بيانيه گروه بين دولتي 24 در مورد امور پولي و توسعه بين المللي (سپتامبر 2003)

 

الف – دورنماي اقتصاد جهاني

 

     1- وزراي گروه 24 تاكيد نمودند كه عليرغم برطرف شدن بي اعتمادي نسبت به اقتصاد جهاني هنوز حجم عدم تعادلهاي مزمن و روند كند بهبود اقتصادي موجب شده كه چشم انداز آن نيز در معرض ريسكهاي مهمي قرار داشته باشد و پيشرفت كمي در زمينه حل مشكلات ساختاري در اقتصادهاي پيشرفته عمده انجام شده است. آنها خاطر نشان ساختند كه تداوم وابستگي شديد اقتصاد جهان به آمريكا براي رشد از يكسو و عدم توازن حسابجاري اين كشور در مقايسه با ساي مناطق دنيا موجب بروز ريسك تحركات نامنظم ارزها شده و از سرگيري فشارهاي حمايتي دولتها را به دنبال خواهد داشت.

     2- وزرا در اجلاس پاييزه 2003 در شهر دوبي به مقامات آمريكايي توصيه نمودند كه به تدوين يك چارچوب ميانمدت براي جلوگيري از وخامت حسابهاي مالي اين كشور بپردازند. آنها خاطر نشان ساختند كه هر چند عوامل محرك قويتر مالي و پولي در اروپا مي تواند به بهبود اقتصاد جهان كمك نمايند، اما تعديلات ساختاري به عنوان عامل كليدي براي عملكرد بهتر ميانمدت خواهد بود. از سوي ديگر طي اجلاس گروه 24 چون علائم بهبود اقتصادي در ژاپن نامطمئن ارزيابي شد، وزرا تلاشهاي بيشتري براي غلبه كردن بر ضعف هاي بخش مالي و اعاده ثبات به امور ماليه دولتها را ضروري تلقي نمودند. آنها خاطر نشان ساختند كه پيشرفتهايي در جهت ثبات اقتصاد كلان و سياستهاي با جهت گيري رشد كشورهاي در حال توسعه (به ويژه منطقه آسيا) را قادر مي سازد. كه در تلاشهاي ايجاد ثبات جهاني شركت نمايند.

     3- وزراي گروه بيست و چهار از جامعه بين الملل در خواست نمودند كه به مشاركتهاي خود جهت حل موثر عدم توازنهاي اقتصاد كلان و تقويت دورنماي كوتاه مدت و ميانمدت رشد اقتصاد جهاني بكوشند. اين امر از طريق زير حاصل خواهد شد:

        1-3- كسب اطمينان از محيط با ثبات اقتصادي و مالي بين الملل

2-3- افزايش كمكهاي اقتصادي براي دستيابي به اهداف توسعه هزاره سوم

      3-3- ايجاد پيشرفت چشمگير در مذاكرات سازمان تجارت جهاني (مذاكرات دور دوبي) تمام كشورها يا گروههاي ذيربط آنها كه در اجلاس دوبي در هفته جاري شركت نموده اند، مي بايست تعهدات خود را نسبت به اهداف اقتصادي و توسعه مشترك خود نشان داده و تدابير بايسته براي حصول اهداف مذكور اتخاذ نمايند.

     4- وزرا از فرصتهايي كه براي اولين بار در يك منطقه عربي به وجود آمده ابراز رضايت داشتند. آنها دستاوردها و انعطاف پذيري كشورهاي عربي را در مواجه با بي ثباتي در منطقه مذكور يادآور شده و در عين حال بر اجراي اصلاحات بيشتر تاكيد ورزيدند. وزرا ضمن تاكيد بر شرايط بي‌ثباتي و ناامني اقتصادي در عراق از سازمان ملل متحد درخواست كردند كه نسبت به اعاده صلح و بازسازي بخشهاي مورد نياز اقدام كند. وزراي شركت كننده در اجلاس نسبت به ايفاي نقش سازنده موسسات مالي بين المللي در روند بازسازي عراق ابراز خشنودي نمودند. البته آنها درانتظار پيشرفت محسوس براي بهبود وضع مردم اين كشور و كل منطقه هستند. به علاوه وزراء ضرورت كمكهاي بلاعوض جامعه بين الملل براي فراهم كردن منابع مالي مورد نياز جهت بازسازي و احياي (تاسيسات) افغانستان را خاطر نشان ساختند. آنها در اين نشست نگراني عميق خود را نسبت به وخامت شرايط امنيتي در قلمرو فلسطين و از بين رفتن ساكنين منطقه و تخريب زيرساختها و داراييهاي خصوصي مردم ابراز داشتند. در اين رابطه وزراء نسبت به اعطاي فوري منابع مالي مورد نياز براي كاهش آلام و مصائب مردم فلسطين تاكيد نمودند.

 

ب – مسائل تجاري:

   

     5- وزراي شركت كننده در اجلاس از شكست مذاكرات سازمان تجارت جهاني در شهر كانكن 1

________________________

1CANCUN

مكزيك ابراز نگراني نموده و آنرا به عنوان عقب نشيني شديد نسبت به اهداف رشد جهاني و كاهش فقر تلقي نمودند. زيرا اين امر نشاندهنده عدم رضايت اقتصادهاي پيشرفته و عمده جهان در راستاي حذف موانع واردات كالاهاي كشاورزي و يارانه هاي اعطايي به توليد كنندگان محصولات زراعي مي‌باشد. بنابراين وزراء بر ضرورت تصويب فرآيند قانونمند براي تصميم گيري در سازمان تجارت جهاني كه شامل كليه كشورها مي شود، تاكيد نمودند. آنها اعتقاد دارند كه مذاكرات چند جانبه تجارت مي بايست در چارچوب زمانبندي توافق شده انجام پذيرد. به علاوه ضروت دارد كه كشورهاي پيشرفته بر انجام تعهدات معوق خود در مورد گشودن بازارهايشان بر روي محصولات كشورهاي در حال توسعه، حذف تدريجي يارانه هاي كشاورزي، كنار گذاشتن تعرفه هاي بالا در صنايع نساجي و پوشاك اقدام كنند. وزراء خواستار از سرگيري فوري مذاكرات چند جانبه تجاري شده، اما جهت آن به نحوي هدايت گردد كه با اصول مزيت نسبي كشورها و نيازهاي توسعه اي آنها هماهنگ باشد.

 

ج- جلوگيري از بحران و راه حل آن:

  

     6- از جمله مواردي كه گروه بيست و چهار خاطر نشان ساختند، بحرانهاي پياپي مالي در دهه گذشته

مي باشد كه دليلي بر ريسك هاي موجود در رژيمهاي مالي فعلي بين المللي است. آنها تاكيد نمودند كه هزينه بالاي بحرانها به صورت نامناسبي به عهده كشورهاي در حال توسعه بوده كه مشكلات اين گروه تحت تاثير جريان منفي (خالص) سرمايه رو به وخامت گذاشته است. در اين راستا وزراء به موسسات مالي بين المللي توصيه نمودند كه نقش واسطه اي براي تشويق جريان مثبت سرمايه به كشورهاي درحال توسعه ايفا نموده تا هزينه ها و ريسكهاي مربوطه كاهش يابد. به هر حال از جمله معيارهايي كه صندوق بين المللي پول و بانك جهاني مي بايست در اين كار از آنها استفاده كنند شامل:

1-6- موثر ساختن نظارت صندوق بر سياستهاي اقتصادي كشورهاي عمده (پيشرفته) براي يكسان شدن رويه هاي مورد استفاده توسط اعضاي اين موسسه.

2-6- حمايت از اقداماتي كه موجب اعتماد بيشتر به ثبات جريان سرمايه هاي كوتاه مدت مي گردند.

3-6- تجديد طراحي و تقويت تسهيلات مالي پيشگيرانه صندوق بين المللي پول شامل خطوط اعتباري احتياطي *(CCL).

________________________

* Contingent Credit Line

4-6- تشويق سياستهاي اقتصاد كلان موافق با ادوار كشورهاي در حال توسعه كه هماهنگ با ثبات ميانمدت بدهي آنها باشد.

5-6- ارتقاء ظرفيت هاي بانك جهاني يا موسسه مالي بين المللي IFC به منظور تامين مالي نيازهاي كشورهاي كم درآمد، به گونه اي كه جريان خالص سرمايه (مثبت) مجدداً به سمت كشورهاي با درآمد متوسط نيز از سر گرفته شود.

     7- كاهش حجم منابع مالي صندوق درارتباط با اقتصاد جهاني و بازارهاي مالي از يكسو و كاهش نسبي سهميه كشورهاي در حال توسعه و تسهيلات احتياطي صندوق از سوي ديگر، موجب بي اعتمادي در ارتباط با آمادگي اين موسسه براي يافتن راه حل مناسب در بحرانهاي جهاني خواهد بود. در آنصورت كشورهاي درحال توسعه ذخاير ارزي حمايتي خود را با هزينه اي گزاف تدارك مي‌نمايند. در اين راستا وزراي گروه 24 درخواست ارتقاي ظرفيت صندوق را براي تامين فوري و كافي منابع مالي بر اساس شرايط قابل قبول، جهت مقابله با بحرانهاي بالقوه مالي اعلام داشتند.

     8- وزراي شركت كننده در نشست دوبي بر تخصيص عمومي و ويژه حق برداشت مخصوص (SDR) جهت برطرف نمودن فشارهاي ركودي اقتصاد جهان و كاهش هزينه نگهداري ذخاير تاكيد داشتند. آنها ضروري تصويب اصلاحيه مربوط به تخصيص يكباره و ويژه حق برداشت مخصوص، توسط اعضاي صندوق را خاطر نشان ساختند.

     9- وزراي گروه 24 از افزايش داوطلبانه در مورد بكارگيري اقدامات جمعي مربوط به قراردادهاي اوراق قرضه به وسيله هر دو گروه كشورهاي در حال توسعه و پيشرفته ابراز خرسندي كردند. آنها تاكيد نمودند كه پيشنهاد استفاده داوطلبانه از ضوابط مربوط به تجديد ساختار بدهي، مي‌بايست به وسيله طلبكاران (وام دهندگان) خصوصي و انتشار دهندگان اوراق (قرضه) دولتي مورد قبول باشد. به علاوه وزراي شركت كننده در نشست پاييزه بر اين اعتقاد بودند كه تحليل هاي مربوط به وضعيت ثبات (در پرداخت) بدهي مي بايست بر اساس شرايط ويژه هر كشور تنظيم شده و نسبت به استفاده از تحليلهاي سطحي و يك سويه هشدار دادند.

 

د- حمايت از برنامه كاهش فقر در كشورهاي كم درآمد و با درآمد متوسط:

     10- وزارء در اجلاس پاييزه خاطر نشان ساختند كه مبالغ اضافي و قابل توجهي از كمكهاي رسمي توسعه

1(ODA) كه به موقع ارائه شده و قابل پيش بيني باشند در زمان هاي كوتاه مدت و ميانمدت براي

________________________

-1 Official Development Assistance

 

كشورهاي در حال توسعه و به ويژه در منطقه مادون صحراي آفريقا براي دستيابي به اهداف توسعه هزاره سوم مورد نياز خواهد بود. در اين راستا ارائه كمكها ضمن انعطاف پذيري مي بايست با راهبردهاي مربوط به نيازهاي داخلي تدوين و تلفيق شده باشد. وزراء درخواست كردند كه كمكهاي مذكور توسط جامعه بين المللي به گونه اي افزايش يابد كه توليد ناخالص ملي به سطح 7/0 درصد مورد قبول بين المللي برسد تا بتواند به اهداف توسعه هزاره سوم كمك نمايد.

     11- وزراء از نقش صندوق و بانك جهاني در مواردي شامل بهبود نتايج توسعه براي حمايت از تلاشهاي جامعه بين المللي در رسيدن به اهداف توسعه هزاره سوم از طريق تسهيلات مربوط به بخشودگي بدهي، ارتقاء رشد و كاهش فقر، ابراز رضايت نمودند. هر چند شرايط اقتصاد كلان در بسياري كشورهاي كم درآمد و با درآمد متوسط بهبود يافته است، اما وزراي گروه 24 از جامعه بين المللي درخواست كردند براي كسب اطمينان نسبت به كفايت منابع مالي صندوق و بانك جهاني به كمكهاي خود به آنها ادامه دهند. به ويژه آنكه ظرفيت ميانمدت صندوق در مورد برنامه كاهش فقر و رشد نياز به تقويت خواهد داشت. آنها بر ارائه كمكهاي فني بيشتر به منظور آنكه كشورهاي كم درآمد بتوانند به نحو موثري گزارشهاي مربوط به كاهش فقر خود را تنظيم كند تاكيد نمودند. وزراي شركت كننده در اجلاس دوبي خاطر نشان ساختند اگر چه طرح ابتكاري كشورهاي فقير بسيار مقروض HIPCs 1 به كاهش بدهيهاي انباشته تعدادي از كشورهاي فقير كمك كرده است، اما سنگيني بار بدهي

________________________

Heavily Indebted Countries-1

آنها همچنان شديد است. آنها مصرانه درخواست داشتند كه اقدامات لازم مي بايست افزايش يافته تا از اين طريق كشورهاي بيشتري به نقطه تصميم گيري 2 ( در طرح ابتكاري مذكور) رسيده تا سنگيني

________________________

2- منظور مرحله اي است كه كشور ذيربط (بدهكار) براي دريافت تسهيلات صندوق يا بانك جهاني واجد الشرايط مي گردد(مترجم)

 

بار بدهي آنها كاهش بيشتري يابد. اين بخشودگي بدهي كشورهاي فقير شامل محدود كردن پرداخت اصل و فرع فقيرترين كشورها به 5 الي 10 درصد صادرات آنها از طريق كمكهاي بلاعوض دولت‌ها و موسسات بين المللي خواهد بود.

     12- وزراي گروه بيست و چهار در اجلاس پاييزه اعلام نمودند كه به منظور ارتقاي مشروعيت صندوق و بانك جهاني مي بايست مساله مشاركت مجموعه نمايندگان كشورهاي در حال توسعه در فرآيند تصميم گيري موسسات مذكور بر طبق توافقات كنفرانس مانتري به طور جدي و فوري مورد توجه قرار گيرد. در اين راستا آنها درخواست نمودند كه جدول زماني براي تكميل اقدامات مربوطه به افزايش قدرت راي، اظهار نظر و مشاركت كشورهاي در حال توسعه در تصميم گيري موسسات برتون وودز تعيين شده و گزارشات پيشرفتهاي انجام شده در اين رابطه نيز ارائه گردد. وزراي شركت كننده در نشست شهر دوبي خاطر نشان ساختند كه تقويت حقوق نمايندگي كشورهاي در حال توسعه مي بايست از طريق فرمول جديد سهميه و توزيع آن بتواند انعكاس صحيح از شرايط اقتصادي كشورها در عرصه اقتصاد جهاني باشد. آنها به اين نكته نيز اشاره نمودند كه موقعيت كشورهاي مادون صحراي آفريقا (جنوبي) در صندوق نبايد تضعيف گردد. بنابراين مي بايست حق راي پاين اين كشورها به طور قابل توجهي افزايش يابد تا بتوانند نقش اصلي را در كل حق راي ها داشته باشند. در اين راستا وزراء از اقدامات اخير صندوق و بانك جهاني براي تقويت تعداد كرسيهاي كشورهاي مادون صحراي آفريقا در موسسات مذكور ابراز رضايت كردند. البته آنها يادآور شدند كه اقدامات انجام شده نبايد جانشين افزايش تعداد حق راي كشورهاي در حال توسعه گردد.

     13- وزراي گروه بيست و چهار اعلام نمودند كه مشاركت سريع تمام اعضاي هيات مديره موسسه بين المللي توسعه IDA1 در مباحثات سياستگذاري مربوط به كشورهاي واجد الشرايط عضو

________________________

-1Int'l Development Association

 

IDA موجب ارتقاء مشاركت كشورهاي در حال توسعه در فرآيند تصميم گيري شده و به ارائه برنامه اقتصادي متعلق به اين كشورها كمك مي كند.

 

و- وضعيت قيمت كالا

 

     14- وزراي شركت در اجلاس پاييزه مساله اثرات مخرب شوكهاي ناشي از قيمت كالاهاي اوليه را بر اقتصاد كشورهاي در حال توسعه بررسي كرده و درخواست نمودند كه اصلاحاتي در تسهيلات تامين جبراني CFF2 براي قابل استفاده كردن آن به عمل آيد. در اين راستا وزراي گروه بيست و

________________________

  Compensatory Financing Facilities-2

 

چهار از بانك جهاني درخواست نمودند كه نسبت به توسعه برنامه هايي (ارائه منابع مالي) براي كمك به كشورهايي كه دچار خطرات شوك (قيمتي) مي شوند، اقدام نمايند.

 

ز- سپاسگزاري و تعيين تاريخ اجلاس آينده

 

     15- وزراي شركت كننده در اجلاس پاييزه از مقامات دولت امارات متحده عربي براي برگزاري و ترتيبات انجام شده در طي مدت اجلاس آنها و همين طور مردم شهر دوبي به خاطر ميهمان نوازي صميمانه آنها سپاسگزاري نمودند.

     16- بر طبق برنامه تنظيم شده، نشست آينده وزراي گروه بيست و چهار در روز جمعه 23 آوريل 2004 در شهر واشنگتن دي.سي.(D.C.) برگزار مي گردد.*

________________________

Intergovernmental Group of Twenty-Four on Int'l Monetary Affairs & Development. Communique,Sept.20,2003.