| ||||||||||||||||||||||||||||||
بررسي
ارتباط درجه استقلال بانك مركزي و عملكرد اقتصادي در كشورهاي در حال توسعه ( با
تاكيد بر ايران )
نوشين احمد صومعهسراييã
استقلال
/ بانك مركزي / عملكرد اقتصادي / كشور در حال توسعه
يكي از مسائل مهمي كه در سالهاي اخير موضوع بحث در بين
بسياري از اقتصادان در كشورهاي مختلف ميباشد موقعيت بانكهاي مركزي و روابط بانكهاي
مركزي مزبور با دولتهاست . مقوله استقلال بانك مركزي و تقويت آن مدتي است كه مورد
توجه اقتصاددانان قرار گرفته است و حتي برخي از اين كشورها، تغييرات جديدي در
قوانين خود در جهت اعطاي استقلال بيشتر بانكهاي مركزي بوجود آوردهاند. استقلال
بانك مركزي يك عبارت و مفهوم كلي بوده است كه به كشور مورد بررسي، سنتهاي اقتصادي
آن كشور، گذشته كشور در مورد تورم، نوع حكومت، روابط سازماني بخشهاي مختلف كشور و
همچنين نقش و ميزان گسترش بازارهاي پولي و مالي بستگي دارد. تحقيق حاضر، ضمن بررسي
منافع اقتصادي ناشي از يك بانك مركزي مستقل، درجه قانوني استقلال بانك مركزي را
اندازهگيري مينمايد. نرخ جابجايي روساي بانك مركزي را به عنوان تقريبي براي شاخص
استقلال واقعي در مقابل شاخص قانوني معرفي نموده و به بررسي رابطه اين شاخصها با
عملكرد اقتصادي ميپردازد. مطالعه نشان ميدهد كه يك بانك مركزي مستقل ضمن كاهش
نرخ تورم، آشكارا به افزايش توليد و كاهش كسري بودجه كمك ميكند. در واقع با وجود
داشتن فوايدي چند، از نظر عملكرد اقتصاد كلان هيچ هزينه آشكاري ندارد. اما، ارزيابي
كلي جهت بررسي امكان ايجاد يك بانك مركزي مستقل در ايران نشان ميدهد كه چه از بعد
استقلال نهادي (قانوني، نرخ جابجايي رؤساي بانك) و چه از بعد استقلال ابزاري
(امكان استفاده مستقل از ابزارهاي پولي) بانك مركزي ايران،از وضعيت مطلوبي
برخوردار نميباشد.
ã كارشناسي ارشد علوم
اقتصادي دانشگاه مازندران، دانشكده علوم انساني و اجتماعي به راهنمايي: جعفري صميمي، احمد.
ã كارشناسي ارشد علوم اقتصادي دانشگاه
مازندران، دانشكده علوم انساني و اجتماعي
به راهنمايي: جعفري صميمي، احمد.