويتامينها، مكملها و موادمعدني داشته
باشند.
4- مقررات مالي - معاملات در بازرگانيخارجي
4-1- سيستم بانكي
سلطاننشين عمان از
طريق بانك مركزي عمان (CBO) كه
درسال 1994 تأسيس شده است، سياست پولي را كنترل ميكند. اينكشور از يك
شبكه بزرگ بانكي با 18 بانك تجاري (7 مورد بوميو 11 شعبه از مؤسسات خارجي)
و 3 بانك تخصصي تشكيل شدهاست.
بانكهاي تخصصي
عبارتند از: Oman Housing Bank(OHB) كه
به شهروندان با درآمد كم يا متوسط براي تهيه مسكنياري ميرساند،( Oman Development Bank (ODB منحصرا طرحهاي صنعتي صادراتي را تأمين مالي
مينمايد و(Oman Bank for
Agriculture and Fisheries (OBAF .بانكهاي بومي و خارجي داراي 250
نمايندگي در سراسر عمانميباشند.
4-2- نظام ارزي
ريال عمان قابليت
تبديل كامل دارد و به يك نسبت ثابت درحدود 2,6008 دلار آمريكا، به ارزش
دلار وابسته است. سازمانكنترلكننده ارز، بانك مركزي عمان است. مقررات
كنترل ارز درعمان وجود ندارد.
4-3-شيوهها و ابزار پرداخت بينالمللي
تهيه ارز براي پرداختهاي
خارجي براي واردات مجاز ممكناست به صورت آزاد انجام شود. در سلطاننشين
عمان تقريبااختلافات تجاري وجود ندارد و در مجموع تجار فروشنده بهراحتي
مطالبات خود را وصول ميكنند. بنابراين كليه شيوهها وابزار پرداخت قابل
قبول است. با اين حال براي اجتناب از هر نوعريسك، توصيه ميشود براي
شروع، از اعتبار اسنادي تأييد شده وغيرقابل برگشت استفاده شود.
5-حقوق گمركي
بعضي از محصولات كه
با توليدات داخلي رقابت ميكنند،مانند سيمان، محصولات پلاستيكي و پلياتيلن،
روغهاي نباتي وهيدروژنه، باتري ماشين، محصولات نسوز، رنگ ساختماني،مواد
پاككننده و لامپهاي برقي، مشمول 5 تا 100 درصد حقوقگمركي ميباشند.
محصولاتي كه از
پرداخت حقوق گمركي معاف هستند،عبارتند از: دام زنده، گوشت به جز گوشت خوك،
شير شيريننشده، كره آب شده، بذر، شكر، كود، حشرهكش، ادوات كشاورزي،برنج،
گندم، كارد گندم، ذرت، جو، ميوه و سبزيجات تازه، روغنخوراكي، چاي، نباتات،
شمش طلا و نقره، كتاب و كالاهايي كهتوسط دولت وارد ميشود.
حقوق گمركي بيشتر به
تناسب ارزش سيف وضع شده است.
تعرفههاي
ترجيحي
بين عمان و كشورهاي
عضو شوراي همكاري خليج فارس،تعرفه ترجيحي برقرار است.
عوارض
گمركي
هيچ نوع عوارض گمركي
در عمان وجود ندارد.
6-لجستيك تجارت خارجي
6-1- حمل و نقل بينالمللي
6-1-1- حمل و نقل دريايي:
بندرهاي همسايه (دبي وابوظبي) در امارات متحده عربي با بنادر عمان در
رقابتميباشند. دولت در اين زمينه برنامه وسيع و پيشرفتهاي علاوه بردو
بندر بزرگ در دست احداث "Al Ghalilah" (بندر گاز) و"Sohar"
تدارك ديده است. طرح منطقه آزاد تجاري،
همچنينايجاد يك منطقه صنعتي جديد توسط دولت عمان تحت بررسياست.
بنادر مهم عبارتند از
بندر سلطان قابوس در مسقط (95 درصدبار ترافيك كالايي را به عهده دارد)، بندر Raysut نزديكSalalah و بندرMina al Fahal
(بندر
نفتي)
6-1-2- حمل و نقل هوايي:
سلطاننشين عمان داراي دوفرودگاه مهم Seeb در
مسقط و Salalah در جنوب كشور است.همچنين
داراي چند فرودگاه كوچك از جمله Haima و Izkiاست.
عمان در سال 1993
شركت ملي خود را به نام "Oman Air"تأسيس كرد و 25 درصد از سهام شركت "Gulf Air" را نيز دارااست. چندين شركت به فرودگاههاي مسقط و Seeb خدمات ارايهميكنند.
6-1-3- حمل و نقل زميني:
سلطاننشين عمان داراي يكشبكه جادهاي مهم به طول 29202 كيلومتر است كه
5831كيلومتر آن آسفالت و 23371 كيلومتر آن شوسه ميباشد. شبكهراهآهن در
سلطاننشين عمان وجود ندارد.
6-2-مخابرات
سازمان مخابرات شبكه
گسترده كاملي را اداره ميكند. در واقعاز سال 1970 تا 1993، خطوط تلفن شبكه
از 500 به رقم147784 افزايش يافت. در مورد تلفن همراه، تعداد مشتركين
ازظرفيت شبكه فراتر رفته است.
6-3- نظام توزيع
هر چند پايتخت (مسقط)
از چندين مركز تجاري تشكيل شدهاست، با اين حال شبكه توزيع گستردهاي
وجود ندارد. توزيع دراختيار نمايندگيهاي واردكننده عماني است كه عموما در
زمينهخاصي به صورت تخصصي فعاليت ميكنند و از شبكه توزيعخاص خود تشكيل
شدهاند. يك نمايندگي براي تمام كشور كافياست. حدود بيست گروه تجاري، بخش
عظيمي از فعاليتهايتجاري را در اختيار دارد.