تحليلي بر عملكرد صادرات غير نفتي طي سال 1380

 

همانگونه كه در جدول شماره (9) پيداست درصد تحقق عملكرد صادرات بخش كشاورزي در طور سال 1380 نسبت به اهداف مشخص شده در برنامه سوم 82 درصد بوده است. كه اميد است اين عملكرد با از بين رفتن خشكسالي هاي اخير و با توجه به شرايط اقليمي و آب و هوايي ايران به وضعيت مطلوبي برسد. براي توسعه در كشور, توسعه بخش كشاورزي از ملزومات است. زيرا رشد اين بخش امنيت غذايي را براي زندگي سالم جامعه به ارمغان مي آورد. از مزيتهاي ديگري كه اين بخش خصوصا در ايران دارد, ايجاد اشتغال با هزينه پايين نسبت به ساير بخشها و وجود منابع غني و قابل دسترس مي باشد. همچنين بخش كشاوزي با توليد مواد اوليه براي صنايع غذايي و تبديلي نقش مهمي را در افزايش كارآيي, توليدات و اشتغال در اين بخشها ايفا مي كند. از طرفي سالانه مقادير زيادي مواد غذايي به كشور وارد مي شود كه با توسعه بخش كشاورزي مي توان ضمن رفع اين نيازها به خودكفايي در زمينه توليد و تهيه مواد غذايي دست يافت وارزهايي را كه براي واردات اين قبيل مواد به مصرف مي رسد, به كشور بازگرداند.

بخش ديگر صادرات غيرنفتي مربوط به كالاهاي صنعتي, معدني و پتروشيمي مي باشد كه بر طبق جدول شماره (9) درصد تحقق عملكرد آن نسبت به ارقام پيش بيني شده دربرنامه سوم توسعه 9/99 درصد مي باشد و در بين ساير گروهها بالاترين عملكرد را به خود اختصاص داده است.

كالاهاي صنعتي در طول سال 1380 هم به لحاظ وزني و هم ارزآوري رتبه اول را دارا بوده اند و اضافه شدن اقلامي در سال جديد به ليست كالاهاي صادراتي كه خصوصا در بخش صنعت نمود پيدا كرده است, مي تواند يكي از علل اين افزايش باشد. بخش صنعت از آن جهت كه مواد بصورت فرآوري شده ونهايي صادر مي شود, حائز اهميت فراوان است. ليكن يكي از نيازهاي اين بخش براي فعاليت و توسعه, بكارگيري سرمايه براي واردات ماشين آلات پيشرفته و مطابق با تكنولوژي روز مي باشد. متاسفانه كشور ما هميشه وارد كننده و مصرف كننده اين وسايل بوده است و اگر بتوانيم از واردات را با تحقيق و مطالعه و نهايتا نوآوري همراه كنيم, ضمن ايجاد اشتغال و استفاده از استعدادهاي موجود دركشور, از خروج ارزهاي هنگفت براي خريد اين كالاها نيز جلوگيري خواهد شد. در خصوص صادرات مواد معدني نيز بايد گفت كه صادرات اين مواد بصورت نهايي شده به مراتب ارزش افزوده بيشتري را نصيب كشور خواهد كرد.

بر اساس آمار مندرج در جدول مورد بحث عمكلرد صادرات فرش و صنايع دستي 72 درصد از اهداف برنامه را در طول سال 1380 پوشش داده است. اين بخش براي توسعه فعاليت خود در ايران از مزيتهايي برخوردار مي باشد. ليكن به علت بروز مشكلاتي كه در قبل به آنها اشاره شده است با چالشهايي مواجه مي باشد.

عملكرد صادرات ساير كالاها نيز در جدول شماره (9) آورده شده است. كه اين عملكرد نسبت به ارقام پيش بيني شده در برنامه سوم 144 درصد مي باشد.

در مجموع براي صادرت غيرنفتي در سال 1380 رقمي معادل 4273 ميليون دلار در برنامه سوم توسعه پيش بيني شده بود كه از اين مقدار رقمي معادل 91/3917 ميليون دلار تحقق يافته است و بدين ترتيب 7/91 درصد از اهداف برنامه محقق شده است. بر طبق آمار موجود در سال 1379 نيز درصد تحقق عملكرد صادرات غيرنفتي نسبت به ارقام مورد نظر در برنامه 5/91 درصد بوده است. هر چند كه اين ارقام به اهداف پيش بيني شده در برنامه نزديك مي باشند, ليكن در صورتيكه صادرات همين روند را دنبال كند در پايان برنامه امكان دسترسي به رقم تعيين شده 27693 ميليون دلار بعيد به نظر مي رسد. و حدودا مي توان گفت كه رقمي معادل 25250 ميليون دلار از اهداف برنامه محقق خواهد شد كه تقريبا 2500 ميليون دلار از برنامه عقب خواهد ماند. لذا براي ايجاد جهش در صادرات كالاهاي غيرنفتي بايد از ظرفيتهاي موجود در كشور به منظور توليد و صادرات بيشتر استفاده گردد.

 

جدول شماره (9)

درصد تحقق عملكرد صادرات غير نفتي سال 1380 نسبت به ارقام پيش بيني شده

در برنامه سوم بر حسب بخشهاي مختلف اقتصادي (1)

 

ارقام به ميليون دلار