 |
|
|||||||
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|||
 |
||||||||
| > ماهنامه بررسيهاي بازرگاني > ماهنامه بررسيهاي بازرگاني شماره 157 |
|
هزينه سرمايهگذاري
براي ايجاد اشتغال در بخش تعاوني يكسوم ديگر بخشهاي
اقتصادي است
اشاره:
اشتغال يكي از دغدغههاي
اقتصادي مسؤولان جمهوري اسلامي ايراناست. ايران جمعيتي جوان دارد كه هر
ساله جمع كثيري از جوانان فارغالتحصيلدبيرستانها و دانشگاهها به نيروي
كار آن افزوده ميشود.
ايجاد فرصتهاي اشتغال
مولد براي مبارزه با بيكاري و جلوگيري ازفسادهاي اجتماعي و اقتصادي الزامي
است و چنانچه در اين زمينه قصوريصورت گيرد، نهتنها فقر در جامعه گسترش مييابد،
بلكه آمار بزهكاريها وتخلفات اجتماعي - اقتصادي روزبهروز افزايش خواهد يافت.از اين رو به عقيده بسياري از كارشناسان اقتصادي، چالش اصلي
اقتصادكشور در حال حاضر، رونق سرمايهگذاريهاي مولد و ايجاد فرصتهاي شغلياست.
بخش تعاون ميتواند در تأمين فرصتهاي اشتغال براي جوانان، مؤثرواقع شود.در
اين نوشتار به بررسي وضعيت اشتغال با گسترش بخش تعاونميپردازيم.بيكاري تنها معضل اقتصادي ايراناسلامي نيست، بلكه بسياري
ازكشورهاي جهان با اين معضل مواجهميباشند و براي حل آن به راههايگوناگوني
متوسل ميشوند.اما برآورد
سازمان ملل متحد در سال1994 حاكي از نقش كليدي تعاونيها درايجاد فرصتهاي
اشتغال و كمك بهفقرزدايي است.طبق اين
برآورد، تعاونيها امنيتاقتصادي و معيشتي قريب به سه ميلياردنفر يا نيمي از
جمعيت جهان را تضمينكردهاند. در سال 1994 بيش از 800ميليون نفر در سراسر
جهان عضوشركتهاي تعاوني بودند و نزديك به100 ميليون نفر در تعاوني مشغول
به كاربودهاند. در بسياري از كشورهايآفريقايي، نهضت تعاون پس از دولت،بزرگترين
كارفرما محسوب ميشود. دراين مناطق اكثر مشاغل به مدد فعاليتتعاونيهاي
كشاورزي (توليد، بازاريابي وفرآوري) شكل ميگيرند. تنها در اروپاتعاونيها 5
ميليون فرصت شغلي ايجادكردهاند. تعداد كاركنان فدراسيونتعاونيهاي عرضه و
بازاريابي چين به 5ميليون نفر بالغ ميشود.اين آمارها نشان ميدهد كه نهضتتعاون
در سراسر جهان در ايجادفرصتهاي شغلي و نيز شكلگيريفعاليتهاي اقتصادي در
ديگر بخشها(خصوصي و دولتي) مؤثرتر است.
در همين حال به
مناسبت هفتاد وهشتمين روز جهاني تعاون و ششمين روزبينالمللي تعاون سازمان
ملل متحد،توسعه اشتغال موضوع اجلاس ويژهمجمع عمومي سازمان ملل بود. ايننشست
30-26ژوئن 2000 (10-6تيرماه 79) و در ادامه مباحث اجلاس1995 سران جهان براي
توسعهاجتماعي، برگزار شد.توسعه اشتغال
مولد و مبارزه بابيكاري از اولويتهاي اصلي بيانيه وبرنامه كاري اجلاس
كپنهاك 1995 بود.در دوسند، اين اجلاس مشاركت كنوني وبالقوه تعاونيها براي
ايجاد اشتغال باكيفيت در مناطق روستايي و شهري بهرسميت شناخته شده است.
به دنبال تصويب
راهكارهاي سازمانملل براي توسعه تعاون و ارايه متممپيشنهادي سازمان بينالمللي
كار(ILO) ، صلاح دولتها در
اتخاذسياست حمايتي در قبال تعاونيهاشناخته شده كه پيشرفت اقتصادي
واجتماعي، بهويژه در بحث بسيار حساساشتغال را نيز در پي خواهد داشت.در
پيام سازمان بينالمللي كار آمدهاست: تعاونيها با ايجاد اشتغال، شرايطزندگي
ميليونها انسان در سراسر گيتي رابهبود ميبخشند. با اين حال، به لحاظبعد
اجتماعي تعاونيها، گاه به جايمؤسسات تجاري اشتغالزا، بيشتر بهعنوان تشكلهاي
اجتماعي يا سياسيتلقي ميگردند. بيترديد اين بعداجتماعي، تعاونيها را از
ساير مؤسساتتجاري متمايز ميسازد.صرفنظر از
رويكرد بينالمللينسبت به نقش تعاونيها در ايجادفرصتهاي شغلي، امنيت
اقتصادي وكمك به رشد و توسعه اقتصادي پايدار،بخش تعاون در اقتصاد ايران ميتواندجايگاه
مناسبي براي ايجاد فرصتهايشغلي مولد باشد. در همايش بررسي مشكلات وچشمانداز
اشتغال دانشآموختگانآموزش عالي كه در نهم و دهم خردادماهسال جاري در
تهران برگزار شد، وزيرتعاون گفت: طبيعيترين راه براي ايجاداشتغال، سرمايهگذاري
است.وي افزود: در انتهاي
سومين برنامهتوسعه اقتصادي كشور، پيشبيني ميشودكه حداقل 21 ميليون نفر
نيروي كارداشته باشيم. اما ميزان تقاضا براي نيرويكار 19 ميليون نفر ميباشد.
بنابراين حلمشكل سخت و پيچيده اشتغال به يكعزم ملي نياز دارد.
مرتضي حاجي در بخش
ديگرسخنان خود در اين همايش گفت:جوسازيها، ايجاد فضاي نگراني، كمبودپسانداز
ملي، بالا بودن ميزان مصرفنسبت به توليد و فقدان همكاري نظامبانكي كشور،
از مشكلات مهم بر سر راهسرمايهگذاري است.
وي افزود: تصور ميكنيم
براي ايجادفضاي كار و توليد، بايد به سمت ايجاد وتقويت واحدهاي كوچك برويم.
وي با اشاره به اين
كه در سال گذشتهدر بخش تعاون 3600 نفر ازفارغالتحصيلان دانشگاهي از طريقشركتهاي
تعاوني مشغول به كارشدهاند، خطاب به جويندگان كار گفت:ديگر به استخدام
دولتي چشم ندوزيد.همه توجهتان معطوف به پيدا كردن كار درتهران و شهرهاي
بزرگ نباشد. به فكراستفاده از تخصص خود باشيد و به كارجمعي و مشاركت بيشتر
توجه كنيد.پدرها و مادرها نيز اشتغال فرزندانشان رايكي از هزينههاي زندگي
تلقي كنند. اگراين مورد رعايت شود، ما هم در كنارمجلس و دولت كمك خواهيم
كرد وبراي فرزندانمان شغل ايجاد ميكنيم.
وزير تعاون در بهمن
ماه سال گذشتهنيز در خصوص اشتغال گفت: در سومينبرنامه توسعه اقتصادي
حدود 500 هزارفرصت شغلي از طريق بخش تعاونايجاد خواهد شد.وي افزود: يكي از محورهاي
اساسيدر برنامه سوم، توسعه اشتغالزايي استكه قسمتي از آن را بخش تعاون
عهدهداراست.وي گفت: با ايجاد 500
هزار فرصتشغلي در بخش تعاون در برنامه سوم،رشد 6 تا 7 درصدي را نسبت به
روندموجود خواهيم داشت.در شرايط كنوني،
هزينهسرمايهگذاري براي ايجاد هر فرصتشغلي بهطور متوسط 5 ميليون تومانتخمين
زده شده است. در حالي كه طبقآمار موجود، ميزان سرمايهگذاري برايايجاد هر
فرصت شغلي در بخش تعاوندر پايان سال 1378 معادل 1,7 ميليونتومان بود.با
توجه به اين آمار، ميتوان گفت درقبال سرمايهگذاري براي ايجاد شغل دربخشهاي
مختلف اقتصاد كشور، ميتوانبا سرمايهگذاري در بخش تعاون، 3 شغلايجاد كرد.
بخش تعاون توانمندي
جمعآوريسرمايههاي كوچك و تشكيل منابعموردنياز براي اجراي طرحهايسرمايهگذاري
اشتغالزا به ويژه درفعاليتهاي اقتصادي كوچك و متوسطرا دارد و قادر است به
رفع معضلبيكاري كمك شايستهاي داشته باشد.برنامهريزي
براي ايجاد و توسعهشركتهاي تعاوني توليدي و تشويقمشاركت مردم در تأمين
مالي شركتهايمذكور، در گسترش اشتغال مؤثر خواهدبود.